طبق توافق میان دولت ایران و هیات حاکمه افغانستان مبنی بر بازديد از ايستگاه سنجش آب دهراود واقع در بالادست سد کجکی، زمينه این بازديد فراهم شد و هیات ایرانی از این ايستگاه بازديد کردند. دستیار رئیس جمهور ایران در امور افغانستان پس از بازدید اعلام کرد که هیات ایرانی در کابل بسر می برد و به زودی گزارش بازديد از ايستگاه سنجش دهراود به دست آن‌ها می رسد. هیات حاکمه طالبان طالبان که انگار از قبل، سناریوی بازی خود را طراحی کرده بودند، بلافاصله در پاسخ به این اظهار نظر مقام ایرانی، از طریق وزارت امور خارجه خود اعلامیه ای منتشر کردند که علاوه بر غیر واقعی بودن، افکار عمومی افغانستانی و غیر افغانستانی را با خود همراه کرده است، این اعلاميه از سوی نشريات مختلف در ايران، افغانستان و رسانه های بین المللی منتشر شده است.

با وجود بحران‌های درون‌سرزمینی ایران، یکی از خطرات اصلی بیرونی مغفول مانده است. امروز در نزدیک‌ترین کشور همسایه‌مان افغانستان حکومتی سرکار آمده است که می‌تواند بزرگترین چالش امنیتی را برای ایران امروز درست کند. طالبان امروز با طالبان سال ۱۳۷۷ تفاوت‌هایی دارد؛ اما این تفاوت‌ها نه از جنبه مثبت بلکه از بُعد خطرات امنیتی بیشتر است.

امروز 17 مرداد به مناسبت شهادت محمود صارمي خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلامي به دست تروريست‌هاي طالبان در کنسولگري ايران در مزارشريف که در سال 1377 صورت گرفت «روز خبرنگار» نام گرفته است. علاوه بر اين خبرنگار، 8 ديپلمات ايراني که در کنسولگري مزارشريف مشغول کار بودند نيز به دست طالبان به شهادت رسيدند. عناصر سرکرده طالبان همواره تلاش کرده‌اند اين جنايت را به افراد خودسر نسبت بدهند ولي مشاهدات شاهدان عيني، دروغ بودن اين ادعا را به اثبات رسانده و قتل‌عام مردم مزارشريف و اين 9 ديپلمات و خبرنگار ايراني را به نام گروه تروريستي طالبان به ثبت رسانده است.

فرارسيدن ۱۷ مرداد، ناخودآگاه ما را به یاد جنایت ددمنشانه ۲۵ سال قبل طالبان می اندازد، پس از اِشغال ولسوالی مزار شریف و به طبع آن تعرض به کنسولگری ایران توسط گروه تروریستی طالبان که منجر به شهادت شهید ناصر ریگی، هفت دیپلمات و محمود صارمی مسوول وقت خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در مزار شریف شد، پس از آن، اخبار کشتار وسیع مردم مزار شریف، واکنش انسان های آزاده را برانگیخت. این واقعه، زمزمه های آغاز جنگ میان ایران و گروه تروریستی که به اماکن دیپلماتیک ایران تعرض کرده بودند را تقویت کرد.

مردم سیستان در تجمع اخیر مطالبه حقابه رودخانه هیرمند در شهرستان زابل با سر دادن شعارهایی که عدم رضايت از عملکرد و ناکارامدی نمايندگان سیستان را هدف قرار داده بود خواهان استعفای آن‌ها شدند.

اخبار رسيده از افغانستان، حکايت از تهاجم مأموران مسلح طالبان در روز عاشورا به عزاداران حسيني دارند. براساس اين اخبار، تروريست‌هاي طالبان با شمشير و قنداق تفنگ به هيئت‌هاي عزاداري حسيني حمله کردند. فيلم‌هائي که از اين حمله منتشر شده، خشونت گروه طالبان نسبت به مردمي که در حال عزاداري بودند را به روشني نشان مي‌دهند. اين گروه تروريستي آنگونه که فيلم‌ها نشان مي‌دهند، علاوه بر بهم زدن جلسات و تجمعات عزاداران، آنها را مورد ضرب و شتم قرار دادند و در مواردي نيز اقدام به تيراندازي و تعدادي را شهيد و زخمي کردند.

66 روز از اخطار رئيس ‌جمهور رئيسي به حکام افغانستان درباره حقابه ايران از رود هيرمند گذشته ولي هنوز خبري از انجام وعده‌هاي طالبان در اين زمينه نشده است. در 66 روز گذشته، تحرکات زيادي براي اجرائي شدن معاهده 1351 ميان ايران و افغانستان درخصوص تحويل حقابه هيرمند به ايران صورت گرفت ولي هيچيک از آنها به جاري شدن آب به سوي استان تشنه سيستان و بلوچستان منجر نشد.

افغان ها در پی آنند تا رویکردی جدید در تعاملات با همسایگان خود رقم زنند تا در قبال دریافت آب، به توسعه افغانستان یاری رسانند، مناقشه ایران و افغانستان در خصوص حقابه سیستان از هیرمند، متاثر از همین موضوع است. افغان ها با ندادن حقابه در صددند تا ایران به شرایط بحرانی رسیده و در هنگام گفتگوی نهایی در رابطه با دریافت حقابه و حتی آب مازاد بر آن، بتواند اهداف اقتصادی خود را پیش ببرند.

وزرای نیرو و خارجه و معاونت های مربوطه، علیرغم بحرانی بودن اوضاع محیط زیست و اشتغال در سیستان و شدت گرفتن مهاجرت، هنوز درک درستی از وخامت اوضاع در این منطقه ندارند و اگر هم محدود افرادی به چنین شناختی رسیده اند، سیستان را قربانی مصالح سیاسی خود کرده اند. نمایندگان سیستان نیز به دلیل تعامل همه جانبه با دولت، از اختیارات قانونی خود در مواجهه با وزرای نیرو و خارجه بهره نمی برند و طرح استیضاح وزیر امور خارجه که به ادعای دو نماینده سیستان ثبت شده، مسکوت مانده است.

پيروزي انقلاب اسلامي همزمان با حمله شوروي سابق به کشور افغانستان اتفاق افتاد. در آن مقطع و با توجه به شعارهاي ارزشي اين انقلاب نوپا، کمک به مستضعفين جهان پررنگ بود آن هم در کشور همسايه. به همين دليل مسئولان نظام تصميم به پذيرش آنان گرفتند. همين جريان چند سال بعد در زمان اشغال آن کشور توسط طالبان نيز تکرار شد.