فرارسيدن ۱۷ مرداد، ناخودآگاه ما را به یاد جنایت ددمنشانه ۲۵ سال قبل طالبان می اندازد، پس از اِشغال ولسوالی مزار شریف و به طبع آن تعرض به کنسولگری ایران توسط گروه تروریستی طالبان که منجر به شهادت شهید ناصر ریگی، هفت دیپلمات و محمود صارمی مسوول وقت خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در مزار شریف شد، پس از آن، اخبار کشتار وسیع مردم مزار شریف، واکنش انسان های آزاده را برانگیخت. این واقعه، زمزمه های آغاز جنگ میان ایران و گروه تروریستی که به اماکن دیپلماتیک ایران تعرض کرده بودند را تقویت کرد.

مردم سیستان در تجمع اخیر مطالبه حقابه رودخانه هیرمند در شهرستان زابل با سر دادن شعارهایی که عدم رضايت از عملکرد و ناکارامدی نمايندگان سیستان را هدف قرار داده بود خواهان استعفای آن‌ها شدند.

اخبار رسيده از افغانستان، حکايت از تهاجم مأموران مسلح طالبان در روز عاشورا به عزاداران حسيني دارند. براساس اين اخبار، تروريست‌هاي طالبان با شمشير و قنداق تفنگ به هيئت‌هاي عزاداري حسيني حمله کردند. فيلم‌هائي که از اين حمله منتشر شده، خشونت گروه طالبان نسبت به مردمي که در حال عزاداري بودند را به روشني نشان مي‌دهند. اين گروه تروريستي آنگونه که فيلم‌ها نشان مي‌دهند، علاوه بر بهم زدن جلسات و تجمعات عزاداران، آنها را مورد ضرب و شتم قرار دادند و در مواردي نيز اقدام به تيراندازي و تعدادي را شهيد و زخمي کردند.

66 روز از اخطار رئيس ‌جمهور رئيسي به حکام افغانستان درباره حقابه ايران از رود هيرمند گذشته ولي هنوز خبري از انجام وعده‌هاي طالبان در اين زمينه نشده است. در 66 روز گذشته، تحرکات زيادي براي اجرائي شدن معاهده 1351 ميان ايران و افغانستان درخصوص تحويل حقابه هيرمند به ايران صورت گرفت ولي هيچيک از آنها به جاري شدن آب به سوي استان تشنه سيستان و بلوچستان منجر نشد.

افغان ها در پی آنند تا رویکردی جدید در تعاملات با همسایگان خود رقم زنند تا در قبال دریافت آب، به توسعه افغانستان یاری رسانند، مناقشه ایران و افغانستان در خصوص حقابه سیستان از هیرمند، متاثر از همین موضوع است. افغان ها با ندادن حقابه در صددند تا ایران به شرایط بحرانی رسیده و در هنگام گفتگوی نهایی در رابطه با دریافت حقابه و حتی آب مازاد بر آن، بتواند اهداف اقتصادی خود را پیش ببرند.

وزرای نیرو و خارجه و معاونت های مربوطه، علیرغم بحرانی بودن اوضاع محیط زیست و اشتغال در سیستان و شدت گرفتن مهاجرت، هنوز درک درستی از وخامت اوضاع در این منطقه ندارند و اگر هم محدود افرادی به چنین شناختی رسیده اند، سیستان را قربانی مصالح سیاسی خود کرده اند. نمایندگان سیستان نیز به دلیل تعامل همه جانبه با دولت، از اختیارات قانونی خود در مواجهه با وزرای نیرو و خارجه بهره نمی برند و طرح استیضاح وزیر امور خارجه که به ادعای دو نماینده سیستان ثبت شده، مسکوت مانده است.

پيروزي انقلاب اسلامي همزمان با حمله شوروي سابق به کشور افغانستان اتفاق افتاد. در آن مقطع و با توجه به شعارهاي ارزشي اين انقلاب نوپا، کمک به مستضعفين جهان پررنگ بود آن هم در کشور همسايه. به همين دليل مسئولان نظام تصميم به پذيرش آنان گرفتند. همين جريان چند سال بعد در زمان اشغال آن کشور توسط طالبان نيز تکرار شد.

رویدادهای اخیر زاهدان ایجاب می کند تا ضرورت وحدت اقوام بیش از هر زمان دیگری جدی تر گرفته شود. تکلیف آنانی که آبشخور فکری شان ریشه در آنسوی مرزها دارد و خشونت و گسترش آنرا در سطح جامعه شهری و روستایی استان سرلوحه کارشان قرار داده اند مشخص است. حمله به کلانتری ۱۶ که با درایت مامورین انتظامی طبق برنامه تروریست ها به کشتار گسترده ختم نشد ذات خشونت طلبانه شان را بر دو قوم بزرگ سیستانی و بلوچ آشکار نمود و از سوی بزرگان هر دو قوم محکوم گردید.

مردم در حال حاضر شرایط سختی دارند و آنهایی که مانده‌اند، امکان مهاجرت ندارند. باید کمک‌شان کنیم نان و آب و معیشت‌شان تامین شود تا بمانند. ترکیب جمعیتی استان مرکب از شیعه، سنی، بلوچ، سیستانی و حتی مهاجران داخلی و خارجی در کنار تأخیر در توسعه‌یافتگی نوع خاصی از حکمرانی و مدارا با مردم را طلب می‌کنند و مشکلات‌شان  را باید پدرانه و با گفت‌وگو حل کرد.

در رابطه با ریزگردها و مسائل کلان سیستان، سناریو مدنظر مسئولین صرفا تماشا و گذر زمان است تا شاید با کاهش دما و همچنین فروکش کردن طوفان های ۱۲۰ روزه حجم گرد و غبار کاهش یابد.