ریشه‌های گرد و غبار سیستان را بایستی در مدیریت نامتناسب منابع آبی در سراسر حوضه هیرمند به‌ویژه در سرآب آن در کشور افغانستان جست‌وجو کرد؛ جایی‌که در دو دهه پیش با سقوط طالبان اول، بخشی از مهاجرین از کشورهای همسایه برگشتند. توسعه مزارع کشاورزی به‌عنوان اولویت فوری اشتغال توسط اشغالگران توصیه شد و علاقه عمومی و ارزش افزوده زیاد، بهره‌برداران محلی را به توسعه کشت خشخاش سوق داد؛ محصولی که سه برابر گندم آب مصرف می‌کند و بازار آن جهانی است.

در حالی که تمام هم و غم مسئولان کشورمان وکارشناسان داخلی و خارجی مرتبط به آب معطوف به حقابه ایران از رود هیرمند و مفاد معاهده ۱۳۵۱ شده است، افغانستان با تمام توان در حال ساخت سد «بخش‌آباد» بر «فراه‌رود» بوده و تالاب هامون را با چالشی به مراتب وحشتناکتر از قطعی آب هیرمند مواجه می‌سازد

تقسیم جامعه استان و به ویژه شهر زاهدان به خوب و بد، برای آینده یک این منطقه جغرافیایی و فرهنگ به عنوان زنگ خطر است و بی گمان پیامدهایی ناگوار در پی خواهد داشت. خیر و شر محصول تاریخ باستان و قصه های دوران کهن است و در دنیای مدرن نه خیر مطلق معنا دارد و نه شر مطلق. در دنیای مدرن غالب انسان ها خاکستری هستند و دیکتاتورترین انسان ها هم از خود رفتارهای خیرخواهانه ای انجام داده که او را از شر مطلق متمایز می کند.

اهالی سیستان در شرایط بحران فعلی، با توفان گرد و غبار، گرمای سوزان، تنش آبی، قطعی برق، عدم مدیریت درست آبرسانی سقایی و تلفات دام مواجه هستند، به طوری که در تیرماه امسال حدود دو هزار نفر راهی بیمارستان شدند، اما به رغم انتقادات جامعه مدنی و ائمه جمعه سیستان، تا کنون ستاد مدیریت بحران در سطح شهرستان و استان برای بحران سیستان تشکیل نشده است.

این روزها در سیستان و چه بسا در کل استان، نه کار کن داریم و نه کار راه انداز. سیستان بیش از دو دهه ست با بحران آب دست و پنجه نرم می کند. در آن روزهای آغازین بحران، زمزمه های روزهای بدتر به گوش می رسید، اما برای آن تمهیدی اندیشیده نشد.

حامیان یک نماینده با بی اخلاقی هر چه تمام روند تخریب علیرضا کیخا مدیرکل صدای سیمای استان، فرشید عابدی مدیر مسوول دیار عیار و سلطانعلی عابدی سردبیر این رسانه را کلید زدند. نماینده مطبوع این هواداران تندرو، به جای پاسخگویی به مطالبات، استودیو را ترک کرده، مانع پخش برنامه شده، حضور دوباره در برنامه را مشروط به عدم حضور میهمانان برنامه قبلی کرده، بر خلاف واقعیت مدعی شده او را در جریان موضوع برنامه نگذاشته اند و ... 

طفل نوپای مطالبه گری اگر چه راه افتاده، اما خطرات بسیاری آن‌را تهدید می کند. سیاسونی که منافع آن‌ها به خطر می افتد، این موضوع را بر نمی تابند و حامیان آن‌ها با نوشته هایی شبیه شبنامه های قدیم، مطالبه گران را مزدور، وابسته و خودفروخته معرفی می کنند. برخی تهدید و برخی با ضد ارزشی خواندن به تخریب روی می آورند.

آن چه افغانستان با سیستان کرده است به مثابه یک جنایت جنگی ست. انسان ها کاشانه خود را رها کرده و به امید زنده ماندن به سایر مناطق مهاجرت می کنند. بیمارستان پر شده از بیماران تنفسی. اگر هم این وسط کشته ای داده شده(که حتما داده شده) به دلیل عدم آمار گیری ما از آن بی اطلاع هستیم.

در حالی نمایندگان در مجلس شورای اسلامی از نقدهای فضای مجازی درباره خودروهای شاسی بلند دلخورند و می گویند مگر لکسوس گرفتند، در برخی روستاهای سیستان، آب به صورت سقایی تقسیم می شود. گرما تاب و توان مردم را بریده و گرد و غبار، بسیاری را راهی بیمارستان کرده است. 

سیستان امروز را رنجی است به ژرفای تاریخ؛ بستن آب و عطش و ستمی که یادآور عاشورا است. تنهایی و فراموشی درد و رنج مردمانی که گویی گرفتار در شعب ابی طالب اند. ندای زجه این مردمان انگار از عمق تاریخ به گوش می رسد، این شرایط در حالی قابل پذیرش است که همه اهرم‌ها در گرفتن حق آبه به کار گرفته شده و نتیجه بخش نباشد، در حالیکه حداقل‌ها در این مورد عملی نشده است.