طفل نوپای مطالبه گری در استان شروع به بالیدن کرده و این روزها شاهد موج جدیدی از مطالبه گری هستیم که نوید روزهای بهتری را برای استان می دهد. برای سال های سال مردمان نجیب سیستان و بلوچستان از مظلومترین، ساکت ترین و کم توقع ترین مردم کشور بوده اند. زمان زیادی از انقلاب اسلامی نگذشته بود که حمله عراق به ایران اتفاق افتاد و هشت سال جنگ تحمیلی باعث شد تا فرصت سرمایه گذاری، انتظار کمک های دولتی و توسعه پایدار به سیستان و بلوچستان نرسد و عقب ماندگی های تاریخی رژیم های گذشته به حیات منحوس خود ادامه دهد. البته اگر از حق نگذریم جهاد سازندگی در برهه ای از زمان گل کاشت و با ساخت جاده در اقصی نقاط استان، زمینه را برای رشد فراهم نمود. در دولت های مختلف هم اقداماتی انجام شد اما به اندازه ای نبود که مشکل اشتغال جمعیت رو به رشد آن حل شود و نتیجه آنرا در سفره مردم ببینیم. استان های دیگر کشور به دلیل داشتن افراد تاثیر گذار در دولت، مجلس و حاکمیت، توانستند کم و بیش به رشد و توسعه برسند، اما این وسط فقط شعارهای زیبا نصیب سیستان و بلوچستان شد. عدم مطالبه گری و نبود رسانه های مستقل یکی از مهمترین علل عقب ماندگی استان در دهه های گذشته بوده است. مدیران و نمایندگان استان، هر کاری صلاح می دانستند، انجام می دادند و این میان رسانه یا مطالبه گری نبود تا نتیجه عملکرد آنها را بررسی کند. اگر چه امروز هم رسانه های قدرتمندی در استان وجود ندارد که از مدیران توضیح بخواهد؛ مثلاً چرا کانال در تالاب هامون سابوری حفر گردیده و حال که حفر شده، نتیجه اش چه بوده است و شرایط عزل مدیران دخیل در سرمایه گذاری های نافرجام را فراهم نماید. به همین ترتیب طرح موسوم به لوله گذاری ۴۶ هزار هکتاری و میلیاردها دلار بودجه هایی که برای طرح خود اشتغالی و تعاونی های کوچک اختصاص یافت و بدون نتیجه به هدر رفتند و در این میان از هیچکسی بابت ضعف مدیریت بازخواست نشد.
طفل نوپای مطالبه گری اگر چه راه افتاده، اما خطرات بسیاری آنرا تهدید می کند. سیاسونی که منافع آنها به خطر می افتد، این موضوع را بر نمی تابند و حامیان آنها با نوشته هایی شبیه شبنامه های قدیم، مطالبه گران را مزدور، وابسته و خودفروخته معرفی می کنند. برخی تهدید و برخی با ضد ارزشی خواندن به تخریب روی می آورند. خطر شکایت و محاکمه های فرسایشی هم که امری دور از ذهن نیست.
علیرغم اینکه فضای رسانه تکانی خورده، اما هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است و انواع نگرانی ها و اهرم های بازدارنده باعث می شود که رسانه ها خودسانسوری کرده و چشم بر وظیفه رسانه ای خود ببندند و بسیاری در حد روابط عمومی ادارات باقی بمانند.
در این میان بسیاری از جمله مدیران، تفاوت رسانه و فضای مجازی را نمی دانند و در بسیاری موارد آنرا با هم یکی می پندارند. فضای مجازی همانطور که از اسمش پیداست، افراد بدون هویت واقعی در آن حضور یافته و اظهار نظر می کنند. پایگاه خبری تحلیلی دیار عیار که حتی یک نماینده و از اعضای فراکسیون رسانه و فضای مجازی مجلس از آن در برنامه تلویزیونی به عنوان فضای مجازی یاد کرد یک نشریه الکترونیکی با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ست. این نشریه علاوه بر سایت در اپلیکشن های مختلف اخبار خود را بارگذاری می کند تا با مخاطبان بیشتری در ارتباط باشد.
برگردیم به بحث مطالبه گری رسانه ای.
روزگاری شبکه هامون روابط عمومی ادارات بود و علیرغم اینکه بودجه آن از بیت المال تامین می شد، هیچکس حاضر به تماشای آن نبود. من به عنوان تهیه کننده ای که سال ها با شبکه هامون همکاری داشته ام، به خوبی می دانم در آن مجموعه چه خبر بوده و خود را به چه موارد سخیفی سرگرم کرده بودند. در واقع این ادارات بودند که برای معاونت ها بالاخص معاون سیما تصمیم می گرفتند که چه بگوید. اگر در برنامه ای جمله ای علیه یک اداره گفته می شد، تماس می گرفتند و تهدید می کردند که برای برنامه های مشارکتی پول نمی دهند. اکنون با آمدن یک نیروی بومی دلسوز و دغدغه مند به عنوان مدیر شبکه هامون، این شرایط تغییر کرده و رفته رفته با تهیه و تولید برنامه هایی با هدف پرسشگری مردم، با این رسانه آشتی می کنند. بسیاری از سیاسیون و حامیان آنها که این مطالبه گری ها به ضرر آنهاست، درصدد تخریب شبکه هامون بر آمده و مواردی را به مدیر مجموعه منتسب می کنند که به دور از واقعیت است.
در هر روی طفل نوپای مطالبه گری روی پای خود ایستاده و از اینکه شبکه هامون هم از امکانات قانونی اش برای پیوستن به این جریان بهره می برد، بسیار خرسندیم و امیدواریم اهرم های فشار باعث عقب نشینی اش از پیگیری مطالبات مردمی نشود.
سلطانعلی عابدی
