17 مرداد 1404
اهمیت دیپلماسی رسانه در مناقشه آبی ایران و افغانستان
رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان بر روی ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی دو سوی مرزهای ایران و افغانستان تاثیرات شگفتی می گذارد که با توجه به پیچیدگی آن، باید برای دفع خطرات آن آگاه بود و به موقع اقدام کرد. برای مقابله یا بی اثر کردن رویکرد هیدروپلتیک افغانستان، ابتدا می‌بایست استراتژی این کشور را در قبال مسئله آب تعریف کرد تا امکان بازتعریف ضد استراتژی فراهم شود.
19 خرداد 1404
نامه سرگشاده جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان و بلوچستان به رئیس سازمان محیط‌زیست
جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان‌وبلوچستان به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، نامه‌ای سرگشاده نوشته و در آن نسبت به وضعیت شکننده و بحران‌های محیط‌زیستی سیستان‌وبلوچستان به‌ویژه منطقه سیستان و ترک فعل‌های صورت گرفته، هشدار داده‌اند و درخواست اقدامی عملی کردند.
27 اردیبهشت 1404
دانشگاه زابل و مسئولیت اساسی در قبال بحران آب سیستان
دانشگاه زابل به عنوان مهمترین نهاد علمی منطقه سیستان، می‌تواند نقشی حیاتی در مطالعه و ارائه راهکار برای چالش‌های منطقه‌ای ایفا کند. این دانشگاه که همواره در جلسات رسمی کشوری به عنوان مرکز پژوهشی بومی برای حل بحران‌های منطقه معرفی می‌شود، در موارد متعددی نظیر طرح "رویین‌تن‌سازی" با وزارتخانه‌های مختلف قراردادهای پژوهشی منعقد کرده است. با این حال، کمبود مطالعات جامع در زمینه پیامدهای سدسازی‌های افغانستان بر منطقه سیستان، نقطه ضعف آشکار در عملکرد این دانشگاه محسوب می‌شود.
07 اردیبهشت 1404
ابعاد حقوقی، دیپلماتیک و امنیتی حقابه و روابط ایران و افغانستان
معاهده آب هیرمند بین ایران و افغانستان در سال 1351 (1973 میلادی) امضا شد که بر اساس آن، افغانستان موظف است سالانه 820 میلیون متر مکعب آب را به ایران تحویل دهد. این معاهده مهمترین سند حقوقی بین‌المللی در خصوص تقسیم آب هیرمند است و مبنای حقوقی مطالبات ایران محسوب می‌شود.
10 فروردین 1404
برای رسیدن به سیاستی واحد، دفتر رودخانه های مرزی سیستان راه اندازی شود
اگر چه همواره مدیریت نادرست منابع آب در وزارت نیرو وجود داشته، اما وجود مهندسین آگاه و نخبه مانع تصمیمات اشتباه و هزینه بردار می‌شده است. با آمدن احمدی نژاد و حاکم شدن قلدر مآبی بر سیستم اداری و حذف مهندسین نخبه و غالباً بازنشسنه شدن نسل مهندسین تحصیلکرده و آگاه به امور آبی، روند اضمحلال اداری در بدنه وزارت نیرو آغاز و تصمیمات اشتباه و غیر کارشناسی شده در جای جای ایران، خود را به نمایش گذاشت.
12 اسفند 1403
دیپلماسی آشفته آب
این روزها با ورود آب از فراه رود به سابوری و از هیرمند به چاه نیمه ها بار دیگر نمایندگان، محیط زیست و برخی مقامات با استوری کردن تصاویر ورود آب و انتشار خبر آمدن آب در پی بهره برداری از رخدادی هستند که نه در آمدنش نقشی داشتند و نه می دانند منشاء این آب چیست و به چه میزان و تا کی تداوم خواهد یابد.
10 اسفند 1403
سیلاب افغانستان و لزوم بهره‌گیری از دیپلماسی آب
ورود سیلاب از کشور افغانستان به ایران از طریق دو مسیر «جاریکه» و «فراه‌رود»، باعث شد تا مقداری آب به بستر خشک پهنه‌های آبی استان سیستان و بلوچستان، همچون مجموعه تالاب‌های بین‌المللی هامون (در این خصوص هامون صابوری) وارد شود. خبر ورود این سیلاب‌ها به تالاب هامون تا حدی خوشایند بود، اگرچه مطلع شدم برادران و خواهران افغانستانی در غرب این کشور به‌دلیل جاری‌شدن سیل متحمل خسارات مالی و جانی شده‌اند که به ایشان تسلیت عرض می‌کنم.
10 بهمن 1403
عراقچی در مرداب فریب طالبان
مسئله آب و حقابه ایران از رودخانه هیرمند در تاریخ معاصر و پس از معاهده پاریس موضوعیت پیدا کرد. حکمیت گلد اسمیت، حکمیت مک ماهون، قرارداد باقر کاظمی در دوره پهلوی اول و معاهده دلتا در دوره پهلوی دوم برای حل این مسئله منعقد شد، اما پس از هر توافق با کارشکنی و بدعهدی طرف افغان مواجه بودیم که با زیاده خواهی اقدام به احداث نهرها و سدسازی های مختلف آن هم بر خلاف توافق های بین المللی کرده که حقوق مردم پایین دست را تضییع کرده است.
02 دی 1403
درک ناچیز وزیر از دیپلماسی آب
مصاحبه اخیر وزیر نیرو در خصوص حقابه رودخانه هیرمند و تالاب بین‌المللی هامون، نشان از درک ناچیز وزیر از هیدروپلیتیک و دیپلماسی آب داشت و از طرفی علی آبادی در روایت استراتژی وزارت نیرو، اولویتی در زمینه دیپلماسی آب قائل نشد.
25 آذر 1403
انصاری: وضعیت تالاب هامون نیازمند پیگیری همه‌جانبه و در سطح کلان است/ لاهیجان‌زاده: نقش دیپلماسی آب در گرفتن حقابه تالاب هامون اهمیت دارد
نشست کارگروه تالاب‌ها درباره بررسی وضعیت تالاب هامون در استان سیستان و بلوچستان با حضور شینا انصاری معاون رییس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، احمدرضا لاهیجان‌زاده معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌ها، صدیقه ترابی معاون محیط زیست انسانی، معاون استانداری سیستان و بلوچستان، نمایندگان وزارت امور خارجه، معاونت راهبردی، وزارت نیرو و وزارت بهداشت برگزار شد.
17 مهر 1405
درباره‌ٔ ضرورت نگاهی فراگیر به ناامنی در سیستان و بلوچستان
هر سرزمین، نخست در دل مردمانش آرام می‌گیرد و آن‌گاه در نقشهٔ کشور. امنیت پیش از آنکه شمار گشت‌ها و ارتفاع سنگرها باشد، حسی است که مادری در بامداد، هنگام فرستادن فرزندش به مدرسه، در سینه دار. اطمینانی که کاسب بازار با گشودن قفل دکانش می‌یابد و آسودگی راننده‌ای که شب‌هنگام جاده‌ای خلوت را می‌پیماید. سیستان و بلوچستان سال‌هاست که این سه اطمینان را، به‌تدریج و با بهایی گزاف، از کف داده است.
16 مهر 1405
درباره‌ی امنیتِ بی‌فرهنگ و مدیریتِ بی‌پاسخ در سیستان و بلوچستان
هر سپیده‌دم که بر خاک خطه بلوچستان و گاه سرحد می‌دمد، خبری تلخ از راه می‌رسد: جوانی دیگر از فرزندان این سرزمین جان باخته و سوگی تازه بر سوگ‌های پیشین افزوده شده است. بحران، آرام و پیوسته، از لایه‌های پنهان زندگی به سطح آمده و در این میان، از بلندترین کرسی مدیریت استانی نه تدبیری قاطع شنیده می‌شود و نه نشانی از امید. استانی که روزگاری گاهواره‌ی تمدن و مرز زنده‌ی ایران بود، اکنون در نگاه بسیاری به صحنه‌ی نبردی فرسایشی مانند شده است. جامعه‌شناسان می‌دانند که ناامنیِ مزمن تنها یک مسئله‌ی انتظامی نیست و نشانه‌ی گسستی عمیق‌تر میان حاکمیت و مردم است. هرجا اعتماد فرو ریزد، سلاح جای گفت‌وگو را می‌گیرد.
10 مهر 1405
خرید آب از افغانستان؛ راهبرد نجات یا تله‌ی دیپلماتیک؟| تحلیلی بر پیشنهاد نماینده سیستان در مجلس
این روزها که بحران آب در سیستان به نقطه بحران رسیده و تکمیل سایر سدهای افغانستان بر روی دیگر سرشبکه‌های حوضه آبریز هیرمند، شرایط را به سمت وخیم‌تر شدن، سوق داده؛ هر صدایی که از تریبون‌های رسمی شنیده می‌شود، در میان ناامیدی مردم، پژواکی متفاوت دارد. پیشنهاد اخیر « فرهاد شهرکی» نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، در نگاه اول ممکن است یک ایده‌ی نوآورانه برای عبور از بحران به نظر برسد؛ اما اگر نقاب مصلحت‌سنجی را کنار بزنیم، با واقعیت تلخی روبرو می‌شویم. این پیشنهاد، بیش از آنکه گره‌ای از کار سیستان بگشاید، در حال گشودن گره‌های، دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی، به ضرر منافع ملی ایران است.
04 مهر 1405
در باب توسعه‌ی ناهمزاد و گسستِ پیوند با حافظه‌ی فرهنگی در سیستان و بلوچستان
هیچ سرزمینی را نمی‌توان تنها با شمار جاده‌ها و بندرها و کارگاه‌هایش سنجید. سرزمین پیش از آنکه مجموعه‌ای از سازه‌ها باشد، مجموعه‌ای از معناهاست. سیستان و بلوچستان خاکی است که در آن هامون، آینه‌ی آسمان بوده و شهر سوخته پنج هزار سال پیش از این، از دل ریگ به تمدن سخن گفته است. نام سیستان با پهلوانی گره خورده که ایرانیان هزار سال او را در شب‌نشینی‌ها زنده نگه داشته‌اند، و بلوچستان گنجینه‌ای از منظومه‌های حماسی و عاشقانه در سینه دارد که نسل به نسل، بی‌کاغذ و بی‌دیوان، بر زبان‌ها گشته است. با این همه، هرگاه سخن از توسعه‌ی این دیار به میان می‌آید، زبان به شمارگان بودجه و طول آسفالت و ظرفیت اسکله تنزل می‌یابد، گویی انسان موجودی است که نان می‌خواهد و بس.
02 مهر 1405
محکومیت جهادکشاورزی زابل، در بازگشایی نهر حاج آقایی | روایت ساختار اداری که سرمایه‌گذاری در سیستان را به قهقرا برده است
در سیستان، نهر تنها گذرگاه آب نیست، خطِ ناپیدای عدالت میان همسایگان است و حافظهٔ زمین از حقی که نسل‌ها پیش بر آن نشسته است. در سال ۱۳۸۸، در روستای محمدآباد بولایی، یکی از مدیران پایه فرمانداری زابل با تکیه بر پشتوانهٔ خانواده، دوستان، همکاران و برخی نهادهای دولتی، دست به تخریب نهر کهن و اصلی روستا زد. درختان چندصدساله از ریشه برآمدند، زمین هموار شد و حریم و بستر نهر به ملک شخصی او پیوست. گام بعد، مسدود کردن حدود ۲۲۰ متر از نهر قدیمی درجه سه حاجی‌آقایی در مرز مشترک با زمین همسایه بود. برای آنکه این تصرف رنگ قانون بگیرد، نهری تازه در زمین مجاور کندند و نزدیک به چهار هزار مترمربع از دهانهٔ ورودی‌اش را به حاشیهٔ زمین متصرف چسباندند، چنان که هیچ ماشین سنگین و نیمه‌سنگینی نتواند به ملک راه یابد.
یادداشت
20 مهر 1405
وقتی چادر بر خاک می‌اُفتد و تفنگ از آن می‌گذرد
هر قومی، پیش از آنکه در نقشه‌ی جغرافیا جا بگیرد، در نقشه‌ی اخلاق جا گرفته است. اقوام ایرانی هر یک مجموعه‌ای از باورها و آیین‌ها و مرزهای نانوشته دارند که نه در قانون نوشته شده و نه در دفتری ثبت، اما در حافظه‌ی جمعی و در رفتار روزمره‌ی مردمان جاری است. جامعه‌شناسان این سرمایه‌ی اخلاقی را وجدان جمعی می‌نامند، چیزی که هم قوم را از درون سامان می‌دهد و هم معیاری برای سایر اقوام، تا رفتارشان را با آن بسنجد. ارزش‌های بنیادین هر قوم خطوط قرمز اوست و هر که از این خط بگذرد، به گواهی خود آن جامعه، نه نماینده‌ی آن، که ناهنجاری‌ای در دل آن است.
19 مهر 1405
پژوهشگاه زابل در آینهٔ انتظار | وقتی نهادِ دانش از مدارِ مأموریت خود دور می‌شود
در سرزمینی که خشکسالی بر پیکرش چنگ انداخته و تالاب‌هایش به خاطره‌ای ترک‌خورده بدل شده‌اند، دانش باید نخستین چراغِ راه باشد. سیستان امروز بیش از هر زمان به نهادی نیاز دارد که بحران را بشناسد، برای آن نسخه بپیچد و صدای مردم را به زبان پژوهش به گوش تصمیم‌گیران برساند. پژوهشگاه زابل را برای همین مقصود بنیان نهادند: نخست در سایهٔ دانشگاه، سپس به‌صورت مستقل و با بودجه‌ای اختصاصی، تا با همکاری دستگاه‌های دولتی راهی برای برون‌رفت از بحران محیط‌زیست، کشاورزی کم‌آب‌بر، توسعهٔ دامداری و طیور و دیگر ظرفیت‌های منطقه بگشاید. آغاز کار امیدبخش بود، اما امروز پرسش این است که از آن وعده‌ها چه مانده است.
هویت زاهدانی
12 تیر 1402
مواظب چند قطبی شدن فرهنگ جامعه مان باشیم
تقسیم جامعه استان و به ویژه شهر زاهدان به خوب و بد، برای آینده یک این منطقه جغرافیایی و فرهنگ به عنوان زنگ خطر است و بی گمان پیامدهایی ناگوار در پی خواهد داشت. خیر و شر محصول تاریخ باستان و قصه های دوران کهن است و در دنیای مدرن نه خیر مطلق معنا دارد و نه شر مطلق. در دنیای مدرن غالب انسان ها خاکستری هستند و دیکتاتورترین انسان ها هم از خود رفتارهای خیرخواهانه ای انجام داده که او را از شر مطلق متمایز می کند.
15 فروردین 1401
ضرورت احیای هویت زاهدانی
قریب به صد سال تاریخ شهری و شهروندی زمان زیادی برای شکل گرفتن یک هویت مستقل است ولی متاسفانه این اتفاق در زاهدان نیفتاده و هنوز شهروندان زاهدانی خود را ساکن زاهدان می دانند نه زاهدانی. دلایل زیادی وجود دارد که زاهدان تبدیل به یک شهر بی هویت و صرفا سکونتگاه افرادی از شهرهای مختلف کشور شده است. وجود دو قوم بزرگ سیستانی و بلوچ که هر کدام داعیه دار مالکیت اصلی زاهدان هستند از بزرگترین موانع بر سر شکل گیری یک هویت مستقل بوده است.
گفتگو
19 مهر 1405
نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های سیستان‌وبلوچستان است/ فاصله روایت رسانه‌ای از واقعیت‌های استان
قاسم سیاسر، پژوهشگر و تاریخ‌پژوه سیستانی، با اشاره به این‌که روایت رسانه‌ها از سیستان و بلوچستان با چهره واقعی آن فاصله دارد، گفت: نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های این استان پهناور است.
26 شهریور 1405
گفت‌وگو با مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ از چالش معیشت هنرمندان و بنیه مالی رسانه‌ها تا ضرورت تقویت هویت ملی در سیستان و بلوچستان
در این گفت‌وگو، وضعیت فرهنگ، هنر و رسانه سیستان و بلوچستان، چالش استقلال رسانه‌ها، معیشتِ به حاشیه‌رفته‌ی فیلم‌سازان و هنرمندان، الزامات تقویت هویت ملی و سیاست‌های غیرشفاف بودجه‌ای، با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به بحث گذاشته شد.
تاریخ
05 شهریور 1405
کارنامه تاریخ‌پژوهی در سیستان‌وبلوچستان قابل‌قبول نیست/حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری ضرورت دارد
قاسم سیاسر از پژوهشگران باسابقه سیستان‌وبلوچستان است که نقدهایی به رواج گسترده «کتاب‌سازی» فاقد روش علمی، آلودگی آثار به ملاحظات قومی و ایدئولوژیک، بی‌توجهی نهادهای فرهنگی به پژوهشگران مستقل و حتی جعل و تحریف تاریخ منطقه دارد و بر لزوم حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری سطحی تأکید دارد.
05 دی 1404
می‌ترسم فردا نتوانم تمام‌اش کنم/ سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی
سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی، تنها یادبود یک مورخ نامدار نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی یک «روش». روشی که، نه در دانشگاه محبوس ماند، نه به تاریخ‌نویسی بی‌پشتوانه فروغلتید.
ادبیات
16 خرداد 1405
روایتگر بی قرار از سنگر جنگ تا قلمرو ادبیات
از خاک گرم شمال شرق ایران تا خاکریزهای داغ جنگ و از آنجا تا پهنه بیکران ادبیات جهان، جواد افهمی مسیری پر فراز و نشیب را نه با قدم‌هایی از جنس آرامش، که با ضرباهنگ بی‌قراری یک جوینده حقیقت پیموده است. تولدش در آستانه سال نو ۱۳۴۳، پیش‌درآمدی بر زندگی‌ای شد که هرگز در گشت‌وگذار ایستا نماند.
25 اردیبهشت 1405
همه اقوام در شاهنامه نمود و حق دارند/ شاهنامه می‌تواند همه اقوام را کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد
مدیر خردسرای فردوسی گفت: شما کدام قوم را می توانید پیدا کنید که در شاهنامه نمود نداشته باشد؟ از آذربایجان، از گیلانی‌ها، از مازندرانی ها از خراسانی ها از بلوچ ها و از سیستانی ها، همه این ها در شاهنامه نمود و حق دارند. شاهنامه امروز می تواند همه ما را با همه داشته های مان در کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد و در برابر بیگانگان ما را متحد می‌کند.
موسیقی
05 مهر 1405
وداع با «حسین ریگی» خواننده سیستانی
«حسین ریگی» خوانندۀ نام‌آشنای سیستانی، بر اثر عارضهٔ قلبی جهان فانی را بدرود گفت و صدایی خاموش شد که سال‌ها طنین آن بر دشت‌ها و ایوان‌های سیستان، مازندران و گلستان می‌پیچید.
11 مهر 1404
تیم کوکو سیستان قهرمان رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور شد
تیم کوکو سیستان با نمایشی منسجم در رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور، با برتری بر رقیبان بر سکوی نخست ایستادند.
