در روزگاری که سیستان کهن با رنج و تشنگی روزگار می‌گذراند، طرح رزاق چون سرابی فریبنده، وعده‌ی آبادانی سر داد. این طرح که از دل فروش سوخت مازاد جایگاه‌ها برخاست، گنجینه‌ای عظیم پدید آورد تا مرهمی باشد بر زخم‌های دیرینه‌ی این خطه از ایران زمین، اما افسوس که قصه‌ی "رزاق" به روایتی تلخ بدل گشت.

در پهنه‌ی خاک سیستان و بلوچستان، آنجا که آفتاب سوزان بر بوم و بر مردمانی سخت‌کوش می‌تابد، دیرزمانی است که ساختارهای قومی و مذهبی، همچون سایه‌ای سنگین، بر فرآیند دیالکتیک اجتماعی سایه افکنده‌اند. این سرزمین، به رغم غنای فرهنگی و تاریخی خود، گویی در تنگنای "تز" و "آنتی‌تز"ی گرفتار آمده که هنوز به "سنتز" هگلی خویش نرسیده است.

نسیم‌ها، طوفان‌ها و بادها؛ این نوازندگان بی‌قرار آسمان که گاه به نجوایی لطیف و گاه به غرشی سهمگین، سرزمین‌ها را در می‌نوردند و هر یک حکایتی متفاوت می‌سرایند. در این میان، بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، همچون نوازنده‌ای پایدار و سرسخت، سمفونی‌ای یکنواخت و بی‌وقفه را در گستره شرقی ایران زمین به اجرا می‌گذارند؛ نوایی که می‌توانست به جای هیاهوی بی‌ثمر، به نغمه‌ای سازنده در اقتصاد و زندگی مردمان این دیار بدل شود.

در روزگاری که خشکسالی چون زخمی کهنه بر پیکر سیستان نشسته است، اکنون آب‌های خروشان هیرمند از سد کجکی سرریز می‌شود؛ گویی طبیعت خود حکمی دیگر صادر کرده است. آن‌چه سال‌ها از سوی حاکمان افغانستان با بهانه‌ی کمبود آب انکار می‌شد، امروز در قامت سیلابی عظیم، حقیقت را فریاد می‌زند.

سیستان و بلوچستان، استانی با ظرفیت‌های عظیم آبی، این روزها با مشکلات مدیریتی در حوزه منابع آب مواجه است. منصور بیجار اخیراً مناطق آزاد تجاری، صنعتی و ویژه اقتصادی مستقر در استان را به مشارکت در تأمین مالی پروژه پرهزینه انتقال آب از دریای عمان مکلف کرده است.

دیالکتیک هویت و شایستگی: (رویکردی فلسفی-اجتماعی) در فضای فلسفی معاصر، مفهوم "دازاین" هایدگری به‌درستی بازتاب‌دهنده وضعیت وجودی انسان در نسبت با محیط پیرامون است. هایدگر با تأکید بر اینکه هستی انسان در "توانستن" او تجلی می‌یابد، به ما یادآور می‌شود که اصالت وجود انسانی، در قابلیت تأثیرگذاری و تحول‌آفرینی اوست. این در حالی است که طبق پژوهش‌های میدانی انجام‌شده توسط مؤسسه مطالعات قومی ایران (۱۳۹۹)، شاخص توسعه انسانی در سیستان و بلوچستان با میانگین ۰.۶۸۳، همچنان پایین‌ترین رتبه را در میان استان‌های کشور دارد، که نشان‌دهنده شکاف عمیق میان "بودن" و "توانستن" در مدیریت این خطه است.

در تلاقی سیاست و هویت، آنچه امروز در پهنه سیستان و بلوچستان شاهد آن هستیم، تجلی دردناک شکاف میان آرمان و واقعیت است. دولت چهاردهم با رویکردی که به ظاهر بر پایه احترام به تنوع قومی بنا شده بود، با انتصاب منصور بیجار، گامی نهاد که اکنون در ترازوی نقد، سبک‌وزن می‌نماید.

خطاب به استاندار محترم سیستان و بلوچستان؛ چند ماهی از استقرار دولت چهاردهم می‌گذرد و در این برهه حساس، هنوز فرصتی برای شنیدن صدای هنرمندان و اندیشمندان استان فراهم نشده است. استانی که به گواه تاریخ، مهد تمدن و فرهنگ بوده و اکنون در کشاکش هجوم‌های فرهنگی، نیازمند توجهی جدی‌تر است.

اگر چه همواره مدیریت نادرست منابع آب در وزارت نیرو وجود داشته، اما وجود مهندسین آگاه و نخبه مانع تصمیمات اشتباه و هزینه بردار می‌شده است. با آمدن احمدی نژاد و حاکم شدن قلدر مآبی بر سیستم اداری و حذف مهندسین نخبه و غالباً بازنشسنه شدن نسل مهندسین تحصیلکرده و آگاه به امور آبی، روند اضمحلال اداری در بدنه وزارت نیرو آغاز و تصمیمات اشتباه و غیر کارشناسی شده در جای جای ایران، خود را به نمایش گذاشت.

طی چند روز گذشته یکی از مطالبه‌گران نام آشنای سیستان با انتشار یک سند و ارائه‌ اطلاعاتی در کانال خصوصی خود در باره نحوه اختصاص وام های کم بهره به اقوام و آشنایان یکی از نمایندگان مجلس و مدیران ارشد فرمانداری یک شوک اذهان عمومی وارد کرده است که در صورت صحت، لازم است دستگاه های نظارتی فوراً به موضوع ورود کنند.