گروهک‌هایی نظیر جیش‌الظلم برای همراه کردن جامعه محلی و یارگیری از میان جوانان، نیاز به توسعه نیافتگی سیستان و بلوچستان دارد، در این راستا به بهانه مبارزه برای احقاق حق جامعه بلوچ، با ایجاد شائبه تغییر ترکیب جمعیتی و انجام اقدامات تروریستی، گروگانگیری و آسیب زدن به کارگاه‌های عمرانی، از طریق فرار سرمایه و ایجاد جو روانی به دنبال کُند کردن روند توسعه هستند.

«طایفه گرایی» همچون خوره به جان سیستان و بلوچستان افتاده و فضای اجتماعی این سامان را به سوی تشدید ناهمدلی و شعله ور کردن مناقشات طایفه ای سوق می‌دهد. طایفه گرایی در روزگار درازدامن حاکمیت سنت، دوره ای طولانی که در سیستان و بلوچستان تا روزگار سلطنت پهلوی اول به شیوه ای بلامنازع استمرار داشت، در چارچوب شرایط آن زمانه دارای کارویژه هایی خاصه در زمینۀ برقراری امنیت برای اعضای طوایف بود.

هفت سال از عمر یک سرمایه‌گذار برای رفع تصرف غیرقانونی یک کارمند دولتی. این جمله تنها یک آمار نیست، بلکه روایت تلخی است از چگونگی تضییع فرصت‌های توسعه در استانی که بیش از هر زمان دیگری به رونق اقتصادی نیاز دارد. ماجرای غلام‌نبی عابدی، سرمایه‌گذار بخش خصوصی که قصد داشت در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و تولید برق از باد سرمایه‌گذاری کند، نمونه‌ای عینی از بحران ساختاری است که سیستان را در دام خود گرفته و هر روز عمیق‌تر می‌کند.

نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان پس از انتخاب نعیم پناه به عنوان سرپرست شهرداری زاهدان در جلسه با اعضای شورای شهر، ضمن طرح این پرسش که چرا شورای شهر به جای ارتقای مدیریتی، سطح مدیریتی را تنزل داده است؟ عنوان کرد که "در شرایط بحرانی باید مدیری قوی‌تر از قبلی انتخاب شود و اگر شهردار نتوانسته پاسخگو باشد، معرفی معاون او به‌عنوان جایگزین، به‌نوعی کاهش سطح مدیریتی است. " این ایراد در انتصاب استاندار، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و ... وارد است.

در آیین تشییع جنازه ملا کمال، مولوی کرد از چهره‌های شاخص مذهبی بلوچستان‌ با تجلیل از منش والای آن مرحوم، در سخنان خویش مردمان این سامان را ملت بلوچ خواند. این تعبیر هر چند ممکن است برخاسته از بی‌توجهی به بار معنایی آن باشد یا از روی قصد به کار رفته باشد، شایسته تأمل است. باید دانست که واژگان، حاملان معنا هستند و به‌کارگیری نابجای آنان، ناخواسته آب به آسیاب اندیشه‌های تجزیه‌طلب می‌ریزد و حریم تمامیت ارضی ایران عزیز را نشانه می‌رود.

سیستان و بلوچستان با بحران چندلایه خشکسالی، ضعف دیپلماسی آب، چالش‌های متعدد و در هم تنیده برای رسیدن به توسعه، بیکاری ساختاری و محرومیت اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند. در چنین شرایطی که طیف گسترده‌ای از جوانان به‌واسطه ضعف دیپلماسی آب و فروپاشی کشاورزی سنتی، روزگار خود را از دست داده‌اند، بنابراین بهره‌مندی از ظرفیت‌های مرزی می‌تواند راهکاری واقع‌بینانه برای تأمین معاش باشد، اما آن‌چه در عمل شاهد آن هستیم، نه سیاست‌گذاری منسجم و عادلانه، بلکه اجرای دوگانه و متناقض یک طرح واحد در دو منطقه یک استان است که پرسش‌های جدی درباره عدالت مدیریتی و شفافیت اداری را برمی‌انگیزد.

بخشی اعظمی از مشکلات امنیتی سیستان و بلوچستان ماحصل کم‌کاری در حوزه فرهنگ و رسانه است، قانون‌گذار راه‌های مختلفی برای تقویت رسانه‌ها به منظور آگاه سازی جامعه پیش بینی کرده که شوربختانه شورای اطلاع‌رسانی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان یا به دلیل بی اطلاعی یا نبود اراده، برای تقویت رسانه‌ها اقدام نکردند و این مسئله در قالب عدم پاسخ به شائبه‌های ایجاد شده توسط گروه‌های معاند، جان مدافعان امنیت را به خطر انداخته است.

با قدرت گیری طالبان در افغانستان ذیل توافق دوحه، شاهد تقویت گروه تحریک طالبان پاکستان توسط حکومت خودخوانده طالبان بودیم، به گونه‌ای که گزارشگران سازمان ملل در خصوص نفوذ تحریک طالبان در بخش بلوچ نشین ایالت بلوچستان پاکستان و افزایش تحرکات امنیتی حول خط دیورند گزارش دادند.

اختلاف بر سر زمینی که به ربودن منصور کهرازهی در ملأ عام ختم شد و در فضای مجازی تهدیدها از سوی طرفین ادامه یافت و وویس‌هایی که دست به دست شد، بر ابهامات افزود. ماجرایی که پای شهرداری و حوزه اختیارات شهرداری را نیز به میان کشید. در هر روی این ماجرا، فراتر از یک جرم جنایی ساده به مثابۀ نشانه‌ای از بحران عمیق‌تر در ساختار اجتماعی سیستان و بلوچستان قابل خواندن است.

سیستان و بلوچستان در دور باطلی از ناامنی و توسعه‌نیافتگی گرفتار آمده است که نه انتصابات بومی و نه وعده‌های دولتی نتوانسته‌اند آن را بشکنند. ربوده شدن منصور کهرازهی، مدیر سابق شهرداری منطقه ۲ زاهدان، پیام تلخی را به جامعه این استان مخابره کرد؛ دیگر هیچ‌کس صرف‌نظر از جایگاه قومی و اجتماعی‌اش، در امان نیست.