11 مهر 1405
فیلم|بررسی ابعاد هیدروپلیتیک افغانستان و بحران محیط‌زیست سیستان در نشست مدیرمسئول دیار عیار با معاون رئیس‌جمهور
مدیرمسئول پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار در جلسه با رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، به بررسی پیامدهای ابعاد متعدد و در هم‌تنیده سدسازیهای افغانستان در حوضه آبریز هیرمند پرداخت. در این نشست، ضمن نقد نبود برنامه‌های عملیاتی موثر برای مرطوب‌سازی اراضی تالابی و مدیریت گردوغبار، بر ضرورت بازنگری در استراتژی‌های دیپلماسی آب و استفاده از اهرم‌های موجود برای اخذ حقوق ایران تأکید شد.
31 شهریور 1405
رییس پژوهشگاه زابل؛ از ادعای تخصص تا انفعال در بزنگاه تاریخی
یک پژوهشگاهِ مستقل در منطقه بحران‌زده‌ای مانند سیستان، صرفاً یک نهاد اداری نیست؛ بلکه باید مغز متفکر و دیده‌بان راهبردی منطقه باشد. اما آن‌چه امروز تحت عنوان پژوهشگاه زابل مشاهده می‌کنیم، فاصله‌ای معنادار با کارکردهای تعریف‌شده‌اش دارد. نقد ما به این مجموعه، نقد فرآیند مدیریتی‌ست که در قبال علت اصلی بحران سیستان، انفعال پیشه کرده است.
11 مرداد 1405
نامه سرگشاده مدیرمسئول دیار عیار به رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست
در بخشی از نامه سرگشاده آمده است: از این بابت که سرکارعالی را در قالب نامه سرگشاده مورد خطاب قرار دهم، پوزش می‌طلبم، از آنجایی که سفر شما به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بنده و برخی از کنشگران دغدغه‌مند محیط‌زیست، روزنامه نگاران تخصصی این حوزه، متخصصان برجسته حوزه بیابان، گرد و غبار و دیپلماسی آب در جلسه با سرکارعالی حضور پیدا نکنند، بنابراین ذکر نکات و مطالبات به حق این سامان، در قالب نامه سرگشاده، تنها مسیر باقی مانده به نظر می‌رسید.
08 دی 1404
حقابه هیرمند صرفاً به وزارت امور خارجه مربوط نمی‌شود/وزارت نیرو بخش بسیار مهم این روند است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به پرسشی مبنی بر احداث سد بخش‌آباد سایر سدسازیهای افغانستان گفت: بیان مواضع ما به این معنا نیست که به همین اکتفا می‌کنیم. بارها تأکید کرده‌ام که تأمین حق‌آبه ایران از هیرمند یکی از موضوعات ثابت و مهم دستور کار دستگاه دیپلماسی است. این موضوع صرفاً به وزارت امور خارجه مربوط نمی‌شود و ما بخشی از یک سازوکار و کارگروه بین دستگاهی هستیم که با دقت موضوع را رصد می‌کند. وزارت نیرو بخش بسیار مهم این روند است.
01 آذر 1404
انتقاد امام جمعه نیمروز بابت باور روایت‌های کذب طالبان توسط مسئولان استانی و کشوری در خصوص حقابه هیرمند
امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: پشت سیاست های اهمال کاری و پنهان کاری و امروز و فردا کردن‌های مقامات افغانستان در موضوع حقابه، سیاست معطل نگه داشتن و دل خوش کردن مسئولان ماست، سیاست خالی شدن مرزها از سکنه و آوارگی مردم است و بعضی مسئولان ما هم هر موقع طالبان مصاحبه می کنند و گفتار درمانی می کنند زودباور می‌کنند.
14 شهریور 1404
مقامات افغانستان با انحراف مسیر طبیعی رودخانه‌ها، به کشور خود و ایران آسیب زده‌اند/ آب بدون دستگاه تصفیه را نمی‌تواند مصرف کرد/ نان نانوایی دولتی را کسی نمی‌تواند استفاده کند/ بیش از دو سوم سال، زندگی مردم سیستان زیر خاک‌هاست
امام‌جمعه شهرستان نیمروز گفت: مقامات افغانستان با سدسازیهای فراوان با تغییر و انحراف مسیر طبیعی آب، هم کشور خود و هم کشور ما آسیب زده و باید در مجامع بین المللی پاسخگو باشد.
19 خرداد 1404
نامه سرگشاده جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان و بلوچستان به رئیس سازمان محیط‌زیست
جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان‌وبلوچستان به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، نامه‌ای سرگشاده نوشته و در آن نسبت به وضعیت شکننده و بحران‌های محیط‌زیستی سیستان‌وبلوچستان به‌ویژه منطقه سیستان و ترک فعل‌های صورت گرفته، هشدار داده‌اند و درخواست اقدامی عملی کردند.
12 خرداد 1404
فرسایش و گرد و غبار؛ ترک فعلی که بررسی نمی‌شود
پس از خشک شدن تالاب بین‌المللی هامون ماحصل سدسازیهای افغانستان و مدیریت نادرست منابع آب، فرسایش بادی در بستر تالاب و اراضی ملی گسترش یافت و نعمت بادهای ۱۲۰ روزه را به وضعیت آخرالزمانی تبدیل کرد.
04 خرداد 1404
بی تفاوتی در قبال وضعیت آخرالزمانی سیستان
زیاده‌خواهی طرف افغان به عنوان بالادست حوضه آبریز هیرمند و سرشاخه‌های اصلی این حوضه آبریز، موجب افزایش فرسایش بادی و گسترش کانون‌های بحرانی گرد و غبار شده است؛ با آغاز بادهای تابستانه منطقه که مدت زمان آن به ۱۷۰ روز در سال رسیده، منطقه سیستان را با سرعت بیش از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت درمی‌نوردد.
27 اردیبهشت 1404
دانشگاه زابل و مسئولیت اساسی در قبال بحران آب سیستان
دانشگاه زابل به عنوان مهم‌ترین نهاد علمی منطقه سیستان، می‌تواند نقشی حیاتی در مطالعه و ارائه راهکار برای چالش‌های منطقه‌ای ایفا کند. این دانشگاه که همواره در جلسات رسمی کشوری به عنوان مرکز پژوهشی بومی برای حل بحران‌های منطقه معرفی می‌شود، در موارد متعددی نظیر طرح "رویین‌تن‌سازی" با وزارتخانه‌های مختلف قراردادهای پژوهشی منعقد کرده است. با این حال، کمبود مطالعات جامع در زمینه پیامدهای سدسازیهای افغانستان بر منطقه سیستان، نقطه ضعف آشکار در عملکرد این دانشگاه محسوب می‌شود.
17 مهر 1405
درباره‌ٔ ضرورت نگاهی فراگیر به ناامنی در سیستان و بلوچستان
هر سرزمین، نخست در دل مردمانش آرام می‌گیرد و آن‌گاه در نقشهٔ کشور. امنیت پیش از آنکه شمار گشت‌ها و ارتفاع سنگرها باشد، حسی است که مادری در بامداد، هنگام فرستادن فرزندش به مدرسه، در سینه دار. اطمینانی که کاسب بازار با گشودن قفل دکانش می‌یابد و آسودگی راننده‌ای که شب‌هنگام جاده‌ای خلوت را می‌پیماید. سیستان و بلوچستان سال‌هاست که این سه اطمینان را، به‌تدریج و با بهایی گزاف، از کف داده است.
16 مهر 1405
درباره‌ی امنیتِ بی‌فرهنگ و مدیریتِ بی‌پاسخ در سیستان و بلوچستان
هر سپیده‌دم که بر خاک خطه بلوچستان و گاه سرحد می‌دمد، خبری تلخ از راه می‌رسد: جوانی دیگر از فرزندان این سرزمین جان باخته و سوگی تازه بر سوگ‌های پیشین افزوده شده است. بحران، آرام و پیوسته، از لایه‌های پنهان زندگی به سطح آمده و در این میان، از بلندترین کرسی مدیریت استانی نه تدبیری قاطع شنیده می‌شود و نه نشانی از امید. استانی که روزگاری گاهواره‌ی تمدن و مرز زنده‌ی ایران بود، اکنون در نگاه بسیاری به صحنه‌ی نبردی فرسایشی مانند شده است. جامعه‌شناسان می‌دانند که ناامنیِ مزمن تنها یک مسئله‌ی انتظامی نیست و نشانه‌ی گسستی عمیق‌تر میان حاکمیت و مردم است. هرجا اعتماد فرو ریزد، سلاح جای گفت‌وگو را می‌گیرد.
10 مهر 1405
خرید آب از افغانستان؛ راهبرد نجات یا تله‌ی دیپلماتیک؟| تحلیلی بر پیشنهاد نماینده سیستان در مجلس
این روزها که بحران آب در سیستان به نقطه بحران رسیده و تکمیل سایر سدهای افغانستان بر روی دیگر سرشبکه‌های حوضه آبریز هیرمند، شرایط را به سمت وخیم‌تر شدن، سوق داده؛ هر صدایی که از تریبون‌های رسمی شنیده می‌شود، در میان ناامیدی مردم، پژواکی متفاوت دارد. پیشنهاد اخیر « فرهاد شهرکی» نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، در نگاه اول ممکن است یک ایده‌ی نوآورانه برای عبور از بحران به نظر برسد؛ اما اگر نقاب مصلحت‌سنجی را کنار بزنیم، با واقعیت تلخی روبرو می‌شویم. این پیشنهاد، بیش از آنکه گره‌ای از کار سیستان بگشاید، در حال گشودن گره‌های، دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی، به ضرر منافع ملی ایران است.
04 مهر 1405
در باب توسعه‌ی ناهمزاد و گسستِ پیوند با حافظه‌ی فرهنگی در سیستان و بلوچستان
هیچ سرزمینی را نمی‌توان تنها با شمار جاده‌ها و بندرها و کارگاه‌هایش سنجید. سرزمین پیش از آنکه مجموعه‌ای از سازه‌ها باشد، مجموعه‌ای از معناهاست. سیستان و بلوچستان خاکی است که در آن هامون، آینه‌ی آسمان بوده و شهر سوخته پنج هزار سال پیش از این، از دل ریگ به تمدن سخن گفته است. نام سیستان با پهلوانی گره خورده که ایرانیان هزار سال او را در شب‌نشینی‌ها زنده نگه داشته‌اند، و بلوچستان گنجینه‌ای از منظومه‌های حماسی و عاشقانه در سینه دارد که نسل به نسل، بی‌کاغذ و بی‌دیوان، بر زبان‌ها گشته است. با این همه، هرگاه سخن از توسعه‌ی این دیار به میان می‌آید، زبان به شمارگان بودجه و طول آسفالت و ظرفیت اسکله تنزل می‌یابد، گویی انسان موجودی است که نان می‌خواهد و بس.
02 مهر 1405
محکومیت جهادکشاورزی زابل، در بازگشایی نهر حاج آقایی | روایت ساختار اداری که سرمایه‌گذاری در سیستان را به قهقرا برده است
در سیستان، نهر تنها گذرگاه آب نیست، خطِ ناپیدای عدالت میان همسایگان است و حافظهٔ زمین از حقی که نسل‌ها پیش بر آن نشسته است. در سال ۱۳۸۸، در روستای محمدآباد بولایی، یکی از مدیران پایه فرمانداری زابل با تکیه بر پشتوانهٔ خانواده، دوستان، همکاران و برخی نهادهای دولتی، دست به تخریب نهر کهن و اصلی روستا زد. درختان چندصدساله از ریشه برآمدند، زمین هموار شد و حریم و بستر نهر به ملک شخصی او پیوست. گام بعد، مسدود کردن حدود ۲۲۰ متر از نهر قدیمی درجه سه حاجی‌آقایی در مرز مشترک با زمین همسایه بود. برای آنکه این تصرف رنگ قانون بگیرد، نهری تازه در زمین مجاور کندند و نزدیک به چهار هزار مترمربع از دهانهٔ ورودی‌اش را به حاشیهٔ زمین متصرف چسباندند، چنان که هیچ ماشین سنگین و نیمه‌سنگینی نتواند به ملک راه یابد.
یادداشت
20 مهر 1405
وقتی چادر بر خاک می‌اُفتد و تفنگ از آن می‌گذرد
هر قومی، پیش از آنکه در نقشه‌ی جغرافیا جا بگیرد، در نقشه‌ی اخلاق جا گرفته است. اقوام ایرانی هر یک مجموعه‌ای از باورها و آیین‌ها و مرزهای نانوشته دارند که نه در قانون نوشته شده و نه در دفتری ثبت، اما در حافظه‌ی جمعی و در رفتار روزمره‌ی مردمان جاری است. جامعه‌شناسان این سرمایه‌ی اخلاقی را وجدان جمعی می‌نامند، چیزی که هم قوم را از درون سامان می‌دهد و هم معیاری برای سایر اقوام، تا رفتارشان را با آن بسنجد. ارزش‌های بنیادین هر قوم خطوط قرمز اوست و هر که از این خط بگذرد، به گواهی خود آن جامعه، نه نماینده‌ی آن، که ناهنجاری‌ای در دل آن است.
19 مهر 1405
پژوهشگاه زابل در آینهٔ انتظار | وقتی نهادِ دانش از مدارِ مأموریت خود دور می‌شود
در سرزمینی که خشکسالی بر پیکرش چنگ انداخته و تالاب‌هایش به خاطره‌ای ترک‌خورده بدل شده‌اند، دانش باید نخستین چراغِ راه باشد. سیستان امروز بیش از هر زمان به نهادی نیاز دارد که بحران را بشناسد، برای آن نسخه بپیچد و صدای مردم را به زبان پژوهش به گوش تصمیم‌گیران برساند. پژوهشگاه زابل را برای همین مقصود بنیان نهادند: نخست در سایهٔ دانشگاه، سپس به‌صورت مستقل و با بودجه‌ای اختصاصی، تا با همکاری دستگاه‌های دولتی راهی برای برون‌رفت از بحران محیط‌زیست، کشاورزی کم‌آب‌بر، توسعهٔ دامداری و طیور و دیگر ظرفیت‌های منطقه بگشاید. آغاز کار امیدبخش بود، اما امروز پرسش این است که از آن وعده‌ها چه مانده است.
هویت زاهدانی
12 تیر 1402
مواظب چند قطبی شدن فرهنگ جامعه مان باشیم
تقسیم جامعه استان و به ویژه شهر زاهدان به خوب و بد، برای آینده یک این منطقه جغرافیایی و فرهنگ به عنوان زنگ خطر است و بی گمان پیامدهایی ناگوار در پی خواهد داشت. خیر و شر محصول تاریخ باستان و قصه های دوران کهن است و در دنیای مدرن نه خیر مطلق معنا دارد و نه شر مطلق. در دنیای مدرن غالب انسان ها خاکستری هستند و دیکتاتورترین انسان ها هم از خود رفتارهای خیرخواهانه ای انجام داده که او را از شر مطلق متمایز می کند.
15 فروردین 1401
ضرورت احیای هویت زاهدانی
قریب به صد سال تاریخ شهری و شهروندی زمان زیادی برای شکل گرفتن یک هویت مستقل است ولی متاسفانه این اتفاق در زاهدان نیفتاده و هنوز شهروندان زاهدانی خود را ساکن زاهدان می دانند نه زاهدانی. دلایل زیادی وجود دارد که زاهدان تبدیل به یک شهر بی هویت و صرفا سکونتگاه افرادی از شهرهای مختلف کشور شده است. وجود دو قوم بزرگ سیستانی و بلوچ که هر کدام داعیه دار مالکیت اصلی زاهدان هستند از بزرگترین موانع بر سر شکل گیری یک هویت مستقل بوده است.
گفتگو
19 مهر 1405
نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های سیستان‌وبلوچستان است/ فاصله روایت رسانه‌ای از واقعیت‌های استان
قاسم سیاسر، پژوهشگر و تاریخ‌پژوه سیستانی، با اشاره به این‌که روایت رسانه‌ها از سیستان و بلوچستان با چهره واقعی آن فاصله دارد، گفت: نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های این استان پهناور است.
26 شهریور 1405
گفت‌وگو با مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ از چالش معیشت هنرمندان و بنیه مالی رسانه‌ها تا ضرورت تقویت هویت ملی در سیستان و بلوچستان
در این گفت‌وگو، وضعیت فرهنگ، هنر و رسانه سیستان و بلوچستان، چالش استقلال رسانه‌ها، معیشتِ به حاشیه‌رفته‌ی فیلم‌سازان و هنرمندان، الزامات تقویت هویت ملی و سیاست‌های غیرشفاف بودجه‌ای، با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به بحث گذاشته شد.
تاریخ
05 شهریور 1405
کارنامه تاریخ‌پژوهی در سیستان‌وبلوچستان قابل‌قبول نیست/حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری ضرورت دارد
قاسم سیاسر از پژوهشگران باسابقه سیستان‌وبلوچستان است که نقدهایی به رواج گسترده «کتاب‌سازی» فاقد روش علمی، آلودگی آثار به ملاحظات قومی و ایدئولوژیک، بی‌توجهی نهادهای فرهنگی به پژوهشگران مستقل و حتی جعل و تحریف تاریخ منطقه دارد و بر لزوم حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری سطحی تأکید دارد.
05 دی 1404
می‌ترسم فردا نتوانم تمام‌اش کنم/ سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی
سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی، تنها یادبود یک مورخ نامدار نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی یک «روش». روشی که، نه در دانشگاه محبوس ماند، نه به تاریخ‌نویسی بی‌پشتوانه فروغلتید.
ادبیات
16 خرداد 1405
روایتگر بی قرار از سنگر جنگ تا قلمرو ادبیات
از خاک گرم شمال شرق ایران تا خاکریزهای داغ جنگ و از آنجا تا پهنه بیکران ادبیات جهان، جواد افهمی مسیری پر فراز و نشیب را نه با قدم‌هایی از جنس آرامش، که با ضرباهنگ بی‌قراری یک جوینده حقیقت پیموده است. تولدش در آستانه سال نو ۱۳۴۳، پیش‌درآمدی بر زندگی‌ای شد که هرگز در گشت‌وگذار ایستا نماند.
25 اردیبهشت 1405
همه اقوام در شاهنامه نمود و حق دارند/ شاهنامه می‌تواند همه اقوام را کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد
مدیر خردسرای فردوسی گفت: شما کدام قوم را می توانید پیدا کنید که در شاهنامه نمود نداشته باشد؟ از آذربایجان، از گیلانی‌ها، از مازندرانی ها از خراسانی ها از بلوچ ها و از سیستانی ها، همه این ها در شاهنامه نمود و حق دارند. شاهنامه امروز می تواند همه ما را با همه داشته های مان در کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد و در برابر بیگانگان ما را متحد می‌کند.
موسیقی
05 مهر 1405
وداع با «حسین ریگی» خواننده سیستانی
«حسین ریگی» خوانندۀ نام‌آشنای سیستانی، بر اثر عارضهٔ قلبی جهان فانی را بدرود گفت و صدایی خاموش شد که سال‌ها طنین آن بر دشت‌ها و ایوان‌های سیستان، مازندران و گلستان می‌پیچید.
11 مهر 1404
تیم کوکو سیستان قهرمان رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور شد
تیم کوکو سیستان با نمایشی منسجم در رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور، با برتری بر رقیبان بر سکوی نخست ایستادند.
