وزیر انرژی و آب طالبان می‌گوید که در «حکومت‌های مشارکتی و حزبی» در افغانستان برای کسب رضایت قوم یا کشور همسایه، از ساخت بندهای آب جلوگیری می‌شد.

در جریان سفر رئیس‌جمهور و جمعی از اعضای هیات دولت به منطقه سیستان، مطالبه واحد مردم، مسئولان، ائمه جمعه، اهالی رسانه، نخبگان و مطالبه‌گران، صرفا گرفتن حقابه ایران از رودخانه هیرمند بود که پس از احداث بند انحرافی کمال‌خان در حاله ای از ابهام‌ قرار گرفته است.

در دو روز گذشته درصدد نوشتن یادداشت در باره سفر رییس جمهور و هیات همراه به استان بودم، اما سراغ هر سوژه ای می رفتم انگار حق مطلب ادا نمی شد تا سخنرانی رییس‌جمهور در چابهار در باره طلا کردن سنگ سیاه را شنیدم. آری سیستان هم نیاز به چنین مدیرانی دارد که از سنگ سیاه، طلا بسازند. مدیرانی آگاه و توانمند که برنامه ای فراتر از سرچ در گوگل داشته باشند.

اينکه بارها تأکيد کرده‌ايم، باز هم تکرار مي‌کنيم که خواهان ورود به جنگ و درگيري نظامي با همسايگان ازجمله طالبان نيستيم. تکرار مي‌کنيم که اصولاً سياست ايجاد تنش در منطقه به ويژه با همسايگان را به صلاح کشور نمي‌دانيم. و تکرار مي‌کنيم که راه درست حفاظت از منافع ملي، حرکت در چارچوب قوانين و مقررات بين‌المللي و همزيستي مسالمت‌آميز همراه با پرهيز از دادن امتيازات يکطرفه به اين و آن، اعم از دولت‌ها و گروه‌ها و جريان‌هاست.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به پیوندهای دیرپای هویتی، فرهنگی، نژادی، مذهبی و تمدنی دو ملت ایران و افغانستان و حضور نزدیک به پنج دهه‌ای میلیون‌ها تبعه افغانستان در ایران، حفظ و تعمیق مناسبات دو کشور در زمینه‌های مختلف را مستلزم احترام به منافع متقابل و پرهیز از اقدامات یکجانبه آسیب‌زا دانست.

افغانستان دارای پنج حوضه آبریز است و سرانه آبی این کشور، بیشتر از کشورهای پیرامونش است و تمام رودخانه ها و منابع آبی این‌کشور از جغرافیای سیاسی اش خارج می شود، از طرفی افغانستان نسبت به کشورهای همسایه اش، حکم بالادست را دارد. ۹۰ درصد مردم افغانستان در حوضه های آبریز مشترک زندگی می کنند و ۸۴ درصد کل افغانستان در حوضه هایی واقع شده که با کشورهای همسایه مشترک است، از این بابت افغانستان با تمام کشورهای همسایه مناقشه آبی دارد.

دیپلماسی ناکارآمد آب، شرق کشور را با بحران‌های جدی ناشی از سدسازی‌های افغانستان بر روی رودخانه‌های مشترک مواجه می‌کند، سدهای افغانستان بر رودخانه‌های مرزی، هریرود و هیرمند را از جریان طبیعی محروم کرده‌اند؛ کاهش شدید آورد آب این رودخانه به سد دوستی، تأمین آب شرب خراسان‌رضوی را با بحران جدی مواجه می‌کند.

حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.

حفظ فراه‌رود بسیار کلیدی است و بقای مردم سیستان به‌خصوص در فصل گرم و بادخیز سال به آن بستگی دارد. بیشترین کمکی که سیلاب‌های فراه‌رود انجام می‏‌دهد، جلوگیری از برخاستن گردوغبار است. وقتی این بخش از تالاب بین‌‏المللی هامون دارای آب است، هم تثبیت خاک، هم مرطوب سازی بستر را به‌دنبال دارد و درنتیجه مانع مناسبی در برابر خیزش ریزگردها خواهد بود.

رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس از برگزاری جلسه نظارتی در مورد حقابه و سد سازی های افغانستان بر روی رودخانه های هیرمند و فراه در تاریخ سه دی امسال با حضور دستگاه‌های متولی در محل کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس خبر داد.