طی دو روز اخیر در اقدامی که در گذشته نيز هنگام بازدید مسئولان کشوری گاهی رخ می داد و واقعیت های موجود در سیستان را آن گونه که هست، نشان نمی دادند؛ این بار «شینا انصاری» رئیس سازمان محیط زیست کشور را برای بازدید از حوضچه تبخیر با وسعت ۶۰۰ هکتار و پر از آب به عنوان بخش احیا شده هامون بردند تا واقعیت امروز تالاب هامون و اثرات بسیار مخرب زیست محیطی ناشی از خشکی آن بر مردم سیستان، پوشیده بماند.

نماینده سیستان در مجلس شورای اسلامی گفت: سازمان حفاظت محیط‌زیست با استفاده از همه ظرفیت‌های حقوقی و دیپلماتیک، از جمله کنوانسیون رامسر و سایر سازوکارهای بین‌المللی، موضوع تأمین حقابه زیست‌محیطی هامون را با جدیت پیگیری کند.

در بخشی از نامه سرگشاده آمده است: از این بابت که سرکارعالی را در قالب نامه سرگشاده مورد خطاب قرار دهم، پوزش می‌طلبم، از آنجایی که سفر شما به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بنده و برخی از کنشگران دغدغه‌مند محیط‌زیست، روزنامه نگاران تخصصی این حوزه، متخصصان برجسته حوزه بیابان، گرد و غبار و دیپلماسی آب در جلسه با سرکارعالی حضور پیدا نکنند، بنابراین ذکر نکات و مطالبات به حق این سامان، در قالب نامه سرگشاده، تنها مسیر باقی مانده به نظر می‌رسید.

در غیاب یک برنامه مدون و راهبردی در حوزه آب، طبیعی است که دیپلماسی رسانه‌ای کشور نیز در قبال تحولات مرتبط با اقدامات حکومت طالبان در افغانستان، از انسجام و شفافیت لازم برخوردار نباشد. از این‌روی دست‌کم ضروری است میان اصحاب رسانه، تحلیلگران و کنشگران این عرصه، گفتمانی سنجیده و مسئولانه شکل گیرد تا مواجهه با چنین رخدادهایی از سطح واکنش‌های مقطعی فراتر رفته و در مسیر فهمی دقیق‌تر و رویکردی مؤثرتر قرار گیرد.

استراتژی افغانستان در قبال مسئله آب منجر به سدسازی‌های گسترده و احداث کانال‌های انحراف و انتقال آب در مسیر رودخانه‌های حوضه آبریز هیرمند به عنوان منابع اصلی تغذیه تالاب بین‌المللی هامون شده است. 

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان گفت: اراضی که در قالب طرح سرمایه‌گذاری به هلدینگ‌های کشاورزی از جمله ماهان واگذار شده؛ با تاکید استاندار، تعاونی تشکیل و به خود مردم واگذار می‌شود. نگاه‌مان این بوده که مردم، کارگر هلدینگ‌ها نشوند و در توافق نامه ای که با ماهان منعقد شده، موضوع ایجاد شرکت تعاونی با حضور ذی نفعان محلی قید شده است.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان با تأکید بر ضرورت مدیریت یکپارچه تالاب بین‌المللی هامون گفت: تمامی اقدامات دستگاه‌های اجرایی در این تالاب باید با محوریت محیط‌زیست و در چارچوب مصوبات کارگروه انجام و از هرگونه اقدام جزیره‌ای و پراکنده جلوگیری شود.

نورالدین آهی، مشاور رئیس‌جمهور در امور احزاب و تشکل‌ها در نشست با اصحاب رسانه سیستان و بلوچستان پیرامون انتصاب استاندار، مدعی شد که "دولت می‌توانست برای سیستان و بلوچستان یک استاندار سیاسی منصوب کند، اما روی این موضوع در دولت فکر شد و برای حل مشکلات استان، یک استاندار عمرانی انتخاب شد." در این یادداشت به نقد این ادعا می‌پردازیم. شاید بدنه دولت، درک درستی از واقعیات سیستان و بلوچستان پیدا کند.

وضعیت خسارت¬باری که اکنون در سیستان دیده می شود حاصل عدم توجه به مدیریت ریسک به عنوان پیش نیاز زیست در مناطق دارای ریسک ذاتی است. ریسک ذاتی به معنی حضور در جایی است که خسارتی با احتمال وقوع بالا وجود دارد.

جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان‌وبلوچستان به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، نامه‌ای سرگشاده نوشته و در‌ آن نسبت به وضعیت شکننده و بحران‌های محیط‌زیستی سیستان‌وبلوچستان به‌ویژه منطقه سیستان و ترک فعل‌های صورت گرفته، هشدار داده‌اند و درخواست اقدامی عملی کردند.