29 خرداد 1402
تکمیل بخش آباد، پایانی بر حیات هامون
تالاب هامون سومین دریاچه بزرگ کشور و یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره است که هستی و حیات آن با مخاطرات بزرگی مواجه شده و مدت‌هاست آبی از سوی هیرمند به این دریاچه نمی‌رسد. افغانستان با ایجاد یک سازه انحرافی دربند «کمال خان» از ورود سیلاب‌های حوضه آبریز هیرمند به تالاب جلوگیری کرده و مازاد آب را به شوره‌زاری به نام «گودزره» هدایت می‌کند.
25 خرداد 1402
سیاست های آبی افغانستان به جهات مختلف، امنیت ملی ایران را به مخاطره می اندازد
سیاست های آبی و سدسازی های افغانستان با دو هدف ابزار قرار دادن آب در حوزه سیاسی و مهندسی اجتماعی صورت می گیرد که در میان مدت علاوه بر به مخاطره انداختن امنیت آبی شرق ایران، خالی شدن منطقه از سکنه و اسکان گروه های قومی ضد ایران را به دنبال دارد.
20 خرداد 1402
گزارش میدانی شرق از بحران آب در سیستان و بلوچستان و مشکلات موجود برای حقابه ایران که زندگی و معیشت مردم را سخت کرده است
«حمله شده ... به روستای ساسولی حمله شده...» فریاد و همهمه در زوزه شن باد می‌پیچید و صدای تیر قطع نمی‌شد. سورجان از لای نی‌های بلند پرده حصیری، سایه‌های شتابان زیر ستیغ آفتاب را به یاد می‌آورد و پاجامک گشاد مردان که در باد تقلا می‌کرد و کفش‌های کهنه خاک‌آلودی که هراسان می‌دویدند. مرغ و خروس‌ها وحشت‌زده، قیل و قال می‌کردند و پارس سگ‌ها یکسره شنیده می‌شد. سورجان از وحشت درجا میخکوب شده و نمی‌دانست ماجان و لالو را به بغل بگیرد و از خانه کاهگلی بی‌در و پیکرش فرار کند یا خانه پناه اوست و اگر به جاده‌های خاکی بزند، با کابوس موتورسواران طالب و پرچم‌های سیاه و سفیدشان مواجه می‌شود؟
04 خرداد 1402
تکمیل سد بخش‌آباد؛ آخرین میخ بر تابوت تالاب بین‌المللی هامون
سد بخش‌آباد بر رود فراه را باید به‌عنوان آخرین تیر در ترکش افغانستان جهت تسریع در نابودی کامل تالاب بین‌المللی هامون و قطع امید به ادامه حیات در منطقه سیستان دانست.
20 اردیبهشت 1402
مقاومت طالبان در برابر سنجش آب ورودی هیرمند به هامون
معاون آب و آبفا وزارت نیرو گفت: در مورد تعیین استراتژی جدید یا جایگزین در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکره، بخش‌های دیگری از کشور مانند وزارت امور خارجه تصمیم‌گیری خواهند کرد. اما وزارت نیرو به جد پیگیر مباحث فنی است. کمیته فنی برای نصب دستگاه‌های سنجش میزان آب ورودی تشکیل شده است اما طبیعتا همان طور که انتظار می‌رود، طرف طالبانی در مورد این اقدام مقاومت دارد.
16 اردیبهشت 1402
نتایج آنالیز آب‌های چاه ژرف در سیستان نشان می‌دهد که به هشت عنصر سنگین آلوده‌اند / آب چاه نیمه‌ها به زودی تمام می شود
رئیس شاخۀ مهندسی عمران فرهنگستان علوم: نتایج آنالیز آب‌های چاه ژرف در سیستان نشان می‌دهد که به هشت عنصر سنگین آلوده‌اند، حتی اگر همۀ کشور را حفر و آب‌های آن را استخراج کنیم، تمام این آب‌ها ۲ میلیارد مترمکعب می‌شود؛ درحالی‌که ما میلیاردها تومان هزینه می‌کنیم تا این آب را استخراج کنیم.
15 اردیبهشت 1402
تالاب های بین المللی هامون در لیست سیاه کنوانسیون رامسر/افت ۱۴ درصدی نمره ایران در از دست دادن تالاب‌ها
عضو وابسته فرهنگستان علوم گفت: ایران در شاخص "از دست دادن تالاب‌ها" با نمره ۴۵.۴ در رتبه جهانی ۹۸ قرار گرفته و نسبت به ۱۰ سال گذشته نمره کشور ۱۴.۱ درصد افت داشته است.
14 اردیبهشت 1402
صاحب تئوری «نفت در برابر آب» نماد صلح و دوستی هیرمند را زیر سوال برد/ طلب حقابه از طالبان به کجا رسید؟ /یونسکو حقابه هامون را طلب کند
نماینده چابهار با انتقاد از عدم دیپلماسی محیط زیستی در منطقه، گفت: اشرف غنی؛ رئیس جمهور سابق افغانستان صاحب تئوری «نفت در برابر آب» چنان با تئوری پردازی ماهیت رودخانه هیرمند که همان نماد دوستی و صلح بود را زیر سوال برد که دولت بعدی این کشور با بلند پروازی‌ها جرات کرد در یک حرکت نمادین پرداخت حقابه، آب را به شوره زارها جاری کند؛ آیا این حرکت عکس العمل مردان سیاسی این سرزمین را نمی‌طلبد؟!
13 اردیبهشت 1402
دانشگاه زابل در حوزه تالاب هامون راهکاری ندارد؟
چندی پیش رییس دانشگاه زابل در جلسه کارگروه احیای تالاب هامون ادعا کرد در زمینه تالاب تمام راهکارها و روش ها را احصا کرده، اما در پنل تخصصی تالاب هامون در کنفرانس ملی مهندسی آب نه تنها راهکاری ارائه نشد بلکه اعضای پژوهشکده تالاب از جامعه نخبگان درخواست کردند که اگر در حوزه تالاب راهکاری دارند، در اختیار آن ها بگذارند.
13 اردیبهشت 1402
اساتید برتر هیدرولیک ایران به جای بازدید از رودخانه و تالاب، از شترمرغ و گاو سیستانی دیدن کردند
دانشگاه زابل در اقدامی عجیب به جای برنامه ریزی برای بازدید تعدادی از برجسته‌ترین اساتید حوزه هیدرولیک مدعو اولین کنفرانس ملی مهندسی آب از مسیر ورودی رودخانه هیرمند و سد جریکه، رودخانه سیستان، تالاب هامون و ...، بازدید از مجموعه گیاهان دارویی، شترمرغ و گاو اصیل سیستانی را برنامه ریزی کرد!
17 مهر 1405
درباره‌ٔ ضرورت نگاهی فراگیر به ناامنی در سیستان و بلوچستان
هر سرزمین، نخست در دل مردمانش آرام می‌گیرد و آن‌گاه در نقشهٔ کشور. امنیت پیش از آنکه شمار گشت‌ها و ارتفاع سنگرها باشد، حسی است که مادری در بامداد، هنگام فرستادن فرزندش به مدرسه، در سینه دار. اطمینانی که کاسب بازار با گشودن قفل دکانش می‌یابد و آسودگی راننده‌ای که شب‌هنگام جاده‌ای خلوت را می‌پیماید. سیستان و بلوچستان سال‌هاست که این سه اطمینان را، به‌تدریج و با بهایی گزاف، از کف داده است.
16 مهر 1405
درباره‌ی امنیتِ بی‌فرهنگ و مدیریتِ بی‌پاسخ در سیستان و بلوچستان
هر سپیده‌دم که بر خاک خطه بلوچستان و گاه سرحد می‌دمد، خبری تلخ از راه می‌رسد: جوانی دیگر از فرزندان این سرزمین جان باخته و سوگی تازه بر سوگ‌های پیشین افزوده شده است. بحران، آرام و پیوسته، از لایه‌های پنهان زندگی به سطح آمده و در این میان، از بلندترین کرسی مدیریت استانی نه تدبیری قاطع شنیده می‌شود و نه نشانی از امید. استانی که روزگاری گاهواره‌ی تمدن و مرز زنده‌ی ایران بود، اکنون در نگاه بسیاری به صحنه‌ی نبردی فرسایشی مانند شده است. جامعه‌شناسان می‌دانند که ناامنیِ مزمن تنها یک مسئله‌ی انتظامی نیست و نشانه‌ی گسستی عمیق‌تر میان حاکمیت و مردم است. هرجا اعتماد فرو ریزد، سلاح جای گفت‌وگو را می‌گیرد.
10 مهر 1405
خرید آب از افغانستان؛ راهبرد نجات یا تله‌ی دیپلماتیک؟| تحلیلی بر پیشنهاد نماینده سیستان در مجلس
این روزها که بحران آب در سیستان به نقطه بحران رسیده و تکمیل سایر سدهای افغانستان بر روی دیگر سرشبکه‌های حوضه آبریز هیرمند، شرایط را به سمت وخیم‌تر شدن، سوق داده؛ هر صدایی که از تریبون‌های رسمی شنیده می‌شود، در میان ناامیدی مردم، پژواکی متفاوت دارد. پیشنهاد اخیر « فرهاد شهرکی» نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، در نگاه اول ممکن است یک ایده‌ی نوآورانه برای عبور از بحران به نظر برسد؛ اما اگر نقاب مصلحت‌سنجی را کنار بزنیم، با واقعیت تلخی روبرو می‌شویم. این پیشنهاد، بیش از آنکه گره‌ای از کار سیستان بگشاید، در حال گشودن گره‌های، دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی، به ضرر منافع ملی ایران است.
04 مهر 1405
در باب توسعه‌ی ناهمزاد و گسستِ پیوند با حافظه‌ی فرهنگی در سیستان و بلوچستان
هیچ سرزمینی را نمی‌توان تنها با شمار جاده‌ها و بندرها و کارگاه‌هایش سنجید. سرزمین پیش از آنکه مجموعه‌ای از سازه‌ها باشد، مجموعه‌ای از معناهاست. سیستان و بلوچستان خاکی است که در آن هامون، آینه‌ی آسمان بوده و شهر سوخته پنج هزار سال پیش از این، از دل ریگ به تمدن سخن گفته است. نام سیستان با پهلوانی گره خورده که ایرانیان هزار سال او را در شب‌نشینی‌ها زنده نگه داشته‌اند، و بلوچستان گنجینه‌ای از منظومه‌های حماسی و عاشقانه در سینه دارد که نسل به نسل، بی‌کاغذ و بی‌دیوان، بر زبان‌ها گشته است. با این همه، هرگاه سخن از توسعه‌ی این دیار به میان می‌آید، زبان به شمارگان بودجه و طول آسفالت و ظرفیت اسکله تنزل می‌یابد، گویی انسان موجودی است که نان می‌خواهد و بس.
02 مهر 1405
محکومیت جهادکشاورزی زابل، در بازگشایی نهر حاج آقایی | روایت ساختار اداری که سرمایه‌گذاری در سیستان را به قهقرا برده است
در سیستان، نهر تنها گذرگاه آب نیست، خطِ ناپیدای عدالت میان همسایگان است و حافظهٔ زمین از حقی که نسل‌ها پیش بر آن نشسته است. در سال ۱۳۸۸، در روستای محمدآباد بولایی، یکی از مدیران پایه فرمانداری زابل با تکیه بر پشتوانهٔ خانواده، دوستان، همکاران و برخی نهادهای دولتی، دست به تخریب نهر کهن و اصلی روستا زد. درختان چندصدساله از ریشه برآمدند، زمین هموار شد و حریم و بستر نهر به ملک شخصی او پیوست. گام بعد، مسدود کردن حدود ۲۲۰ متر از نهر قدیمی درجه سه حاجی‌آقایی در مرز مشترک با زمین همسایه بود. برای آنکه این تصرف رنگ قانون بگیرد، نهری تازه در زمین مجاور کندند و نزدیک به چهار هزار مترمربع از دهانهٔ ورودی‌اش را به حاشیهٔ زمین متصرف چسباندند، چنان که هیچ ماشین سنگین و نیمه‌سنگینی نتواند به ملک راه یابد.
یادداشت
20 مهر 1405
وقتی چادر بر خاک می‌اُفتد و تفنگ از آن می‌گذرد
هر قومی، پیش از آنکه در نقشه‌ی جغرافیا جا بگیرد، در نقشه‌ی اخلاق جا گرفته است. اقوام ایرانی هر یک مجموعه‌ای از باورها و آیین‌ها و مرزهای نانوشته دارند که نه در قانون نوشته شده و نه در دفتری ثبت، اما در حافظه‌ی جمعی و در رفتار روزمره‌ی مردمان جاری است. جامعه‌شناسان این سرمایه‌ی اخلاقی را وجدان جمعی می‌نامند، چیزی که هم قوم را از درون سامان می‌دهد و هم معیاری برای سایر اقوام، تا رفتارشان را با آن بسنجد. ارزش‌های بنیادین هر قوم خطوط قرمز اوست و هر که از این خط بگذرد، به گواهی خود آن جامعه، نه نماینده‌ی آن، که ناهنجاری‌ای در دل آن است.
19 مهر 1405
پژوهشگاه زابل در آینهٔ انتظار | وقتی نهادِ دانش از مدارِ مأموریت خود دور می‌شود
در سرزمینی که خشکسالی بر پیکرش چنگ انداخته و تالاب‌هایش به خاطره‌ای ترک‌خورده بدل شده‌اند، دانش باید نخستین چراغِ راه باشد. سیستان امروز بیش از هر زمان به نهادی نیاز دارد که بحران را بشناسد، برای آن نسخه بپیچد و صدای مردم را به زبان پژوهش به گوش تصمیم‌گیران برساند. پژوهشگاه زابل را برای همین مقصود بنیان نهادند: نخست در سایهٔ دانشگاه، سپس به‌صورت مستقل و با بودجه‌ای اختصاصی، تا با همکاری دستگاه‌های دولتی راهی برای برون‌رفت از بحران محیط‌زیست، کشاورزی کم‌آب‌بر، توسعهٔ دامداری و طیور و دیگر ظرفیت‌های منطقه بگشاید. آغاز کار امیدبخش بود، اما امروز پرسش این است که از آن وعده‌ها چه مانده است.
هویت زاهدانی
12 تیر 1402
مواظب چند قطبی شدن فرهنگ جامعه مان باشیم
تقسیم جامعه استان و به ویژه شهر زاهدان به خوب و بد، برای آینده یک این منطقه جغرافیایی و فرهنگ به عنوان زنگ خطر است و بی گمان پیامدهایی ناگوار در پی خواهد داشت. خیر و شر محصول تاریخ باستان و قصه های دوران کهن است و در دنیای مدرن نه خیر مطلق معنا دارد و نه شر مطلق. در دنیای مدرن غالب انسان ها خاکستری هستند و دیکتاتورترین انسان ها هم از خود رفتارهای خیرخواهانه ای انجام داده که او را از شر مطلق متمایز می کند.
15 فروردین 1401
ضرورت احیای هویت زاهدانی
قریب به صد سال تاریخ شهری و شهروندی زمان زیادی برای شکل گرفتن یک هویت مستقل است ولی متاسفانه این اتفاق در زاهدان نیفتاده و هنوز شهروندان زاهدانی خود را ساکن زاهدان می دانند نه زاهدانی. دلایل زیادی وجود دارد که زاهدان تبدیل به یک شهر بی هویت و صرفا سکونتگاه افرادی از شهرهای مختلف کشور شده است. وجود دو قوم بزرگ سیستانی و بلوچ که هر کدام داعیه دار مالکیت اصلی زاهدان هستند از بزرگترین موانع بر سر شکل گیری یک هویت مستقل بوده است.
گفتگو
19 مهر 1405
نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های سیستان‌وبلوچستان است/ فاصله روایت رسانه‌ای از واقعیت‌های استان
قاسم سیاسر، پژوهشگر و تاریخ‌پژوه سیستانی، با اشاره به این‌که روایت رسانه‌ها از سیستان و بلوچستان با چهره واقعی آن فاصله دارد، گفت: نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های این استان پهناور است.
26 شهریور 1405
گفت‌وگو با مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ از چالش معیشت هنرمندان و بنیه مالی رسانه‌ها تا ضرورت تقویت هویت ملی در سیستان و بلوچستان
در این گفت‌وگو، وضعیت فرهنگ، هنر و رسانه سیستان و بلوچستان، چالش استقلال رسانه‌ها، معیشتِ به حاشیه‌رفته‌ی فیلم‌سازان و هنرمندان، الزامات تقویت هویت ملی و سیاست‌های غیرشفاف بودجه‌ای، با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به بحث گذاشته شد.
تاریخ
05 شهریور 1405
کارنامه تاریخ‌پژوهی در سیستان‌وبلوچستان قابل‌قبول نیست/حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری ضرورت دارد
قاسم سیاسر از پژوهشگران باسابقه سیستان‌وبلوچستان است که نقدهایی به رواج گسترده «کتاب‌سازی» فاقد روش علمی، آلودگی آثار به ملاحظات قومی و ایدئولوژیک، بی‌توجهی نهادهای فرهنگی به پژوهشگران مستقل و حتی جعل و تحریف تاریخ منطقه دارد و بر لزوم حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری سطحی تأکید دارد.
05 دی 1404
می‌ترسم فردا نتوانم تمام‌اش کنم/ سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی
سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی، تنها یادبود یک مورخ نامدار نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی یک «روش». روشی که، نه در دانشگاه محبوس ماند، نه به تاریخ‌نویسی بی‌پشتوانه فروغلتید.
ادبیات
16 خرداد 1405
روایتگر بی قرار از سنگر جنگ تا قلمرو ادبیات
از خاک گرم شمال شرق ایران تا خاکریزهای داغ جنگ و از آنجا تا پهنه بیکران ادبیات جهان، جواد افهمی مسیری پر فراز و نشیب را نه با قدم‌هایی از جنس آرامش، که با ضرباهنگ بی‌قراری یک جوینده حقیقت پیموده است. تولدش در آستانه سال نو ۱۳۴۳، پیش‌درآمدی بر زندگی‌ای شد که هرگز در گشت‌وگذار ایستا نماند.
25 اردیبهشت 1405
همه اقوام در شاهنامه نمود و حق دارند/ شاهنامه می‌تواند همه اقوام را کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد
مدیر خردسرای فردوسی گفت: شما کدام قوم را می توانید پیدا کنید که در شاهنامه نمود نداشته باشد؟ از آذربایجان، از گیلانی‌ها، از مازندرانی ها از خراسانی ها از بلوچ ها و از سیستانی ها، همه این ها در شاهنامه نمود و حق دارند. شاهنامه امروز می تواند همه ما را با همه داشته های مان در کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد و در برابر بیگانگان ما را متحد می‌کند.
موسیقی
05 مهر 1405
وداع با «حسین ریگی» خواننده سیستانی
«حسین ریگی» خوانندۀ نام‌آشنای سیستانی، بر اثر عارضهٔ قلبی جهان فانی را بدرود گفت و صدایی خاموش شد که سال‌ها طنین آن بر دشت‌ها و ایوان‌های سیستان، مازندران و گلستان می‌پیچید.
11 مهر 1404
تیم کوکو سیستان قهرمان رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور شد
تیم کوکو سیستان با نمایشی منسجم در رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور، با برتری بر رقیبان بر سکوی نخست ایستادند.
