مصوبه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل مشخصا حقوق محیط زیستی را در دسته حقوق بشر قرار داده، بخشی از سرمایه‌گذاری های بین المللی در بخش پروژه های آبی افغانستان، فجایع انسانی و زیست محیطی عدیده ای برجای گذاشته که مصداق بارز آن بند کمال خان و سد بخش‌آباد بر روی رودخانه هیرمند و فراه است. نقض حقوق بشر در حوزه معضلات زیست محیطی بارزترین پیامد سدسازی‌های افغانستان و ترکیه است که ضرورت پیگیری های تشکل های زیست محیطی و دولتی از سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بشری را دو چندان می کند.

پیرو دستور رئیس جمهور مبنی بر استفاده از ظرفیت اراضی بلا استفاده دستگاه های اجرایی برای تامین زمین مورد نیاز طرح ملی مسکن، مالکیت اراضی راه آهن در زاهدان بدون نظر مثبت اداره کل راه آهن جنوبشرق و همچنین های توسعه ای راه آهن مانند سایر دستگاه های اجرایی به سازمان ملی زمین و مسکن انتقال یافت و اجرای طرح هایی مانند TOD، دهکده لجستیک و توسعه ایستگاه راه آهن زاهدان را با چالش جدی مواجه کرده است.

يکي از مشکلات جدي کشور، پيچيده کردن مسائل ساده و سياسي-امنيتي کردن امور فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي است. مصاديق متعددي براي اثبات اين ادعا قابل طرح مي‌باشند که در اين مختصر مجال شرح آن‌ها نيست همين‌ قدر اشاره شود کافي است که هر جا، رويکرد و واقعه‌اي که با تکيه بر تخصص و دلايل مستند قابل تحليل و حل و فصل مي‌باشد اگر به هر دليلي به مصلحت فرد يا گروهي که از قدرت و سيطره فراواني بر خوردار هستند نباشد، آن مشکل بلافاصله سياسي يا امنيتي تلقي مي‌شود و آنقدر راه حل‌ها پيچيده مي‌گردد که آن مشکل تبديل به بحران شده و در هياهوي ناشي از آن، حقيقت گم مي‌شود. همان مثل معروف که براي حل يک مسئله راحت‌ترين کار، پاک کردن صورت مسئله است و متأسفانه در شيوه حکمراني ديگر تبديل به يک اصل ثابت شده و اگر بهبود و گشايشي در بديهي‌ترين نيازهاي جامعه مثل برخورداري از حق داشتن يک سفره ساده معيشتي که کف نياز مردم است به وجود نمي‌آيد به‌دليل همين رويکرد مي‌باشد. نيازهاي ديگر که پيش‌کش!

کلاف سردرگم ساختار دیپلماسی کشور در حوزه آب و مصائب زیست محیطی حاصل از سیاست های آبی کشورهای همسایه به ویژه افغانستان و ترکیه و حکمرانی نادرست آب، باعث بروز فجایع انسانی و زیست محیطی بسیاری را در کشور شده که اگر برای آن چاره‌ی اندیشیده نشود، در مناطق شرق، شمال شرق و غرب و شمال‌غرب کشور نیز تشدید می شود.

حدود ده سال قبل در حال تهیه و تولید مستندی به نام زیارت برای شبکه هامون بودم. مستندی بر اساس تحقیقات میدانی و کتابخانه ای خودم با موضوع پیوند اسطوره ها، افسانه ها، حماسه ها، تاریخ و نقش خواب و باورهای مردم در شکل گیری زيارتگاه ها در سیستان. اتفاقی شگرف که نمونه اش در هیچ کجای دنیا مسبوق به سابقه نبود و فلسفه شکل گیری زیارتگاه های سیستان را متمایز و تبدیل به یک نقطه عطف در پیوند مذهب و تاریخ میکرد، یک آشتی میان تاریخ ایران باستان با ایران اسلامی.

عبدالحمید خراسانی، فرمانده جنجالی طالب که هر از چند گاهی با رفتارها و اظهارات ضد ایرانی خود باعث حاشیه در فضای مجازی می شود. این بار وی پا را فراتر از قبل گذاشته و با شهید خواندن عبدالمالک ریگی، تروریستی که با کشتار مردم سیستان و بلوچستان و به ویژه سیستانی های شیعه، خود را مبارز علیه نظام جمهوری اسلامی ایران معرفی می‌کرد، ابهامات بیشتری به وجود آورد.

مناطق آزاد در ایران عمر کوتاهی دارند و در برنامه اول توسعه با سه منطقه کیش، قشم و چابهار وارد فضای اقتصادی کشور شدند. در اواسط دهه هشتاد مناطق آزاد اروند، انزلی و ارس و اوایل دهه نود ماکو تصویب و شروع به کار کرد. از سال ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۰ تاکنون ۱۶ منطقه آزاد تجاری و صنعتی و ۸۱ منطقه ویژه اقتصادی در کشور مصوب شده اند.

وضعیت اسفناک فاجعه انسانی و زیست‌محیطی حاکم بر سیستان متاثر جنگ آبی منطقه ای و ضعف دستگاه دیپلماسی در خصوص تامین حقابه هیرمند علیرغم وجود معاهده ۱۳۵۱، بی شباهت به برخی رخدادهای جنگ هشت ساله ایران و عراق نیست.

تقسیم استان سیستان و بلوچستان به چند استان از دیرباز مطرح بوده و در دهه گذشته از سوی برخی چهره های فعال سیاسی و علمی دگر باره مطرح شد. نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی با ارائه طرح آن به مجلس مسیری تازه به این خواسته بخشید. از آنجا که نماینده سیستان به مواضع تند اصولگرایی شناخته میشود باعث شد تا مخالفان تقسیم استان به نیت او با دیده تردید نگریسته و اصلاح طلبان حامی طرح تقسیم استان در مواجهه با این طرح و مقابله با مخالفان تقسیم مردد شوند. مخالفان تقسیم استان با حمله به چهره های علمی تقسیم استان به تخریب آن‌ها روی آورده و امنیت روانی شان را به مخاطره انداختند.

سفر هیات ایرانی به افغانستان برای بازدید از دهراوود و سنجش میزان آب وارده به سد کجکی در حالی انجام گرفت که از قبل پیش بینی میشد که زمان تعیین شده از سوی طالبان زیرکانه و بر اساس طفره رفتن از دادن حقابه طراحی شده است. اگر چه زمان تعیین شده قبل از سفر هیات ایرانی هم از سوی برخی رسانه های محلی مورد واکاوی و یادآوری قرار گرفته بود و بعد از سفر هم یکی از مقامات استانی سیستان و بلوچستان با حضور در شبکه استانی هامون بر آن صحه گذاشت، اما در هر روی این بازدید بدون هیچ دستاوردی پایان یافت. در حین بازدید از ایستگاه سنجش دهراوود شاهد اظهار نظرهای مختلف و نگران کننده ای از سوی مقامات دو کشور بودیم.