گروه بنیادگرای موسوم به جیش‌العدل پس از عملیات نظامی- انتحاری روز چهارشنبه ۱۵ فروردین ماه در شهرستان‌های چابهار و راسک، بیانیه‌ای با رویکرد جدید با توجه به سابقه این گروه (البته همراه با گزافه‌گویی) صادر کرده که با ماهیت این جریان افراطی متباین است. ادبیات این بیانیه، فراتر از ظرفیت فکری و سیاسی این گروه مسلح بوده و گفتمان آن داعیه توسعه منطقه‌ای دارد.

نماینده چابهار طی مصاحبه ای، تقسیم سیستان و بلوچستان را مشروط به حفظ نام "بلوچستان" کرده است، با توجه به این که مسئله تقسیم استان، یک مسئله کارشناسی است و به آن نباید از منظر حق و باطلی نگریست، بنابراین در این یادداشت اظهار نظر معین الدین سعیدی مورد نقد و بررسی قرار داده شد.

دولت سیزدهم با شعار ایران قوی و دیپلماسی عزتمندانه به میدان آمد. دولتمردان کنونی همواره منتقد سیاست خارجی دولت های یازدهم ‏و دوازدهم بودند، اما از زمان روی کار آمدن دولت فعلی، حقابه هیرمند تامین نشده و مقامات طالبان همواره تغییر موضع دادند و دستگاه دیپلماسی را در زمین هیدروپلیتیکی افغانستان سرگردان کردند. بایستی به دولتمردان گفت که اگر اقتدار دارید؛ حقابه هیرمند را با ابزارهای موجود بگیرید.

دستگاه دیپلماسی در مواجهه با مناقشه آبی هیرمند همواره رویکرد منفعلانه و سنتی داشته و در غالب اوقات برنامه ای برای اجرای دیپلماسی نوین نداشته و صرفا به مذاکره حقوقی اکتفا کرده است.

روند تکمیل سازه انحرافی بند کمال خان اواخر دهه ۹۰ شتاب بیشتری گرفت، بهمن ماه ۹۹ آبگیری شد و ۴ فروردین ۱۴۰۰ به بهره برداری رسید. مراحل مهم ساخت بند مذکور همزمان با مجلس رخ داد، حبیب الله دهمرده و احمدعلی کیخا نمایندگان وقت سیستان در مجلس بودند.

شاید طرح این سوال عجیب به نظر برسد، زیرا مأموریت اصلی سفیر این است که از حقوق شهروندان کشور خود در کشور مقابل دفاع کند و حافظ منافع کشور خود در کشور محل مأموریت باشد. کشورهایی که به دلایل مختلف در کشور مقابل سفارت خانه ندارد، کشور ثالثی را به عنوان حافظ منافع بر می گزینند.

بیست و هفتمین نشست کمیساران آب هیرمند با حضور نمایندگان ایران و افغانستان در تاریخ ۲۵ و ۲۶ بهمن ماه امسال در شهر زابل علی‌رغم پافشاری نمایندگان کشورمان بر اتخاذ تصمیمات لازم جهت رفع موانع و ارائه‌ برنامه زمانبندی رهاسازی آب برای تأمین حق‌آبه، همچون نشست‌های چند سال اخیر به دلیل همراهی نکردن و نبود اراده کافی در طرف مقابل به نتیجه نرسید.

با تأسیس شاخۀ خراسان داعش در افغانستان که در اصل هویت عربی و ایدئولوژی سلفی دارد، تلاش شده است تا اولاً این پدیده شوم و مذموم گسترده‌تر از آنچه هست، نشان داده شود و ثانیاً‌ با تقسیم‌بندی جغرافیای فارس‌زبانان به خراسان و ایران امروزی، چنان وانمود شود که ایران و خراسان دو سرزمین جدا و دشمن یکدیگر هستند. در کنار این انتظار، پیامد‌های دیگری که حملات داعش خراسان به‌جود خواهد آورد، ایجاد شکاف میان فارس‌زبانان است که در سه کشور ایران،‌ افغانستان و تاجیکستان حضور دارند. هر چند این پیامد‌ها هنوز در مرحله ابتدایی خود است اما اگر تدبیری برای مهار و جلوگیری از آن صورت نگیرد، قطعا می‌تواند در دراز مدت تبدیل به عامل‌ بحران‌ساز میان ساکنان تباری این سه کشور شود.

وزیر نیرو دولت سیزدهم به عنوان متولی مذاکرات حقوقی حقابه هیرمند در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به حقابه ایران از رودخانه هیرمند، مسائلی مطرح کرده که نشان از عدم شناخت درست وی از کارکردهای معاهده دلتا و استراتژی طالبان نسبت به مسائل آبی این کشور دارد. این یادداشت با هدف نقد اظهارات او نوشته شده است.

سیاست خارجی ایران در قبال گروه غاصب طالبان پیش از تسلط آن ها بر افغانستان رویکرد نزدیک شدن به طیفی از این گروه و گذاشتن تعدادی تخم مرغ در سبد آنان را در پیش گرفت که پس از روی کار آمدن حکومت طالبان، ایران نیز سهمی از حکومت افغانستان داشته باشد تا از این طریق مسئله مناقشه آبی میان دو کشور را حل و شرایط زندگی و حضور در حکومت آینده افغانستان را برای فارس زبانان و شیعیان تسهیل کند.