در حالی مراسم یادبود شهید سید ابراهیم رئیسی و همراهانش با حضور هیات های دیپلماتیک در سطوح رئیسی جمهور، نخست وزیر، رئیس پارلمان، وزیر خارجه، فرستاده ویژه و ... از کشورهای مختلف در سالن اجلاس سران برگزار شد که علی رغم حضور هیات های مختلفی مانند حشد شعبی و طالبان برای شرکت در این مراسم و ادای احترام به شهدای خدمت، اما به جبهه مقاومت ملی افغانستان اجازه اعزام هیات داده نشده است.

بارندگی سیل آسا در حوضه های آبریز افغانستان به ویژه حوضه آبریز هیرمند موجب طغیان رودخانه ها و محاصره شدن منازل در میان آب شد که متعافب آن تلفات مالی و جانی بسیاری را به دنبال داشت.

در پی تنش های آبی سالهای گذشته در شمال استان، ادعا شد که از محل آبخوان تهلاب ۲۷ میلیون مترمکعب برای زاهدان و همین میزان برای منطقه سیستان تخصیص داده شده، اما آنچه در سفر فرمانده کل سپاه به استان در خبرگزاری ایرنا منتشر شد، گواه انتقال آب به زاهدان و میرجاوه است.

پس از بارندگی‌های شدید در حوضه های آبریز افغانستان به ویژه حوضه آبریز هیرمند، سیلاب هایی از طریق رودخانه هیرمند و فراه به سمت مرز های ایران روانه شد. بخش زیاد سیلاب های بزرگ رودخانه هیرمند پس از رسیدن به بند انحرافی کمال خان به سمت گودزره منحرف شد و بخش اندکی حدود کمتر از ۳۰۰ متر مکعب بر ثانیه برای اراضی کشاورزی شهرهاب پایین دست و حقابه ایران رهاسازی شد.

بیش از هفت ماه از سال آبی گذشته و علی رغم بارش های شدید در حوضه آبریز هیرمند، حدود ۷ درصد حقابه ایران از رودخانه هیرمند دریافت شده است. بدعهدی های طرف افغان مغایر ماده پنجم معاهده دلتا در خصوص ایجاد سازه های هیدرولیکی برای کنترل سیلاب رودخانه هیرمند بر خلاف وعده های مقامات طالبان هم چنان ادامه دارد که مصداق آن بند کمال خان و بند لشکری است.

خروجی رواناب‌ها، پساب و بارندگی‌های شهرستان زاهدان به سمت دره لار در شمال شرق شهر است. میزان مساحت حوضه‌های منتهی به دره لار شامل امام‌آباد، غریب‌آباد، منزلاب، ارتفاعات غربی و حوضه شهر بیش از 450 هزار هکتار است که با بارندگی 100 میلی‌متری، حجم نزولات آن به 450 میلیون مترمکعب می‌رسد و با توجه به میزان و شدت بارندگی، حجم زیادی از آن تبدیل به رواناب می‌شود. رواناب حاصله به همراه پساب تصفیه‌شده تصفیه خانه شهر (به میزان حداقل 10 هزار مترمکعب در شبانه‌روز) مشابه بیش از 20 خروجی دیگر (در حوزه شهرستان زاهدان) تماماً وارد کشور پاکستان شده و نهایتاً به گودال معروف گودزره در افغانستان زهکش می‌شود.

بدعهدی حاکمان افغانستان در زمینه عدم واگذاری حقابه ایران از رودخانه هیرمند، ایجاد سازه های هیدرولیکی انحراف و انتقال آب حوضه آبریز هیرمند برای توسعه کشاورزی و رویکردهای هیدروپلیتیکی در هم تنیده در سایه ضعف دستگاه دیپلماسی ایران در حوزه آب، موجب شده که علی رغم وجود معاهده دلتا و تعیین حقابه برای ایران، امنیت آبی، غذایی و زیست محیطی منطقه سیستان به طور جدی مورد تهدید واقع شود.

مقامات گروه طالبان در قبال مطالبه حقابه ایران از رودخانه هیرمند بارها اعلام کردند که در صورت بارش باران و وجود آب در حوضه آبریز هیرمند، حقابه ایران پرداخت خواهد شد.

شوربختانه با استمرار حوادث و حملات تروریستی و امنیتی در نقاط مختلف سیستان و بلوچستان، تنها شاهد ارتباط تلفنی معاون امنیتی و انتظامی استانداری سیستان و بلوچستان با صدا و سیما و تشریح حادثه از جانب وی هستیم، گویی که شان و جایگاه این معاونت که تامین امنیت جانی و روانی مردم به عهده آن است در حد سخنگوی حوادث امنیتی و تروریستی تنزل پیدا کرده است.

این روزها فضای چند قطبی جامعه و کشته شدن نظامیانی که متعلق به شمال استان هستند بر روی طیف های مختلف اجتماعی اثرات متفاوتی دارد. هم ذات پنداری برخی تندروها در سطح جامعه و فعالان فضای مجازی با گروهک جیش العدل( در ایران موسوم به جیش الظلم) و اقدامات تروریستی آن‌ها وحدت و امنیت قومی را نشانه گرفته است و در این شرایط لازم است چهره های شاخص و تاثیر گذار مواظب نوع گفتار و مطالبات خود باشند. یکی از این چهره ها مولوی عبدالحمید، چهره شناخته شده اهل سنت است که در هفته گذشته پیشنهاد گفت و گو با تروریست ها را داده است.