پاسخ‌گویی یا فرافکنی؟
پاسخ‌گویی یا فرافکنی؟
پاسخ اخیر رئیس پژوهشگاه زابل به انتقادهای مطرح‌شده در رسانه‌ها، بیش از آنکه روشنگر باشد، آکنده از ادبیات تقابلی، اتهام‌زنی و ارجاع به عملکرد مدیران گذشته است؛ رویکردی که با شأن یک مرکز علمی و انتظارات افکار عمومی از مدیران نهادهای پژوهشی هم‌خوانی ندارد. تعبیرهایی نظیر «هار شده‌اند»، «پیاده‌نظام بی‌نام‌ونشان» و «بازی‌های کثیف»، نه پاسخی به پرسش‌های مطرح‌شده است و نه دلیلی بر نادرستی انتقادها. مدیر یک مرکز علمی، بیش از دیگران باید به منطق گفت‌وگو، استدلال و پاسخگویی پایبند باشد. اگر انتقادی بی‌اساس است، می‌توان آن را با سند و دلیل رد کرد؛ نه با تحقیر منتقدان.

از سوی دیگر، ادعای «بستن راه دزدی‌ها و دست‌اندازی به بیت‌المال»، ادعایی جدی است که به توضیح روشن، مستندات قابل بررسی و گزارش اقدامات انجام‌شده نیاز دارد. افکار عمومی حق دارد بداند چه تخلفاتی کشف شده، چه اسنادی وجود دارد و نتیجه پیگیری‌ها چه بوده است. اعلام مبارزه با فساد، جایگزین اثبات و گزارش آن نیست.
ارجاع به عملکرد مدیران پیشین نیز نمی‌تواند پاسخگوی پرسش‌های مربوط به مدیریت کنونی باشد. اگر در گذشته تخلفی رخ داده است، باید مستند و از مسیر قانونی پیگیری شود؛ اما خطاهای احتمالی گذشتگان، مسئولیت مدیر امروز را منتفی نمی‌کند. گذشته، موضوع بررسی است، نه سپر دفاعی برای حال.

بی‌تردید توسعه سیستان، جذب سرمایه‌گذار و خدمت به مردم اهدافی ارزشمندند؛ اما هیچ‌یک نمی‌توانند مدیران را از پاسخگویی درباره عملکردشان بی‌نیاز کنند. سوگند خدمتگزاری و تأکید بر نیت خیر، زمانی اعتبار می‌یابد که با شفافیت، عملکرد قابل ارزیابی و پذیرش نقد همراه باشد.
پژوهشگاه، نهادی علمی است و اعتبار آن باید بر پایه حقیقت‌جویی، مستندسازی و نقدپذیری استوار باشد. چنین نهادی نه حیاط خلوت افراد است و نه عرصه مصونیت مدیران از پرسشگری.
مسئله این نیست که مدیر حق دفاع از خود را ندارد؛ مسئله این است که دفاع از عملکرد، با متهم کردن منتقدان تفاوت دارد. اگر انتقادها نادرست‌اند، پاسخ مستند بهترین راه رد آن‌هاست؛ اگر تخلفی رخ داده، رسیدگی قانونی ضروری است؛ و اگر عملکردی قابل دفاع است، نیازی به برچسب‌زنی و تخریب منتقدان ندارد.
بنابراین باید توجه داشت که اعتبار یک مدیر نه با تندی لحن او، بلکه با شفافیت تصمیم‌ها، استحکام مستندات و میزان پایبندی‌اش به پاسخگویی سنجیده می‌شود. پاسخگویی نشانه ضعف مدیریت نیست؛ معیار سلامت آن است.

متن بیانیه رییس پژوهشگاه زابل به شرح ذیل است:

از همان روز نخست که با خدای خود و با مردم نجیب و صبور سیستان عهد بستم و قسم یاد کردم تمام عمر و آبرویم را پای آبادانی این خاک بگذارم، می‌دانستم راه خدمت، تاوان دارد. باور قلبی من این است که پژوهشگاه باید زنده باشد، در خدمت مردم باشد و خیر و علم و توسعه‌اش مستقیماً به سفره و زندگی این مردم برسد؛ نه اینکه حیاط خلوت عده‌ای منفعت‌طلب بماند.

به محض ورود، قاطعانه راه تاریک دزدی‌ها و دست‌اندازی به بیت‌المال را بستم. به‌جای نشستن در حاشیه‌ی امن ریاست، با عشق نشستم پای درد دل کارگران زحمتکش و نیروهای شریفی که سال‌ها بلاتکلیف مانده بودند. سال‌ها هرچه خوردند و بردند، صدا از کسی درنیامد؛ اما امروز که همسو با جریان درست توسعه، جذب سرمایه‌گذار و گره‌گشایی از کار مردم پیش می‌رویم، ریشه‌ی منافع‌شان قطع شده و هار شده‌اند.

بگذارید این پیاده‌نظام بی‌نام‌ونشان در فضای مجازی جیغ بکشند و سنگ بیندازند. صندلی خدمت به مردم شریف سیستان، جای پاسخ به بازیگران این بازی‌های کثیف نیست.

قسم یاد کرده‌ام و تا آخرین نفس پای این مردم و اعتلای این خطه می‌ایستم؛ کاروان سازندگی با اقتدار می‌تازد و پاسخ ما به تمام این تخریب‌ها، فقط و فقط «خدمت بی‌منت و پیشرفت» است.

دکتر مهین ریگی