رفیع‌الله استانکزی، رئیس برنامه آب وزارت انرژی و آب طالبان، اعلام کرد که حقابه کشورهای همسایه بر اساس قوانین جاری پرداخت خواهد شد تا از آسیب به کشورهای همسایه و مردم افغانستان جلوگیری شود.

اظهارات حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیس جمهور در امور افغانستان در نشست خبری پس از پایان جلسه نمایندگان ویژه ایران، پاکستان، چین و روسیه در امور افغانستان پیرامون حقابه ایران از رودخانه و ادعای خلاف واقع وی در خصوص اصلاح سامانه انحرافی بند کمال خان دو هدف دستاورد سازی و تطهیر حکومت طالبان را دنبال می کرد.

شیوه عملکرد مسئولان افغانستان در کنار نوع عملکرد مسئولان ایران در مسئله همزیستی دو کشور، چیزی شبیه به یک بازی «نهنگ آبی» است که سرانجام همه آنها در نهایت، سیاهی است. کارشناسان و فعالان منطقه‌ای در این زمینه صحبت‌های متعددی را مطرح کرده‌اند و گلایه مردم منطقه و فعالان محیط‌زیستی به نوع عملکرد مسئولان هم کماکان ادامه دارد. اما در این گزارش بنا را بر این نهاده‌ایم که بازی دو سر باخت ایران و افغانستان را مورد بررسی قرار دهیم.

این روزها بحران آبی سیستان باعث شده تا بدون ملاحظه ناگفته ها را بگوییم، بنویسیم و در میدان عمل و تئوری هر کدام به نقش آفرینی مشغول شویم. همیشه در دل بحران مطالبه گرانی از طیف های گوناگون متولد می شوند و هر کدام در جبهه ای اهداف مشترکی را پیش می برند. هدف از نگارش این یادداشت نق زدن و گلایه های بی ثمر نیست اما از آنجا که زندگی ادامه دارد و با پایان یک بحران، بحرانی دیگر زیست ما را به مخاطره می اندازد تامل در باره اینکه نقش رسانه ها در بحران ها به چه میزان بوده ، باعث می شود تا در بحران بعدی به موقع عمل کنیم و قبل از مرگ سهراب، نوشدارو بیابیم.‌

جمعی از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی و کمیساریای آب ایران نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند با تشکیل زنجیره انسانی در بستر تالاب هامون به این روند انفعالی اعتراض کردند.

دهمرده نماینده مردم زابل در مجلس از تدوین طرح استیضاح وزیر امور خارجه به علت تحریم‌ها و حق آبه ایران از رودخانه هیرمند خبر داد، اما حیدری عضو کمیسیون امنیت ملی طرح استیضاح وزیرخارجه را تکذیب کرده و عملکرد او را در حوزه دیپلماسی قابل توجه خواند.

جامعه مدنی سیستان برای تشکیل زنجیره انسانی به منظور مطالبه حقابه ایران از رودخانه هیرمند طی اطلاعیه از تمام اقشار دعوت کرده روز یکشنبه سوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ ساعت ۱۵ در محل کوه خواجه (تالاب هامون هیرمند) حضور پیدا کنند.

عضو مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه بسیاری از شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان با بحران بی آبی مواجه هستند، گفت: تمام دشمنان ایران از آمریکا گرفته تا اسرائیل دست به دست هم داده‌اند تا سیستان را از نقشه ایران حذف کنند اما امروز چرا راهکارهای جبران تشنگی سیستان و بلوچستان عملیاتی نمی‌شود، بسیاری از شهرها و روستاها در این استان پهناور با چالش بی آبی روبرو هستند که نمی‌توانیم با تانکر آبرسانی کنیم.

ابوالفضل ظهره وند، سفیر سابق ایران در افغانستان با اشاره به خشک شدن هامون، گفت: بحث دیگر مربوط به هامون است که دارای مصوبه بین المللی است و جز کنوانسیون سازمان ملل است که به دلیل بی توجهی خشک شده و تغییرات اقلیمی سختی به وجود آورده است. هیچکس به این اشاره نمی‌کند آن زمان که ما با افغان‌ها قرارداد امضا کردیم در پایین سد کجکی که منشا آب آنجاست، یک سایت کنترل آبی آنجا هست و جدول آبی آنجا مشخص شده است که ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب در سال باید ایران دریافت کند.

وزارت امور خارجه در حوزه دیپلماسی آب نقش تاثیر گذاری دارد، اما کمیسار آب ایران در خصوص حقابه رودخانه هیرمند (معاون آب و آبفا وزارت نیرو) است، ناکارآمدی کمیسار آب ایران در مذاکرات حقابه و پیشگیری از سدسازی های افعانستان، علت اصلی بحران آبی سیستان است، چرا نمایندگان سیستان طرح استیضاح وزیر نیرو را کلید نزدند؟