این روزها بحث تفویض اختیارات به استان‌ها با جدیت دنبال می‌شود، اما در سیستان و بلوچستان، فرصت‌سوزی‌های پنهان در ساختار مدیریت پروژه‌های حیاتی همچون طرح‌های آبرسانی، این رویکرد را با چالشی جدی مواجه کرده است. استاندار محترم تاکنون از ظرفیت‌های موجود برای ایجاد تحول بهره کافی نبرده و متأسفانه گرفتار نوعی شعارزدگی شده است. با این حال، برای آنکه استان در مسیر درستی حرکت کند، لازم است تا چند توصیه اساسی که شاید از دید مشاورانش پنهان مانده، به ایشان یادآور شوم.

در پی وقوع یک حادثه امنیتی تلخ در منطقه چاه‌نیمه چهار سیستان و بلوچستان، یکی از نیروهای حفاظتی تأسیسات آبی این منطقه، شامگاه گذشته حین انجام وظیفه هدف حمله مسلحانه سارقان قرار گرفت و جان خود را از دست داد.

بازگشایی بند خاکی روخانه سیستان با پیگیری نماینده منطقه و با هدف جاری شدن آب در انهار و ارتقای سطح آب‌های زیرسطحی برای بهره‌برداری در فصل کشت، بار دیگر یک پرسش بنیادین را در برابر افکار عمومی و جامعه تخصصی آب قرار داد: جایگاه واقعی مدیریت آب استان در فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کجاست؟ فارغ از آنکه این اقدام از منظر فنی، هیدرولوژیک یا اقتصادی تصمیمی صحیح یا قابل نقد باشد، آن‌چه بیش از هر چیز اهمیت دارد؛ نحوه حکمرانی آب و نقش‌آفرینی نهادی است که به صورت قانونی، مسئول مدیریت منابع آب استان است.

در استانی که سیلاب‌هایش به دریا و روان‌آب‌هایش به پاکستان می‌رود، اما مردمش تشنه‌اند، سؤال دیگر این نیست که آب کم است یا نه؛ سؤال این است که متولیان آب، چه کرده‌اند و چه نکرده‌اند؟

سیستان با برخورداری از مواهب طبیعی همچون بادهای ۱۲۰ روزه که آن را به یکی از کانون‌های مستعد در تولید انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل کرده، امروزه در گردابی از چالش‌های ساختاری دست و پا می‌زند که عمق بحران را فراتر از محدودیت‌های طبیعی نشان می‌دهد. اصلی‌ترین این موانع، بروکراسی اداری فرساینده و ناکارآمد است که نه تنها زمان اجرای پروژه‌ها را به سال‌ها افزایش می‌دهد، بلکه هزینه‌های مبادله را تا حد غیراقتصادی بالا می‌برد.

وقتی مدیرکل روابط عمومی استانداری در نشست خبری از زبان مدیرعامل آب منطقه‌ای اعلام می‌کند که مسائل آبی محرمانه است و نمی‌توان درباره آن سخن گفت، در واقع شاهد تحریف خطرناکی از مفهوم امنیت ملی هستیم. این پاسخ مدیریت آب منطقه ای نه تنها پاسخی مطلوب نیست، بلکه فرار از پاسخگویی است که خود به تهدیدی علیه منافع ملی تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که مرز میان محرمانه و غیرمحرمانه بودن اطلاعات آبی دقیقاً کجاست و چه کسی حق دارد این مرز را به دلخواه جابه‌جا کند؟

این روزها با ورود آب از فراه رود به سابوری و از هیرمند به چاه نیمه ها بار دیگر نمایندگان، محیط زیست و برخی مقامات با استوری کردن تصاویر ورود آب و انتشار خبر آمدن آب در پی بهره برداری از رخدادی هستند که نه در آمدنش نقشی داشتند و نه می دانند منشاء این آب چیست و به چه میزان و تا کی تداوم خواهد یابد.

یکی از مهمترین راهکارهای تامین کسری آب شرب زاهدان بهره‌وری و تصفیه پساب زاهدان است که می‌تواند آب مصرفی بیش از 150 هزار نفر را تامین کند.

این روزها در سیستان و چه بسا در کل استان، نه کار کن داریم و نه کار راه انداز. سیستان بیش از دو دهه ست با بحران آب دست و پنجه نرم می کند. در آن روزهای آغازین بحران، زمزمه های روزهای بدتر به گوش می رسید، اما برای آن تمهیدی اندیشیده نشد.

در حالی نمایندگان در مجلس شورای اسلامی از نقدهای فضای مجازی درباره خودروهای شاسی بلند دلخورند و می گویند مگر لکسوس گرفتند، در برخی روستاهای سیستان، آب به صورت سقایی تقسیم می شود. گرما تاب و توان مردم را بریده و گرد و غبار، بسیاری را راهی بیمارستان کرده است.