در روز‌های انتهایی هفته دولت، دوربین‌ها و رسانه‌ها در زاهدان مشغول انعکاس خبر افتتاح بزرگ‌ترین روستا بازار کشور با حضور معاون وزیر جهادکشاورزی بودند؛ جایی که مقامات دولتی با لبخند از حذف واسطه‌ها و حمایت از تولید سخن می‌گفتند. اما امروز، صحنه عوض شده است: به جای هیئت‌های استقبال، نیوجرسی‌های شهرداری جلوی درِ ورودی ایستاده‌اند و پلمب شدن محل، نشان از ناکارآمدی مدیریتی در سازمان جهاد کشاورزی استان دارد.

در مدیریت شهری، تأسیس هر نهادی باید در خدمت شفافیت، کارآمدی و رفاه شهروندان و کارکنان باشد اما آنچه در زاهدان رخ داده، روایتی تلخ از انحراف یک ایده از مسیر اصلی خویش است. شرکت سرمایه‌گذاری شهرداری زاهدان، که به ادعای بنیان‌ گذارانش برای گره‌گشایی از مشکلات کارکنان متولد شد، در عمل به بستری برای بازتولید بی‌نظمی، تعمیق نارضایتی‌ها و ایجاد پرسش‌های جدی درباره تعارض منافع بدل شده است. این شرکت که در ظاهر خصوصی می‌نماید، در باطن سایه‌ای سنگین بر بدنه خسته شهرداری انداخته و نیروهای شرکتی را از وضعیت پیشین که قرادادشان با شرکت همیار تجارت، وابسته به سازمان همیاری‌های شهرداری‌ها بود، به وضعیتی به مراتب شکننده‌تر کشانده است.

زاهدان به‌عنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان، ظرفیت آن را دارد که به یکی از شهرهای پویا و قابل‌زیست در شرق کشور تبدیل شود؛ اما بخشی از مسائل شهری موجب شده فاصله محسوسی میان ظرفیت‌های واقعی شهر و وضعیت موجود ایجاد شود. نقد عملکرد مدیریت شهری نیز زمانی مؤثر خواهد بود که با نگاه اصلاح‌گرایانه و توسعه‌محور مطرح شود، نه صرفاً تقابل و تخریب.

در روزهایی که مدیریت شهری زاهدان با چالش‌های متعدد روبه‌روست، عملکرد تاکسیرانی بار دیگر به موضوع بحث شهروندان و رانندگان تبدیل شده است. این‌بار به‌دلیل اجرای دیرهنگام مصوبه‌ای که قرار بود موجب ارتقای خدمات تاکسی‌رانی شود، اما در عمل نارضایتی گسترده‌ای میان رانندگان ایجاد کرده است.

پرونده اخیر مربوط به صدور پروانه ساختمانی از سوی شهرداری زاهدان در محور بلوار معلم زاهدان، نمونه‌ای روشن از صدور مجوزهای ساختمانی برخلاف مفاد طرح تفصیلی شهر زاهدان و پیامدهای حقوقی ناشی از آن است. در این پرونده، شهرداری زاهدان برای ملکی پروانه‌ای صادر کرده که میزان تراکم آن از حدود مجاز قانونی فراتر رفته است.

در دو دهه ی اخیر، شورای اسلامی شهر زاهدان با مداخله مالکان ائتلاف سبز و با نگاه قوم گرایانه و نه تخصصی، همواره شهردارانی برگزیده اند که به دلیل عدم توانایی در مدیریت کلانشهر زاهدان، آن‌را به شهری شبه جنگزده تبدیل کرده اند. آخرین انتصاب اشتباه، نعیم پناه با مدارک تحصیلی غیرمرتبط و عدم تجربه کافی ست که بر این کرسی تکیه زده و به دلایل نامشخص به انتصاب هایی تن می دهد که حتی همکاران خود در شهرداری را شوکه کرده است. همگان متعجب اند که چه کسی به شهردار مشاوره می دهد و او را به سوی بحران سوق می دهد‌.

مدیریت شهری در زاهدان این روزها بیش از آنکه درگیر توسعه و آبادانی باشد، درگیر حل مسائل ساختاری و انسانی خود است. نگاهی به وضع موجود نشان می‌دهد که شهرداری با دو چالش بزرگ دست‌به‌گریبان است؛ نخست، گسترش بی‌رویه و غیرکارشناسی نهادهای موازی که منجر به تداخل وظایف و هدررفت منابع شده، و دوم، معضل نیروی انسانی مازاد بر نیاز که عمدتاً از مسیرهای غیررسمی و بر اساس توصیه‌ها وارد بدنه اجرایی شده‌اند. در این میان آنچه بیش از پیش خودنمایی می‌کند، نقدی جدی بر فلسفه وجودی شرکت سرمایه‌گذاری شهرداری زاهدان و تبعات ایجاد ساختارهای هم‌عرض است.

سرپرست معاونت روابط کار اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان گفت: کمیته تعیین صلاحیت شرکت‌های خدماتی و پشتیبانی استان به ۲ شرکت خدماتی طرف قرارداد شهرداری زاهدان مهلت یک هفته‌ای برای پرداخت حقوق معوقه کارگران داد.

از آسفالت‌های بی‌قواره تا زباله‌های پراکنده، نشانه‌های آشکاری از فاصله وعده و عمل در مدیریت شهری به چشم می‌خورد. شهرداری زاهدان امروز در میدانی ایستاده که انتظارات فرسوده شهروندان از یک سو و وعده‌های محقق‌نشده از سوی دیگر، آن را در آزمونی دشوار برای عینیت بخشیدن به خدمت‌رسانی قرار داده است. وعده‌های اخیر شهردار درباره آسفالت و پسماند، اگرچه حاکی از درک اولیه نیازهای شهر است، در عمل با شکافی عمیق میان گفتار و اقدام روبه‌رو شده و بی‌برنامگی ساختاری را عریان ساخته است.

افزایش افسارگسیخته قیمت گوشت مرغ در آستانه شب یلدا، بسیاری از خانواده‌های سیستان و بلوچستانی را ناراحت کرد. در شرایطی که گوشت قرمز از دایره مصرف عمومی خارج شده، مرغ به کالایی حیاتی تبدیل شده است، اما اکنون افزایش روزانه قیمت، آن را نیز به مرز ۱۵۰ هزار تومان در مرغ‌فروشی‌های زاهدان رسانده است. این بحران ریشه در مشکلات ساختاری دارد که سال‌هاست ادامه یافته و بی‌عملی مسئولان را به نمایش می‌گذارد.