زاهدان و ضرورت بازنگری مدیریت شهری
زاهدان و ضرورت بازنگری مدیریت شهری
زاهدان به‌عنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان، ظرفیت آن را دارد که به یکی از شهرهای پویا و قابل‌زیست در شرق کشور تبدیل شود؛ اما بخشی از مسائل شهری موجب شده فاصله محسوسی میان ظرفیت‌های واقعی شهر و وضعیت موجود ایجاد شود. نقد عملکرد مدیریت شهری نیز زمانی مؤثر خواهد بود که با نگاه اصلاح‌گرایانه و توسعه‌محور مطرح شود، نه صرفاً تقابل و تخریب.

یکی از مهم‌ترین مطالبات شهروندان، موضوع کیفیت پایین آسفالت و زیرساخت معابر شهری است. بسیاری از خیابان‌ها پس از مدت کوتاهی دوباره دچار فرسودگی و تخریب می‌شوند و این مسئله علاوه بر تحمیل هزینه مضاعف به شهرداری، موجب نارضایتی عمومی نیز شده است. به‌نظر می‌رسد در برخی پروژه‌ها، نظارت فنی و ارزیابی کیفی پیمانکاران نیازمند بازنگری جدی باشد تا منابع محدود شهری صرف پروژه‌های ماندگارتر شود.

در حوزه سیما و منظر شهری نیز زاهدان همچنان با کمبود جدی فضای سبز، مبلمان شهری و ساماندهی مناسب بلوارها و معابر روبه‌روست. وجود برخی خیابان‌ها و بلوارهای خاکی در مرکز استان، تصویری نامتناسب با جایگاه زاهدان ایجاد کرده است. شهروندان انتظار دارند توسعه شهری فقط محدود به پروژه‌های مقطعی نباشد و کیفیت محیط شهری نیز ارتقا یابد.

موضوع نظافت شهری و جمع‌آوری پسماند نیز از دیگر دغدغه‌های قابل‌توجه شهروندان است. در برخی مناطق، جمع‌آوری نامنظم زباله‌ها علاوه بر ایجاد نارضایتی، بر چهره عمومی شهر نیز تأثیر منفی گذاشته است. بدون تردید مدیریت شهری در این حوزه نیازمند برنامه‌ریزی منسجم‌تر و نظارت مستمرتر است.

از سوی دیگر، افکار عمومی همواره نسبت به شفافیت در حوزه قراردادهای پیمانکاری، به‌ویژه در بخش‌هایی مانند آسفالت و زیباسازی شهری حساسیت داشته است. هرچند نمی‌توان بدون مستندات قضاوت قطعی داشت، اما تقویت شفافیت مالی، انتشار عمومی برخی قراردادها و افزایش نظارت می‌تواند اعتماد عمومی را ارتقا دهد و از شکل‌گیری شائبه‌های رانت و فساد جلوگیری کند.

همچنین به‌نظر می‌رسد افزایش حجم نیروی انسانی غیرمتخصص و بعضاً غیرضروری در برخی بخش‌های شهرداری، موجب افزایش هزینه‌های جاری و کاهش بهره‌وری شده است. مدیریت شهری امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند چابک‌سازی، استفاده از نیروهای متخصص و حرکت به سمت بهره‌وری سازمانی است.

در مجموع، زاهدان بیش از پروژه‌های نمایشی، به مدیریت شهری مبتنی بر برنامه‌ریزی، شفافیت، کیفیت خدمات و توجه واقعی به مطالبات شهروندان نیاز دارد. سرمایه اجتماعی شهر زمانی تقویت می‌شود که مردم آثار ملموس بهبود را در زندگی روزمره خود مشاهده کنند.

دکتر محبوبه رشیدی – فعال سیاسی و اجتماعی