اوایل دهه هشتاد برای تامین آب مورد نیاز در بخش خانگی، شرب و صنعت شهر زاهدان، موضوع انتقال آب از چاه نیمه های خطه سیستان که در ارتفاع پایین تر از ۴۷۰ متری از سطح دریا قرار دارند، در دستور کار متولیان امور قرار گرفت و در عمل انتقال آب از حوضه آبخیز، پایین دست (حوضه هیرمند) و پس از عبور از زیر حوضه حرمک، تا ارتفاع هزار و ۵۵۰ متری با استقرار چندین ایستگاه پمپاژ آب و بر خلاف شیب هیدرولیکی (مخالف جهت جریان آب) و با صرف هزینه های هنگفت با طول خطی معادل ۲۰۰ کیلومتر پس از گذشت قریب یک دهه به حوضه آبخیز زاهدان رساندند، اما در سیر این انتقال آب، چه عایدی نصیب ساکنان سیستان شد؟

نقدهای پراکنده به نگرش دولت سیزدهم به نقش فرهنگ و هنر در سیستان و بلوچستان باعث شد تا به مطالعه نقشه راه توسعه استان و طرح های اولویت دار افق 1404 بپردازم، متاسفانه همانطور که در دولت تدبیر و امید به فعالیت های فرهنگی و هنری استان بی مهری شد در دولت فعلی هم نامهربانی شامل حال اهالی فرهنگ و هنر شده است و پیشاپیش باید نگران تبعات آن در استان شویم.

دیار عیار: جامعه مدنی در لغت نامه قرن ۲۱ به مجموع سازمان های و موسسات غیر دولتی که حقوق و تمایلات شهروندان را آشکار می کند یا اشخاص و سازمان هایی که مستقل از دولت فعالیت می کنند، اطلاق می شود. احزاب، اصناف و تشکل های مردم نهاد که NGO نامیده می شوند از جمله بازوهای اجرایی تحقق یک جامعه مدنی ست که سودای تحقق محافظت از دموکراسی را دارند.

توسعه سیستان‌ و بلوچستان رویایی ست که متاسفانه با آمدن و رفتن دولت ها همچنان در حالت تعلیق است. ظرفیت های موجود در استان، همسایگی با دو کشور با مرز خاکی پهناور که امکان تجارت با آسیای شرقی را فراهم می کند، دسترسی به آب های آزاد که ما را به بسیاری از نقاط دنیا از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس متصل می سازد، سرزمین های حاصلخیز برای کشت انواع محصولات کشاورزی، وجود انواع معادن و نیروی انسانی جوان از جمله مواردی ست که این استان را مستعد توسعه کرده اما متاسفانه این اتفاق تاکنون نیفتاده و روز به روز توسعه به تاخیر می افتد و بر تعداد بیکاران افزوده می شود. 

مطابق نظر دولت مرکزی ایران و برپایه ملاحظات صرفا نظامی از سال ۱۳۰۷ هجری شمسی صاحب منصبان نظامی لشکر شرق با پایان عملیات قشون در بلوچستان، عملیاتی که از مرداد تا بهمن ۱۳۰۷ ش به طول انجامید مناطق سیستان، سرحد و مکران را در یک مجموعه اداری قرار دادند. پیش از آن سیستان و قاینات تحت عنوان امیرنشین خزیمه با هم و سرحد و مکران نیز ضمیمه ایالت کرمان بودند. با الحاق سه منطقه طبیعی سیستان، سرحد و مکران، دزدآب به عنوان مرکزیت سیاسی این مناطق تعیین شد و در پی آن اقوام سیستانی، بلوچ و اقلیت هایی مانند سیک های هندو و ساکنان استان های همجوار برای سکونت به دزدآب آمدند. این تقسیمات پس از مدتی در مجلس شورای ملی به عنوان تقسیمات کشوری جدید به تصویب رسید.

جشنواره فیلم فجر به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان و بلوچستان و با همکاری سینما جوانان استان در زاهدان برگزار شد و فرصتی فراهم آمد تا شهروندان زاهدانی همزمان با تهران و چند شهرستان دیگر تعدادی از فیلم های بخش مسابقه را ببینند و در جریان کم و کیف تولیدات سال گذشته قرار گیرند. این فیلم ها نشان داد سینمای ایران رو به افول است و قالب آثار به دلیل مدیریت کاهش هزینه ها در آپارتمان ها و یا لوکیشن های محدود می گذرند و فیلم هایی که سرمایه به اندازه کافی در اختیار داشتند آنطور که باید قدر بودجه را ندانسته و از عوامل حرفه ای و بالاخص ستاره های فیلم بهره کافی را نبرده اند. برخی فیلم ها، کلکسیونی از ستاره ها را در اختیار داشتند اما ره به جایی نبردند و چه بسا به اعتبار آنها هم صدمه زدند. 

حوزه های آبخیز مشرف به غرب سیستان حدود یک میلیون و 600 هزار هکتار مساحت دارد، اگر بارندگی این مناطق که بین 50 تا 80 میلی‌متر در سال است را حداقل 50 میلی‌متر در نظر بگیریم، در سطح کل این اراضی، سالانه 800 میلیون متر مکعب نزولات آسمانی خواهیم داشت، که چنانچه تنها 30 درصد آنها استحصال شود، حجم تله اندازی روان آب ها در حدود 250 میلیون متر مکعب خواهد شد.

یدالله کریمی پور عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس تهران در یادداشتی که در صفحه مرکز مطالعات خلیج فارس نیز‌منتشر شد ضمن بیان این موضوع به بیان ۷ دلیل لزوم افزایش تعداد استان های کشور پرداخت که به شرح ذیل است

هامون را دریاچه، تالاب و مرداب گفته‌اند. دریاچه به چاله‌هایی در روی زمین گفته می‌شود که آب در آن جمع می‌شود و راه به جایی ندارد، از این حیث هامون، یک دریاچه است و چون سیکل گردش آب در آن، سالیانه باعث نمک‌شویی می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های آب‌شیرین به حساب می‌آید.

اقدام مدیران دولتی در سیستان این تصور را به وجود آورده که آن‌ها قصد غافلگیری مردم را داشتند تا اقناع و جلب نظر آنها را. برخی از شهروندان شمال استان سیستان و بلوچستان در اعتراض به عدم توجه حاکمان کشور افغانستان به حق آبه رودخانه هیرمند مطابق قرارداد ۱۳۵۱ و عدم رهاسازی آب از بند کمال خان، مقابل پایانه مرزی میلک در مرز ایران و افغانستان تجمع کردند.