در جریان باز کردن دریچه های کمال خان، باز هم به همان روش ناپسند گذشته، نماینده سیستان درصدد مصادره اش برآمده و با رسانه ای شدن این موضوع رهاسازی آب را به پیگیری های خود منتسب کرده است. رهاسازی آب هیچ ربطی به پیگیری های نمایندگان ندارد و هر بار هنگام جاری شدن سیلاب، طالبان آب را برای بهره برداران پایین دست سد رها کرده و مقداری آب وارد سیستان می شود. به لحاظ حقوقی، نمایندگان و مدیران محلی هیچ جایگاهی در پیگیری معاهده ندارد و نمیتواند با هیچکدام از مقامات دولتی افغانستان مکاتبه کنند. از زمان بهره برداری سد کمال خان، بسیاری از نمایندگان علاقمند به پیگیری حقابه بوده اما به دلیل اینکه جزو شرح وظایف نمایندگان مجلس نبوده، کاری از پیش نبرده اند. نمایندگان مجلس صرفا می توانند نگرانی های مردم را به وزارت نیرو و وزارت امور خارجه منعکس کنند.
برای پیگیری حقابه، قانون تمهیدات لازم را پیش بینی نموده و موارد مورد نظر هر کدام از طرفین قرارداد، از سوی کمیساران به دولت طرف قرارداد اطلاع داده می شود. معاهده ۱۳۵۱ یک قرارداد قانونی بین دو دولت است و همه تمهیدات لازم در خصوص نحوه پیگیری اندیشیده شده است و افغان ها هم همواره خود را مقید به این قرارداد می دانند اما متاسفانه طالبان خشکسالی را بهانه می کنند و به دلیل عدم همکاری در خصوص تشخیص سال آبی، سو تفاهم هایی را به وجود آورده اند که باید با پیگیری کمیساران و نه نمایندگان مجلس، مرتفع گردد. برخی به دلیل بی اطلاعی نسبت به معاهده، تصور می کنند جایگاه حقوقی آنها برای پیگیری کفایت می کند که این خود می تواند ایران را در هنگام نشست کمیساران در موقعیت ضعف قرار دهد.
نامه نگاری نمایندگان با سفیر افغانستان در ایران، هیچ ضرورتی ندارد. در عرف اداری یک نماینده یا مدیر با همتای خود نامه نگاری می کند و نامه نگاری با سفیر، هیچ ضرورتی ندارد و در واقع راهگشا نخواهد بود. سفیر جزو هیات کمیساران نبوده و نمی تواند حقابه را پیگیری کند و ارجاع نامه نمایندگان به ادارات ذیربط، هیچ تأثیری در تحقق حقابه ندارد.
ورود آب در هنگام جاری شدن سیلاب کاملا طبیعی بوده و اگر نمایندگان، روابطی خارج از عرف اداری در افغانستان دارند بهتر است در زمان کشت محصول در سیستان که هیچ سیلابی وجود ندارد، جهت گشایش دریچه های سد کجکی پیگیری لازم را صورت دهند تا بر همگان عیان شود که چه کسی حقابه را گرفته است.
نماینده سیستان با بارگزاری متن نامه سفیر، مدعی شده چهار دریچه سد کمال خان باز شده است. بر چه اساس جناب نماینده چنین ادعایی را مطرح می کند؟ ظرفیت آب خروجی هر کدام از دریچه های سد کمال خان ، ۵۰ متر مکعب بر ثانیه است و با ادعای بازگشایی چهار دریچه یعنی در هر ثانیه ۲۰۰ متر مربع به پایین دست جاری می شود. اگر ۵۰ متر مکعب در ثانیه به نهر لشکری وارد شود و به مصرف بهره برداران پایین دست برسد پس میبایست ۱۵۰ متر مکعب در ثانیه آب به رودخانه سیستان وارد شود.
پرداختن به موضوعات آبی از سوی نمایندگان سیستان بیش از آنکه راهگشا باشد به حسن نیت ها صدمه می زند. موضوع هیرمند و حقابه به دلیل حساسیت های افکار عمومی افغان ها، به ضرر منافع سیستان بوده و بعدها می تواند در نشست کمیساران به ضرر منافع ملی ایران تمام شود. تجربه ثابت کرده که ابن مصادرههای پیش از عملی شدن تعهدات طرف مقابل و رسانهای کردن آن برای افزایش سبد رای، سیستان را از حقابه محروم کرده است.
وقتی نمایندگان نمی توانند در خصوص حق آبه کاری از پیش برند بهترین راه سکوت است. هنوز از ماجرای توییت واگذاری زمین ها و چاه های بندان به شرکت ماهان و بلواهای به وجود آمده، زمان زیادی نمی گذرد و تکرار همان مدل برای حق آبه خطایی بزرگ است.
