در تاریخ ایران زمین همواره نام های مختلف بلوچستان آمده است، در دوران هخامنشیان مکان(بلوچستان امروزی) ایالت چهاردهم بوده است، فردوسی در شاهنامه به وفور از قوم کوچ و بلوچ یاد می کند، در دوران ساسانی دو قوم کوچ و بلوچ به همراه گیلان و دیلم علیه شاه ساسانی انوشیروان قیام می کنند.
یونانی ها به بلوچستان، گدروزی می گفتند، بسیاری از مورخان ساتراپی گدروزی را منطبق مکا دانسته اند.
فردوسی در شاهنامه ابیاتی را به سلحشوری های قوم بلوچ اختصاص داده است.
سپاهش ز گردان کوچ و بلوچ
سگالیده جنگ و برآورده خوج
…
همه تیز و مکران بیاراستند
ز هر جای رامشگران خواستند
…
هم از پهلو و پارس و کوچ و بلوچ
ز گیلان جنگی و دشت سروچ
…
از ایران بشد تا به توران و چین
گذر کرد ازان پس به مکران و چین
ز مکران شد آراسته تازره
میان ها ندید ایچرنج از گره
…
در کتیبه های عصر ساسانی از بلوچستان با نام مکوران و مکران نیز یاد شده است. نام بلوچستان از زمان نادرشاه به دلیل کمک های بسیار بلوچ ها به وی و نفوذ آنها در منطقه به این سرزمین اطلاق شد.
رقابت های استعماری باعث شد تا بلوچستان تکه تکه شده و بخش بزرگی از آن به پاکستان تازه استقلال یافته از هند واگذار شود، بلوچستان پاکستان به دلیل اینکه قریب به چهل و چهار درصد از خاک پاکستان را در اختیار دارند و علیرغم جمعیت کم، منابع سرشاری دارند ولی از آن بی بهره هستند بنای مخالفت و استقلال از پاکستان را سر داده اند و با درگیری با دولت مرکزی پاکستان سودای استقلال و جدایی دارند. در اوایل استقلال پاکستان، بلوچستان در برخی مناطق، حکومت خودمختار داشته است.
متاسفانه در شرایط فعلی عده ای از بلوچ های خارج نشین و حتی تندروهای داخلی به تبعیت از بلوچستان پاکستان موضوع جدایی طلبی بلوچستان ایران را طرح می کنند و بر اساس تحلیل های دیار عیار همین گروه با استفاده از اطلاع رسانی ضعیف برخی مدیران زمینه جمعه تلخ را رقم زدند.
این گروه با توزیع جزوه مسأله بلوچستان که بیشتر به وقایع بلوچستان پاکستان اشاره دارد سعی بر یافتن حامیانی در میان بلوچ های ایران دارند.
در باب تاریخ بلوچستان سخن بسیار است که از حوصله این یادداشت خارج است. این توضیحات صرفا با هدف اصلاح نگرشی ست که برخی عزیزان نسبت به مواضع دیار عیار پیدا کرده اند.
مولوی عبدالحمید هم در سخنان اخیر خود اعلام داشته که بلوچ ها را نیز چون کردها تجزیه طلب می خوانند. حداقل دیار عیار چنین نگرشی ندارد و حساب بانیان بلوا را از قوم بلوچ و حتی کسانی که به هر دلیل تحت تاثیر رویدادها احساساتی شده و به اماکن عمومی حمله کرده اند را از کسانی که به طور مستقیم ترویج جدایی طلبی می کنند را جدا می داند.
ایران با همه اقوامش زیباست.
