در سرزمینی که خشکسالی بر پیکرش چنگ انداخته و تالاب‌هایش به خاطره‌ای ترک‌خورده بدل شده‌اند، دانش باید نخستین چراغِ راه باشد. سیستان امروز بیش از هر زمان به نهادی نیاز دارد که بحران را بشناسد، برای آن نسخه بپیچد و صدای مردم را به زبان پژوهش به گوش تصمیم‌گیران برساند. پژوهشگاه زابل را برای همین مقصود بنیان نهادند: نخست در سایهٔ دانشگاه، سپس به‌صورت مستقل و با بودجه‌ای اختصاصی، تا با همکاری دستگاه‌های دولتی راهی برای برون‌رفت از بحران محیط‌زیست، کشاورزی کم‌آب‌بر، توسعهٔ دامداری و طیور و دیگر ظرفیت‌های منطقه بگشاید. آغاز کار امیدبخش بود، اما امروز پرسش این است که از آن وعده‌ها چه مانده است.

سیستان مهد تمدن و کشاورزی، امروز در چنگال خشکسالی و بی‌آبی می‌نالد. دریاچه هامون به عنوان نماد حیات و بالندگی، اکنون به بیابانی تبدیل شده که شن‌های روان آن، زندگی را از مردمان این سرزمین سلب می‌کند. در این میانه، پروژه آبشیرین‌کن دشتک با ادعای بزرگترین آبشیرین‌کن جهان در خشکی، به عنوان امیدی برای رهایی از این معضل معرفی شد. اما آیا این امید به واقعیتی ملموس بدل خواهد شد، یا همچون بسیاری از طرح‌های دیگر، تنها به نمادی از فرصت‌های از دست رفته تبدیل می‌شود؟

سیستان و بلوچستان به دلیل قرار گرفتن روی کمربند فلزی جهان یکی از استان‌های مستعد در زمینه سرمایه گذاری در حوزه معدن محسوب می‌شود و معادن متنوعی را داراست که به شایستگی می‌تواند برای دستان بیکار جوانان این خطه شغل ایجاد کرده و در نهایت تغیر چهره استان را به دنبال داشته باشد.

از آنجا که توسعه استان دغدغه ماست و کارهای بر زمین مانده بیش از کارهای انجام شده است، بایستی نکاتی در باب اقدامات انجام نشده اما ضروری یادآور شوم. سیستان و بلوچستان در حوزه های عمرانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کارهای بر زمین مانده ذیل را پیش روی دارد.

سرکنسول ایران در کویته (پاکستان) با اشاره به مسائل زیست محیطی میان سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان، گفت: ما محکوم و مجبور به داشتن همکاری منطقه‌ای هستیم، بدون این همکاری به نتیجه نمی رسیم، گرد و غبار تالاب بین المللی هامون بر روی افغانستان، جنوبشرق ایران و پاکستان تاثیر می گذارد، بنابراین به ناچار باید همکاری کنیم، در غیر اینصورت هر سه کشور آسیب می بینند.

جایزه بهترین فیلم جشنواره بین المللی ترمیا ایتالیا به فیلم کوتاه «آبی» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی رضا زارع جوان رسید.

دبیر اجرایی کنفرانس بین‌المللی محیط‌زیست تالاب‌های بین‌المللی هامون با بیان اینکه در موضوع تالاب هامون و رودخانه هیرمند، عدم‌شفافیت و ناآگاهی‌های بسیاری وجود دارد گفت: تبعات و پیامدهای خشکیدگی تالاب‌های هامون فراتر از این است که در مرزهای سیاسی ایران و افغانستان محصور بماند.

بگذارید از همین اول راحت باشیم! کار با «خیریه» راحت‌تر از کار با «سازمان مردم‌نهاد» و «جامعهٔ مدنی» و این دست مفاهیم مدرن است. شما در خیریه عمدتاً با ثروت افراد یا سازمان‌ها کار دارید. اعلام نیاز می‌کنید و آنها هم تأمین مالی می‌کنند. تصمیم‌گیری هم عمدتاً با شماست. اما وقتی پای سمن‌ها به‌میان می‌آید، موضوع فقط تأمین مالی نیست، بلکه سمن‌ها می‌آیند تا «مشارکت» کنند، گوشه‌ای از کار را بگیرند و خودشان در چارچوب قوانین و مقررات کشور فعالیت کنند و تأثیر بگذارند.  ایده و نیروی انسانی و منابع مالی هم معمولاً با خودشان است. از نظر آنها، مشارکت یعنی آنکه چهارچوب کلی مشخص باشد و دولت تنها ناظر باشد، مردم خودشان فکر کنند، کار کنند و مشکلات را حل کنند.

پریان مشترک، خاشرود و رود خوسپاس منابع تامین کننده تالاب هامون‌پوزک هستند، با احداث بند کمال خان بر روی رودخانه هیرمند و از حیض انتفاع خارج شدن پریان مشترک، آورد خاشرود و رودخانه خوسپاس توان تکمیل هامون پوزک و متعاقب آن سرریز شدن به هامون سابوری را ندارند. در گذشته با پیوستن آب پریان مشترک به آورد خاشرود و خوسپاس در هامون پوزک، آب سرریز به سمت هامون سابوری و گذر از چونگ خرگوشی و چونگ سرخ برای محیط زیست و مرطوب سازی تالاب بخش ایران حائز اهمیت بود.

بیان منشا و عوامل موثر و پیامدهای ناخوشایند تغییر اقلیم، تکرار مکررات است. البته این مسئله درباره آسیب‌پذیری بیش از میانگین جهانی خاورمیانه، شمال آفریقا و بخش‌هایی از آسیا نیز صادق است.