در سرزمینی که آفتابش دیرزمانی‌ست بر ویرانه‌های نهادها می‌تابد و باد صد و بیست روزه‌اش نه فقط شن که اعتماد را نیز از جای می‌کند، حکایتی کوچک رخ داد که در دل خود، تصویری بزرگ از یک بحران تاریخی را نمایان ساخت. قرار بود مناظره‌ای برگزار شود. گفت‌وگویی میان مسئولیتِ نهادی و صدای مطالبه‌گری. مناظره به بهانه‌ای لغو شد که بعدها نادرستی‌اش آشکار گشت. سپس نشستی جایگزین، این‌بار به همت خودِ مطالبه‌گران، ترتیب داده شد. نشستی که آن نیز در کمال ناباوری، به سرنوشت نخستین دچار آمد.

در این گفت‌وگو، وضعیت فرهنگ، هنر و رسانه سیستان و بلوچستان، چالش استقلال رسانه‌ها، معیشتِ به حاشیه‌رفته‌ی فیلم‌سازان و هنرمندان، الزامات تقویت هویت ملی و سیاست‌های غیرشفاف بودجه‌ای، با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به بحث گذاشته شد.

اداره‌کل فرهنگ و ارشاد سیستان و بلوچستان با چه متر و معیاری برای مؤسسات هنری بودجه تعیین می‌کند؟ چرا شکایت از روزنامه‌نگاران به رویه‌ای برای یکی از مدیران زیرمجموعه این اداره‌کل بدل شده است؟ در این گفت‌وگو، عبدالسلام بلوچ‌زاده در برابر پرسش‌های صریح در خصوص ابهامات مالی، انتصابات چندشغله و استقلال رسانه‌ها قرار گرفت.

میان دو قطب متضاد ایستاده‌ایم، ز یک‌سو موج تبلیغاتی استانداری سیستان و بلوچستان که با واژه‌های رشد و توسعه، تصویری از آبادانی می‌سازد و از سوی دیگر مردمانی که در تنگنای بحران اقتصادی، حتی از تأمین حداقل‌های زیستن نیز درمانده‌اند. این شکاف میان روایت رسمی و واقعیت زیسته‌ی مردم، خود گویای بحرانی عمیق‌تر از یک بحران اقتصادی صرف است، بحرانی در سطح مدیریت و اراده. در این میان شماری از مدیران، نه از دانش کافی برای اصلاح ساختارهای فرسوده‌ی اداری برخوردارند و نه از توان لازم برای تغییر آن، اما در کلام همچنان خود را خدمتگزار مردم می‌خوانند. در حالی‌که در میدان عمل، پاسخ‌گوی هیچ‌کس نیستند.

در ادامه بررسی چالش‌های حوزه فرهنگ و هنر سیستان و بلوچستان، پرونده رکود تولیدات سینمایی و صفر شدن سهم فیلمسازان استان در جشنواره‌های ملی روی میز ارزیابی قرار می‌گیرد. در این بخش، بحث بر سر چرایی بایگانی شدن آثار، ابهامات در نحوه هزینه‌کرد بودجه‌ها، نقض مصوبات شورای فیلم و فیلمنامه و انحصار در واگذاری قراردادها به مؤسسات فرهنگی، چالش‌های صریحی را میان منتقدان و مدیران ارشد اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان رقم زده است.

بخش نخست گفت‌وگوی سلطانعلی عابدی، سردبیر دیار عیار با عبدالسلام بلوچ‌زاده، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، به بررسی چالش‌های انجمن‌های هنری و وضعیت مجتمع فرهنگی زاهدان اختصاص یافت. در این نشست، موضوعاتی نظیر گذار انجمن‌ها به مؤسسات هنری، ابهامات موجود در فرآیندهای انتخاباتی و سیاست‌های اداره‌کل برای سامان‌دهی فضاهای تمرینی و اجرایی مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت.

درج روزگاری که دیوارهای ستبر سکوت و احتیاط، میان اتاق‌های مدیریت و کوچه‌های جامعه فاصله انداخته است، شنیدن خبری که از گفت‌وگویی مستقیم، چالشی و درعین حال محترمانه میان یک رسانه مستقل و مدیران دولتی حکایت دارد، نه یک رویداد معمولی رسانه‌ای، که جریانی نمادین در سپهر مدنی یک استان است. آنچه در دیدار سردبیر پایگاه خبری تحلیلی دیار عیار با عبدالسلام بلوچ‌ زاده، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونانش گذشت، از قاب گزارش‌های اداری بیرون زد و به سطح گفت‌وگویی رفت که در آن، صندلی ها به کناری نهاده شدند و پاسخگویی بر جای آن نشست.

در هیاهوی گمانه‌زنی‌های سیاسی این روزها، اخبار چنان رنگ می‌بازند که گویی هیچ چیز جز معادلات قدرت، ارزشِ شنیدن ندارد. اما زمزمه‌ی دگرگونی بر فراز عمارت شیشه‌ای جام‌جم، آرام آرام از پوستۀ شایعه بیرون می‌خزد و نوید عبور از بن‌بستی فرساینده را می‌دهد. دورانی که بی‌اغراق می‌توان آن را انحصار گفتمانیِ پایداری نامید، رسانه‌ی ملی را نه با چالشی گذرا، که با بحرانی وجودی در نسبت با مخاطب روبه‌رو ساخت. بحرانی که ثمرۀ تلخش، نه صرفاً ریزشِ آمار بینندگان، بلکه فروپاشیِ سرمایه‌ی اجتماعی و مرجعیتِ خبری نهادی بود که روزگاری قلب تپنده‌ی اتاق نشیمن ایرانیان به شمار می‌رفت.

با استقرار دولت چهاردهم، رویکرد تمرکززدایی و تفویض اختیارات به استان‌ها به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در دستور کار قرار گرفت. موضوعی که اگرچه در ادوار پیشین نیز همواره محل بحث و تبادل نظر نخبگان بوده، اما در دوره کنونی با پیگیری دکتر مسعود پزشکیان، گام‌های عملی برای تحقق آن برداشته شد. در این میان، انتخاب هوشمندانه سیستان و بلوچستان به عنوان یک استان ویژه و اعطای حق حضور استاندار آن در جلسات هیات دولت، پنجره‌ای نوین را برای انتقال بی‌واسطه و ملموس چالش‌ها و فرصت‌های این دیار به قلب تصمیم‌گیری اجرایی کشور گشوده است.

در دومین مجلسِ مطبوعاتی، آنگاه که سایه‌های ابهام بر سرِ طرح موسوم به "رزاق" – فروشِ سوختِ مازادی که گویا از نیازِ جایگاه‌ها سرریز کرده بود – سنگینی می‌کرد، استاندارِ سیستان و بلوچستان، منصور بیجار، در برابر پرسشِ سردبیرِ دیارِ عیار، پاسخی داد که چون نسیمِ امیدی در فضای خفقان‌آلودِ بی‌اطلاعی وزید. وعده‌ای قطعی: "طی دو هفته آینده گزارشی شفاف و جامع در اختیار رسانه‌ها و مردم قرار خواهد گرفت." این کلام، چون فرمانی رسمی، بر تارکِ آن نشست نقش بست و انتظاری را بنیان نهاد.