کلاف سردرگم ساختار دیپلماسی کشور در حوزه آب و مصائب زیست محیطی حاصل از سیاست های آبی کشورهای همسایه به ویژه افغانستان و ترکیه و حکمرانی نادرست آب، باعث بروز فجایع انسانی و زیست محیطی بسیاری را در کشور شده که اگر برای آن چاره‌ی اندیشیده نشود، در مناطق شرق، شمال شرق و غرب و شمال‌غرب کشور نیز تشدید می شود.

وضعیت اسفناک فاجعه انسانی و زیست‌محیطی حاکم بر سیستان متاثر جنگ آبی منطقه ای و ضعف دستگاه دیپلماسی در خصوص تامین حقابه هیرمند علیرغم وجود معاهده ۱۳۵۱، بی شباهت به برخی رخدادهای جنگ هشت ساله ایران و عراق نیست.

جمع کثیری از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند در شهرستان زابل گرد هم جمع شده و با به این روند انفعالی اعتراض کردند.

نماینده سراوان در مجلس یازدهم، ضمن تشریح دلایل بروز بحران ریزگردها در این سیستان، راه برون‌رفت از آن را در گروی ورود دستگاه دیپلماسی برای تامین حقابه هیرمند توسط دولت افغانستان دانست.

چند شهروند سیستانی صبح امروز در مقابل وزارت امور خارجه حضور یافته و نسبت به انفعال دستگاه دیپلماسی در قبال معاهده هیرمند، اعتراض کردند.

رییس علی دلواری در سریال دلیران تنگستان خطاب به مردمش می گوید: در مقابل ظلم سکوت می کنید، آنوقت به عزای امام حسین می نشینید؛ روح امام حسین را با این کارتون آزار می دهید". حال و هوای کنونی سیستان و موضع منفعل دستگاه دیپلماسی یادآور این برهه تاریخی ست که قهرمانی از خطه دلوار به تاسی از امام سوم شیعیان در مقابل ظلم بیگانه قیام می کند. اگر چه دوران تفنگ به دست گرفتن به سر امده و اولويت اخر کشورها در مقابل یکدیگر است، اما دستگاه دیپلماسی می تواند قهرمان عصر حاضر باشد.

روز گذشته جمعی از کارشناسان و مطالبه گران در خانه معلم شهرستان زابل گرد هم جمع شده و در خصوص حقابه و دلایل عقب ماندگی سیستان و راهکارهای رسیدن به توسعه گفتگو کردند.

پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار یک‌سال قبل برای تقویت جامعه مدنی سیستان و بلوچستان، جریان سازی، پیگیری و مطالبه مشکلات به صورت رسمی آغاز بکار کرد. یکی از دلایل مهم عقب ماندگی سیستان و بلوچستان از قطار توسعه را می تواند ضعف نهادهای مدنی ذکر کرد، در یک جامعه مدرن، نهادهای مدنی وظیفه گرفتن ایرادات کار دولت، مطالبه گری، نقد سازنده، آگاه سازی مردم و ... را بر عهده دارند، نهادهای مدنی سیستان و بلوچستان در طول چهار دهه گذشته آنقدر قوی نبودند که بتوانند با جریان سازی ایراد کار دولت ها را بگیرند.

اصرار مسئولان ايراني براي احقاق حقابه از هيرمند هرچند مي‌بايست از چند سال قبل شروع مي‌شد ولي حالا که اين موضوع در سطحي بالا به جريان افتاده، بايد از مسير صحيحي عبور کند. طالبان بنا ندارند به ايران حقابه بدهند ولي ايران اهرم‌هائي در اختيار دارد که مي‌تواند با استفاده از آنها اين گروه خودسر را به تمکين وادار نمايد.

چند کشور از جمله ایران، سفارتخانه افغانستان را در اختیار دیپلمات های طالبان قرار دادند که رفته رفته با میانجی گری چین، تعداد کشورها در حال افزایش است، بازپس‌گیری سفارت افغانستان در تهران از دیپلمات های طالبان به عنوان یک کشور همسایه با توجه به وجود منافع مشترک، یک پیام منفی علیه حکومت نامشروع طالبان به جامعه بین‌الملل مخابره می کند.