پیرو درخواست یک تشکل مردم نهاد با محوریت حقابه رودخانه هیرمند و اصلاح سامانه انحرافی بند کمال خان، به رغم اینکه باید درخواست طبق قانون در شورای تامین شهرستان زابل بررسی شود، اما فرمانداری درخواست را به استانداری ارجاع داده، فرماندار زابل به خبرنگار دیار گفت: طبق قانون تجمع باید در مکان های سرپوشیده و مسقف که قابلیت کنترل داشته باشد برگزار شود، اما مدیرکل دفتر سیاسی عنوان کرد که این آیین نامه هنوز ابلاغ نشده است.

امام جمعه شهرستان نیمروز با انتقاد از عملکرد ارتش در پاسخگویی به شبهات طرح رزاق گفت: چرا علی رغم این همه گلایه و مطالبه مردم نیمروز، فرمانده ارتش زابل جرات نشستن با مردم و پاسخ به شبهات افکار عمومی را ندارد؟ مگر مجوز و میدان داری طرح دست ارتش نیست؟ مگر مقام معظم رهبری نفرمودند همه مسئولان باید پاسخگو باشند؟ چه دست‌هایی در کار است که به وی اجازه نمی‌دهد بین مردم حضور پیدا کند؟

شوربختانه در زمان ریاست جمهوری اشرف غنی، دستگاه دیپلماسی ایران منازعات آبی رودخانه هیرمند و هریرود را در قرارداد همکاری سه جانبه ایران، هند و افغانستان که با هدف تسریع، تسهیل و ارتقای ترانزیت چابهار و اتصال کشور هند و افغانستان به کشورهای آسیای میانه از طریق بندر چابهار، توسعه صادرات سه کشور و ایجاد کریدور بین المللی بین کشورهای مذکور، لحاظ نکرد.

دکتری تاسیسات آبی با اشاره به اینکه با امکانات موجود کشورمان می توانیم در عرض ۱۵ روز تا یکماه ارتفاع سرریز سد کمال خان را اصلاح کنیم، گفت: در حوزه فراه رود قراردادی نداریم و باید به سمت انعقاد قرارداد برویم، اگر سد بخش آباد بر روی فراه رود احداث شود فاتحه سیستان خوانده است، باید در مورد فراه رود یک بده و بستان داشته باشیم. ما باید کارهای عمرانی و شغل های جایگزین ایجاد کنیم تا طرف افغانستانی از احداث سد بخش آباد صرف نظر کنند.

با توجه به کارنامه ضعیف وزارت امور خارجه در تامین منافع ملی و ناتوانی این وزارتخانه در رابطه با حل و فصل مسئله حقابه رودخانه هیرمند با کشور افغانستان مطابق معاهده ۱۳۵۱ به عنوان تنها معاهده رسمی در میان تمامی رودخانه های مرزی کشور، انتظار می رفت که نمایندگان حوزه انتخابیه سیستان در مجلس به علت عملکرد ضعیف این وزارت خانه، استیضاح سکاندار آن را کلید بزنند.

کنعانی چافی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی با رسانه ها عنوان کرد: "بخشی از حقابه رودخانه هیرمند را دریافت شد و این تمام حقابه جمهوری اسلامی ایران نبود." این اظهارات نشان از عدم هوشمندی یک دیپلمات در جایگاه سخنگویی دستگاه دیپلماسی است، زیرا این اظهار نظر به معیاری برای طرف افغانستانی تبدیل می شود که در مذاکرات مانور دهد که بخشی از حقابه ایران را پرداخت کرده است.

عبدالمحمد طاهری، کارشناس مسائل افغانستان و اولین مستشار و رایزن فرهنگی وزارت امور خارجه ایران در افغانستان معتقد است ایدئولوژی طالبان که براساس آن امارت اسلامی شکل گرفته، قابل تطهیر نیست و این همان چیزی است که امروز شاهدش هستیم.

اکوسیستم سیستان و تالاب هامون بیش از دو دهه از خشکسالی، سوءمدیریت منابع آبی و خشکسالی تصنعی حاصل از سد سازی های کشور همسایه، دوست و برادر ( افغانستان) آسیب دیده و عدم وجود دیپلماسی فعال، نبود دغدغه دولتمردان و ضعف جامعه مدنی موجب شده که جامعه سیستان چنین رویکردی را به صورت ناخودآگاه بپذیرند.

استاندار اسبق سیستان و بلوچستان گفت: حقابه رودخانه هیرمند یک موضوع منطقه ای است و باید فرا استانی به این موضوع ورود پیدا کرد. موضع دیپلماسی فعال آب باید در اولویت وزارت امور خارجه و نیرو باشد، فعال نگه داشتن این موضع و خارج نشدن این مسئله از دستور کار این دو وزارتخانه به عهده استاندار نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی است، باید در هر فرصتی، سفر و دیداری این موضوع تقویت شود و استمرارش در تعامل کارشناسی مورد توجه قرار گیرد.

هشتم بهمن سال ۱۴۰۰ تعدادی از مطالبه گران منطقه سیستان براساس اصل ۲۷ قانون اساسی تجمعی مسالمت آميز برای اعتراض به نحوه دیپلماسی و ضرورت احقاق حق ایران از رودخانه هیرمند طبق معاهده ۱۳۵۱ را برنامه ریزی کردند که به علت بی تدبیری و قصور برخی از دستگاه های متولی، این تجمع پایان تلخی داشت.