جواد گزمه، فعال زیست محیطی در کنایه به انتشار پوستر مسابقه نقاشی زمین پاک در صفحه شخصی مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: گویا مدیرکل محیط زیست استان درگیر مسابقه نقاشی است و حواسشان نیست آب رودخانه هیرمند بیشتر از ۴۸ ساعت است که به گودزره منحرف شده، بی زحمت یکی زحمت بکشه بهشون اطلاع بده.

امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: اگر مدیریت آب‌های سطحی در مرکز و جنوب سیستان و بلوچستان و آورد های آبی دیگری که وارد منطقه می‌شود به درستی ساماندهی شود نه تنها مشکل بحران آب حل خواهد کرد، بلکه کل استان را بع قطب کشاورزی تبدیل می‌کند. 

امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: باید ستاد ملی احیای تالاب هامون مثل دریاچه ارومیه شکل بگیرد، باید حقابه به هر زبان و هر اهرمی شده از افغانستان گرفته شود ولی متکی به آن هم نبود همه راهکارهای جایگزین، دنبال شود. مالچ پاشی زیست محیطی مشترک مرزهای دو کشور همسایه، بارورسازی ابرها، ایجاد بادشکن های سنتی، و هر اقدامی لازم است با قید فوریت دنبال شود.

معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست برای «پیگیری چالش‌های محیط زیستی منطقه» به سیستان‌و‌بلوچستان سفر کرده است و در این سفر هم در توفان گرد و غبار ایستاد، هم بر بستر خشک هامون راه رفت و هم سری به پروژه چاه‌های ژرف و چاه نیمه‌های خالی زد.

امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: مگر ستاد مقابله با ریزگردها نداریم؟ مگر برای هر سازمانی وظیفه ای تعریف نشده؟ مگر محیط زیست ومنابع طبیعی مهمترین وظیفه آنها مراقبت از شرایط زیست محیطی مناسب، هوای پاک، طبیعت و منابع طبیعی خدادادی نیست؟ مگر آقایان این حال و روز مردم را نمی‌بینند؟ مگر اعتبارات ملی از بیت المال برای همین برنامه ها ندارند؟ چرا محیط زیست اجازه می‌دهد هرکسی به ذهنش ایده ای خطور کرد، فورا در تالاب اجراء کند، مثلا یک مدیری بیاید در دل تالاب با میلیارد ها تومان پول بیت المال دایک بزند، مدیر بعدی بیاید دایک را خراب کند، یکی بیاید کانال حفاری کند که آب می‌آید و بعد رها کند و هر کسی به گردن دیگری بیندازد ودودش به چشم مردم برود.

بیش از 2دهه خشکسالی، ندادن حقابه هیرمند، خشکی دریاچه هامون و سوءمدیریت، شرایطی را در سیستان رقم‌زده که بیش از 100هزار نفر از جمعیت 500هزار نفری آن طی این سال‌ها مهاجرت کرده‌اند. بیش از 10هزار خانوار فقط در یک سال گذشته وطن خود را ترک‌ کرده‌اند و حالا آمارها نشان می‌دهد از جمع 1032روستای سیستان، 203روستا خالی از سکنه هستند. حالا تالاب هامون با 382هزار هکتار مساحت در کنار 150هزار هکتار اراضی کشاورزی که به‌دلیل نبود آب امکان کشت ندارند به کانون ریزگرد تبدیل شده‌اند و به مرور تاسیسات و بناهای موجود زیر شن و گردوغبار دفن می‌شوند.

عملکردهای ضعیف و بدعهدی دولتهای افغانستان برای تحقق حق آبه ایران از هیرمند، مشکلات عدیده ای را برای مردم نه تنها در سیستان و یا استان سیستان و بلوچستان، بلکه برای چند استان همجوار و حتی خود کشور افغانستان نیز به وجود آورده که مهاجرت، ریزگردها، بیماری‌های ریوی و تنفسی، بیکاری، افزایش بدهکاری و غیره از نمونه‌های بارز آن است.

به رغم ادعای دولت و حامیانش در موفقیت مذاکرات آب، دو سال از آخرین زمانی که بخشی از حقابه ایران از رودخانه هیرمند تأمین شده، می‌گذرد و در این مدت، نخبگان این حوزه همواره ابزارهای اقتصادی و فرهنگی را یادآوری کرده‌اند اما دستگاه دیپلماسی چندان به آن اعتنا نکرده است.

سیستان و بلوچستان به دلیل نبود نهادهای مدنی و ارگان های فرهنگی و رسانه ای مستقل، آنطور که باید نتوانسته به صورت سیستماتیک در اصلاح امور جامعه تاثیرگذار باشند. اگر هم تشکلی به وجود آمده و عده ای دور هم جمع شده اند با اهداف و رشد موقعیت شخصی بوده و نتوانسته اند سازوکاری برای شناخت و حرکت به سوی اصلاحات طراحی کنند.(این اصلاحات با جریان اصلاح طلبی فرق دارد). مادامی که تشکل های مطالبه گری به ده ها دلیل مصلحت اندیشانه، در پی بهانه تراشی برای سکوت باشند راه را به بیراهه رفته و به اصلاح ساختارها و توسعه نمی انجامد و تنها یک تشکل اسمی برای رزومه سازی به وجود آورده اند.

جمعی از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی و کمیساریای آب ایران نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند با تشکیل زنجیره انسانی در بستر تالاب هامون به این روند انفعالی اعتراض کردند.