حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.

رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس از برگزاری جلسه نظارتی در مورد حقابه و سد سازی های افغانستان بر روی رودخانه های هیرمند و فراه در تاریخ سه دی امسال با حضور دستگاه‌های متولی در محل کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس خبر داد.

مدیرمسئول پایگاه خبری دیار عیار در بخشی از این نامه نوشت: در این نامه سعی کردم ضمن تبیین اهمیت آورد رودخانه فراه و بازه زمانی اندک برای توقف احداث سد بخش‌آباد، بخشی از ابزارهای حقوقی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران برای مقابله با سیاست های آبی افغانستان را طرح کنم، از سایر ابزارهای اقتصادی و امنیتی آگاهی دارید؛ این گوی و این میدان. تاریخ قصاوت تان خواهد کرد.

یک پژوهشگر حوزه آب با اشاره به به مخاطرات توسعه ناپایدار توسط افغانستان و ترکیه اظهار داشت: هرچند خطرات پروژه گاپ و دیگر ابرپروژه‌های سدسازی ترکیه که باعث افزایش هر چه بیشتر مشکلات محیط زیستی برای غرب و شمال غرب کشور خواهد شد را نباید نادیده گرفت، اما حالا مدت‌هاست از هامون تا آمودریا، تحت‌تأثیر سیاست‌های آبی طالبان یا از بین رفته و یا در حال نابودی است. بطور مثال احداث طرح‌های توسعه مختلف مانند سد پاشدان، مانعی جدید برای رسیدن آب به سد دوستی است.

رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در حوضه‌های آبریز مشترک ایران و افغانستان( هیرمند و هریرود) در مواجهه با رویکرد منفعلانه دیپلماسی آب ایران، امنیت آبی ایران را به مخاطره انداخته و به تدریج عرصه را تنگ تر می کند؛ پس از بند کمال خان روی هیرمند و سد پاشدان روی هریرود، احداث سد بخش آباد بر روی فراه رود شرایطی را پدید خواهد آورد که بازگشت به وضعیت اسفناک کنونی سیستان را آرزو کنیم.

دبیر اجرایی کنفرانس بین‌المللی محیط‌زیست تالاب‌های بین‌المللی هامون با بیان اینکه در موضوع تالاب هامون و رودخانه هیرمند، عدم‌شفافیت و ناآگاهی‌های بسیاری وجود دارد گفت: تبعات و پیامدهای خشکیدگی تالاب‌های هامون فراتر از این است که در مرزهای سیاسی ایران و افغانستان محصور بماند.

اظهارات خلاف واقع آقاي حسن کاظمي قمي، نماينده و سفير ايران در افغانستان با محوريت رفع موانع براي رسيدن آب رودخانه هيرمند به سيستان و اصلاح نادرست تاج سد کمال خان، باعث بروز واکنش‌هاي بسياري در ميان کارشناسان و ساکنان منطقه شده و از طرفي طرح‌هاي آبي از جمله طرح اضطراري آب سيستان و زاهدان که در سايه ضعف ديپلماسي آب طي سه سال اخير تعريف شده و اکنون با ورود حدود يک سوم حقابه از حيز انتفاع خارج شده، اين پرسش مهم را در ميان کارشناسان مطرح کرده که آيا ديپلماسي آب در قبال افغانستان بر پايه تضييع منافع ملي بنا شده است؟

پس از رسانه ای شدن تنش لفظی عضو کمیسیون امنیت ملی و سفیر ایران در افغانستان در خصوص انحراف سه میلیارد مترمکعب آب به سمت گودزره، جریان ورودی آب به سیستان روند کاهش داشته و طی چند روز گذشته ورودی آب قطع شده، اما انحراف آب به سمت شوره‌زار گودزره ادامه دارد!

بارندگی سیل آسا در حوضه های آبریز افغانستان به ویژه حوضه آبریز هیرمند موجب طغیان رودخانه ها و محاصره شدن منازل در میان آب شد که متعافب آن تلفات مالی و جانی بسیاری را به دنبال داشت.

تسنیم: وزیر انرژی و آب حکومت طالبان در دیدار با معاون سفارت کشورمان در کابل گفت تاکنون حجم قابل توجهی از حقابه ایران تامین شده است و رها سازی آب همچنان ادامه دارد.