فرشید عابدی، مدیرمسئول پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار به علت سکوت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در قبال انفعال دستگاه دیپلماسی در زمینه تامین منافع ملی به ویژه مسئله حقابه رودخانه هیرمند و متعاقب آن به مخاطره افتادن زیست مردم سیستان، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس را در نامه ای سرگشاده مورد خطاب قرار داد.

پس از عملیات قشون و در سال های بین بهمن 1307 تا آذر 1313 ش رویکرد نظامی بر سیستان و بلوچستان حاکم بود، حضور سرتیپ مهدی قلی خان تاجبخش در سال های 1313 تا 1315، با اینکه وی نظامی بود با تاسیس اداره ایالتی سیستان و بلوچستان و ایجاد ساختارهای اداری و اقتصادی رویکرد نظامی حاکم بر منطقه را به رویکرد سیاسی و اجتماعی تغییر داد، اما روند انتصابات سردار سرتیپ محمد کرمی استاندار سیستان و بلوچستان، غالب کردن فضای نظامی پس از عملیات قشون را در اذهان پررنگ می کند.

"حجت‌الاسلام محامی، نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان در پاسخ به معترضان سیستانی در خصوص ضعف دستگاه دیپلماسی مبنی بر دریافت حقابه رودخانه هیرمند، گفت: در وزارت خارجه و جاهای دیگر عزمی برای این کار ندیدم. "با توجه به اظهارات امام جمعه زاهدان، در سایه عدم وجود جامعه مدنی قوی در استان، نمایندگان مجلس با داشتن ابزارهای قانونی می توانند نقش محوری در این راستا ایفا کنند.

ذخیره آبی چاه نیمه ها وضعیت بحرانی دارد و عدم دریافت حقابه نگرانی در باره تامین آب شرب و آشامیدنی منطقه سیستان را افزایش داده است، در این میان شهرداری زاهدان به همان سیاق گذشته از آب لوله کشی که از چاه نیمه ها تامین می شود برای آبیاری درختان سطح شهر استفاده می کند.

اهمال کاری وزارت امور خارجه در حوزه دیپلماسی با کشور افغانستان در زمینه های حقابه ایران از رودخانه های مرزی، حقابه زیست محیطی تالاب بین المللی هامون و واکنش های ضعیف در ارتباط با منازعات مرزی میان نیروهای مسلح ایران و گروهک طالبان، این سوال را در اذهان متبادر می کند که چرا اراده ای برای استیضاح وزیر امورخارجه از جانب نمایندگان سیستان و بلوچستان وجود ندارد؟

شوربختانه در زمان ریاست جمهوری اشرف غنی، دستگاه دیپلماسی ایران منازعات آبی رودخانه هیرمند و هریرود را در قرارداد همکاری سه جانبه ایران، هند و افغانستان که با هدف تسریع، تسهیل و ارتقای ترانزیت چابهار و اتصال کشور هند و افغانستان به کشورهای آسیای میانه از طریق بندر چابهار، توسعه صادرات سه کشور و ایجاد کریدور بین المللی بین کشورهای مذکور، لحاظ نکرد.

آبگیری بند کمال خان از آنجایی زنگ خطر بحران تامین آب را در سیستان به صدا درآورد که سامانه انحرافی این بند باعث شد تا وزارت آب و انرژی افغانستان بر خلاف سنوات گذشته بتواند تمام سیلاب های حوزه آبریز هیرمند را مدیریت کند، سیاست اشرف غنی مبنی تهاتر آب با نفت، بدعهدی های طرف افغانستانی و سیاست های کشاورزی این کشور، مهم ترین نکاتی بود که ورود سیلاب به سیستان را با اما و اگر مواجه می کرد، این مسئله باید مدنظر مدیران دستگاه‌های مرتبط با تامین نیاز آبی و سایر سیاست گذاران این حوزه برای اتخاذ تدابیر مناسب قرار می گرفت.

قهر طبیعت، نامهربانی کشور همسایه، سو مدیریت کشوری، ملاحظه کاری نمایندگان مجلس حوزه سیستان و طرح های غیر کارشناسی که دلیل اجرای آن مشخص نیست، سیستان و سیستانی را در شرایط دشواری قرار داده است. شاید برای خیلی ها سیستان به عنوان تنگه احد قابل درک نباشد اما به واقع مرز سیستان ضامن امنیت کشور است.

با توجه به کارنامه ضعیف وزارت امور خارجه در تامین منافع ملی و ناتوانی این وزارتخانه در رابطه با حل و فصل مسئله حقابه رودخانه هیرمند با کشور افغانستان مطابق معاهده ۱۳۵۱ به عنوان تنها معاهده رسمی در میان تمامی رودخانه های مرزی کشور، انتظار می رفت که نمایندگان حوزه انتخابیه سیستان در مجلس به علت عملکرد ضعیف این وزارت خانه، استیضاح سکاندار آن را کلید بزنند.

در پی پيگيری های خبرنگار دیار عیار در خصوص مسئله حفر کانال انتقال آب در بستر تالاب هامون سابوری توسط پیمانکار وزارت نیرو و متعاقب آن از بین رفتن پیوستگی ذرات خاک رس، پودر شدن و آشفتگی خاک بستر تالاب به دلیل مداخلات فیزیکی که موجب افزایش میزان ریزگردها می شود، مشخص شد که این پروژه بدون ارزیابی زیست محیطی در حال اجراست، بنابراین دستگاه‌های نظارتی باید پاسخگوی چگونگی اجرای چنین پروژه ای بدون داشتن مجوزهای لازم از سازمان حفاظت محیط‌زیست باشند.