شاید طرح این سوال عجیب به نظر برسد، زیرا مأموریت اصلی سفیر این است که از حقوق شهروندان کشور خود در کشور مقابل دفاع کند و حافظ منافع کشور خود در کشور محل مأموریت باشد. کشورهایی که به دلایل مختلف در کشور مقابل سفارت خانه ندارد، کشور ثالثی را به عنوان حافظ منافع بر می گزینند.

بیست و هفتمین نشست کمیساران آب هیرمند با حضور نمایندگان ایران و افغانستان در تاریخ ۲۵ و ۲۶ بهمن ماه امسال در شهر زابل علی‌رغم پافشاری نمایندگان کشورمان بر اتخاذ تصمیمات لازم جهت رفع موانع و ارائه‌ برنامه زمانبندی رهاسازی آب برای تأمین حق‌آبه، همچون نشست‌های چند سال اخیر به دلیل همراهی نکردن و نبود اراده کافی در طرف مقابل به نتیجه نرسید.

با تأسیس شاخۀ خراسان داعش در افغانستان که در اصل هویت عربی و ایدئولوژی سلفی دارد، تلاش شده است تا اولاً این پدیده شوم و مذموم گسترده‌تر از آنچه هست، نشان داده شود و ثانیاً‌ با تقسیم‌بندی جغرافیای فارس‌زبانان به خراسان و ایران امروزی، چنان وانمود شود که ایران و خراسان دو سرزمین جدا و دشمن یکدیگر هستند. در کنار این انتظار، پیامد‌های دیگری که حملات داعش خراسان به‌جود خواهد آورد، ایجاد شکاف میان فارس‌زبانان است که در سه کشور ایران،‌ افغانستان و تاجیکستان حضور دارند. هر چند این پیامد‌ها هنوز در مرحله ابتدایی خود است اما اگر تدبیری برای مهار و جلوگیری از آن صورت نگیرد، قطعا می‌تواند در دراز مدت تبدیل به عامل‌ بحران‌ساز میان ساکنان تباری این سه کشور شود.

وزیر نیرو دولت سیزدهم به عنوان متولی مذاکرات حقوقی حقابه هیرمند در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به حقابه ایران از رودخانه هیرمند، مسائلی مطرح کرده که نشان از عدم شناخت درست وی از کارکردهای معاهده دلتا و استراتژی طالبان نسبت به مسائل آبی این کشور دارد. این یادداشت با هدف نقد اظهارات او نوشته شده است.

سیاست خارجی ایران در قبال گروه غاصب طالبان پیش از تسلط آن ها بر افغانستان رویکرد نزدیک شدن به طیفی از این گروه و گذاشتن تعدادی تخم مرغ در سبد آنان را در پیش گرفت که پس از روی کار آمدن حکومت طالبان، ایران نیز سهمی از حکومت افغانستان داشته باشد تا از این طریق مسئله مناقشه آبی میان دو کشور را حل و شرایط زندگی و حضور در حکومت آینده افغانستان را برای فارس زبانان و شیعیان تسهیل کند.

پیش از تسلط طالبان بر افغانستان جنگ آبی علیه ایران در مرز های شرق کشور آغاز شد، اما پس تسلط طالبان جنگ آبی به یک جنگ ترکیبی تبدیل شد که به صورت خلاصه به تشریح ابعاد این جنگ می پردازیم، هدف از نوشتن این یادداشت بیشتر واکاوی نقش طالبان در تقویت گروه های تروریستی و تجزیه طلب است.

چندی پیش اعلام شد که به دلیل عدم ورودی آب از رودخانه هیرمند و تبخیر زیاد، تنها ۳ درصد منابع آبی چاه نیمه ها باقی مانده، با توجه به اینکه منابع آبی چاه نیمه ها آب مناطق سیستان و حدود ۶۰ درصد کلانشهر زاهدان را تامین می کند، بنابراین در این مدت آب قابل استحصال این منابع به مراتب کاهش یافته است.

طرح عملیات اخراج پناهندگان افغانستانی آن‌هم با حجم وسیع و همزمان با فصل سرما، یک اقدام ناگهانی نیست بلکه ریشه در سیاست کلان و راهبردی پاکستان در قبال حکومت طالبان دارد. بدون تردید، این اقدام، طرحی گسترده است که مقام‌ها و نهادهای ذی‌صلاح پاکستان تمام جوانب و پیامدهای آن را سنجیده و سپس اقدام به اجرای آن کرده‌اند. بدیهی است که اسلام آیاد از پیامدهای احتمالی این اقدام آگاه بوده و حاضر به پذیرش آنها شده است. اهداف داخلی و خارجی با کاکرد سیاسی، اقتصادی و امنیتی را می‌توان ذیل این اقدام پاکستان بررسی کرد.

حدود دو سال پیش نصب دستگاه ایکس ری پایانه های مرزی دوغارون، میرجاوه و میلک به مزایده گذاشته شد، دستگاه ایکس ری دوغارون پس از ۶ ماه و میرجاوه پس از یکسال نصب و راه اندازی شد، اما پیمانکار دستگاه ایکس ری میلک پس از گذشت دو سال صرفا زمین را تحويل گرفته و اقدام به حصارکشی زمین کرده است.

روابط ناپایدار میان افغانستان و پاکستان و درگیری های مرزی ناشی از حملات فرامرزی گروه تحریک طالبان پاکستان، تجارت و ترانزیت میان دو کشور را تحت الشعاع قرار داده است. بسته و باز شدن های مکرر در گذرگاه های مرزی تجاری بین دو کشور در گذرگاه های تورخم و چمن، میلیون ها دلار برای تجار دو سوی مرز خسارت به بار آورده است.