واقعه ساخت‌وساز غیرقانونی در بلوار معلم زاهدان که با صدور مجوز فراقانونی از سوی شهرداری آغاز شد و با بی‌توجهی به حکم توقف موقت دیوان عدالت اداری ادامه یافت، نمادی روشن از ناتوانی ساختاری در اجرای قانون و تضییع حقوق شهروندی است. این پرونده، فراتر از یک دعوای محلی، مسائل حقوقی، مدیریتی و نظارتی عمیقی را نمایان میسازد که نیازمند واکاوی دقیق است.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با تاکید بر اینکه مردم زمانی مشارکت می‌کنند که خدمات واقعی از سوی شهرداری ببینند، گفت: معضل اصلی شهرداری زاهدان بهره‌وری پایین است.

شهردار زابل با انتقاد صریح از عملکرد کند شرکت گاز سیستان و بلوچستان، اعلام کرد که این تأخیرها روند اجرای پروژه‌های شهری را مختل کرده و مردم را با مشکلات جدی مواجه کرده است.

زاهدان امروز نمونه‌ای تلخ از شهری است که در مسیر نوسازی، هویت خود را به فراموشی سپرده است. این کلان‌شهر که می‌توانست با بهره‌گیری هوشمندانه از معماری بومی سیستان و بلوچستان و تلفیق آن با زبان معماری معاصر، چهره‌ای متمایز و دلنشین بیافریند، امروز در انبوهی از ساختمان‌های بی‌روح و رنگ‌آمیزی‌های نامتعادل غرق شده است. بی‌برنامگی مزمن و فقدان چشم‌انداز منسجم شهری، زاهدان را به یکی از بی‌چهره‌ترین شهرهای کشور بدل کرده که نه هویتی مشخص دارد و نه جذابیتی بصری.

در تقاطع بلوار امیرکبیر و خیابان بدر زاهدان، زمینی با کاربری فضای سبز سه سال است که در انتظار سرنوشتی روشن به سر می‌برد. این زمین که شهرداری در سال ۱۴۰۱ جدول‌های آن را با وعده احیا تخریب کرد، اکنون به زباله‌دانی محله‌ای تبدیل شده و شرکت گاز نیز بدون اطلاع‌رسانی شفاف به شهروندان، در آن مشغول حفاری برای انشعاب گاز یک نانوایی است. این وضعیت پرسش‌های جدی درباره نظارت بر اراضی عمومی و هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی در این شهر مطرح می‌کند.

یکی از دغدغه‌های مهم شهروندان و فعالان حوزه شهرسازی در زاهدان، مسئله صدور برخی مجوزهای ساختمانی است که گاه با اعتراض همسایگان و ساکنان مواجه می‌شود. این موضوع که در نگاه اول ممکن است صرفاً یک اختلاف محلی به نظر برسد، می‌تواند پیامدهای مدیریتی و مالی گسترده‌ای برای شهرداری و در نهایت برای شهروندان به همراه داشته باشد. ماجرای اخیر در بلوار معلم زاهدان، نمونه‌ای روشن از این واقعیت است که چگونه یک تصمیم اداری می‌تواند زنجیره‌ای از رویدادها را به دنبال داشته باشد که هزینه‌های آن را همگان متحمل می‌شوند.

سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری زاهدان در نگاه اول نهادی است که باید میان مدیریت شهری و شهروندان پل ارتباطی بزند، فرهنگ مشارکت را در جامعه نهادینه کند و مردم را در مسیر اهداف شهرداری همراه سازد. اما در عمل این سازمان به پاشنه آشیل مدیریت شهری تبدیل شده است. نهادی که نه تنها نتوانسته رسالت خود را محقق کند، بلکه حتی در معرفی خویش به جامعه نیز ناتوان مانده است. این شکاف عمیق میان فلسفه وجودی و عملکرد واقعی، داستانی است از غفلت‌های مدیریتی، ساختارهای فرسوده و فرصت‌های از دست رفته.

شهر در معنای عمیق خود، انباشتی بیش از بتن، فولاد و سازه است. کالبدی زنده که با نبض هنر می‌تپد و از روح فرهنگ جان می‌گیرد. شهری که از شاعرانه‌ترین تجلیات حیات محروم بماند، به کالبدی بی‌روح فرومی‌افتد که تنها سایه‌ای تهی از زیستن را در خود جای داده است. سینما، موسیقی، نمایش و شعر، چهار رکن بنیادین هستند که بر آن‌ها معماری روح شهر استوار می‌گردد و چون یکی از این ارکان فرو ریزد، تمامی بنای معنوی شهر به لرزه درمی‌آید.

مالیات بر ارزش افزوده، نوعی مالیات غیرمستقیم بر مصرف است که به صورت چند مرحله‌ای از زنجیره تولید تا توزیع کالا و خدمات اخذ می‌شود. پرداخت نهایی این مالیات بر عهده مصرف‌کننده نهایی است، اما کسب‌وکارها نقش وصول و تحویل آن به دولت را بر عهده دارند.

در جغرافیای سیاسی ایران معاصر، زاهدان به مثابه آینه‌ای تمام‌نما، تصویر پیچیده‌ای از تعامل قدرت دینی و مدیریت شهری را بازتاب می‌دهد. این شهر که در گوشه‌ای از سرزمین، میان کویرهای سوزان و مرزهای پرماجرا جای گرفته، امروز نه تنها با چالش‌های اقلیمی و جغرافیایی دست به گریبان است، بلکه در دام ساختاری گرفتار آمده که ۶ دوره متوالی، سرنوشت مدیریت شهری‌اش را پیش از آنکه صندوق‌های رأی بسته شوند، رقم زده است.