کنعانی چافی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی با رسانه ها عنوان کرد: "بخشی از حقابه رودخانه هیرمند را دریافت شد و این تمام حقابه جمهوری اسلامی ایران نبود." این اظهارات نشان از عدم هوشمندی یک دیپلمات در جایگاه سخنگویی دستگاه دیپلماسی است، زیرا این اظهار نظر به معیاری برای طرف افغانستانی تبدیل می شود که در مذاکرات مانور دهد که بخشی از حقابه ایران را پرداخت کرده است.

اکوسیستم سیستان و تالاب هامون بیش از دو دهه از خشکسالی، سوءمدیریت منابع آبی و خشکسالی تصنعی حاصل از سد سازی های کشور همسایه، دوست و برادر ( افغانستان) آسیب دیده و عدم وجود دیپلماسی فعال، نبود دغدغه دولتمردان و ضعف جامعه مدنی موجب شده که جامعه سیستان چنین رویکردی را به صورت ناخودآگاه بپذیرند.

هشتم بهمن سال ۱۴۰۰ تعدادی از مطالبه گران منطقه سیستان براساس اصل ۲۷ قانون اساسی تجمعی مسالمت آميز برای اعتراض به نحوه دیپلماسی و ضرورت احقاق حق ایران از رودخانه هیرمند طبق معاهده ۱۳۵۱ را برنامه ریزی کردند که به علت بی تدبیری و قصور برخی از دستگاه های متولی، این تجمع پایان تلخی داشت.

مطالبه گری با وابستگی، ترس و ملاحظات همخوانی ندارد. وقتی نهادهای سه گانه و چند گانه به هر دلیل در پی بده بستان با هم هستند این مطالبه گران و اهالی قلم هستند که می توانند تعادل را حفظ کرده با نظارت بر عملکرد دستگاه ها نقش منجی نجات منطقه خود را بازی کنند. 

عدم وجود دیپلماسی فعال و مستمر، نداشتن موضع قوی برای گرفتن حقابه هیرمند، عدم انسجام میان دو وزارتخانه نیرو و خارجه و نظاره گر بودن وزارت امورخارجه علل اصلی به نتیجه نرسدن حقوق ایران از رودخانه بین المللی هیرمند محسوب می‌شود.

سیستان در تاریخ معاصر چنان کم فروغ و کم صدا بوده است که انگار به مرده ای شباهت داشته است، به مرده ای که نه می خندند و نه می گرید و نه سخن می گوید. این سنت سخن نگفتن و فریاد نزدن و درد خویش را بر زبان جاری نکردن آنچنان در او ریشه دارد که حتی با این که فقیر ترین و کم توسعه ترین و ویران ترین دیار ایران نام گرفته است باز هم دم نمی زند. گویی نه رنجی دارد و نه زخمی. نه دردی دارد و نه ناله ای.

سیستان نمی داند مردمی که صدا نداشته باشند حق و حقوقی نیز ندارند و وقتی حق و حقوقی نداشته باشند نادیده گرفته می شوند، وقتی نادیده گرفته می شوند غارت خواهند شد و وقتی غارت شوند آنقدر فقیر می شوند که دیگر  در معادلات فرهنگی و سیاسی و اجتماعی جایی نخواهند داشت. این بی صدایی اگر ادامه بیابد به بی اعتماد به نفسی فرهنگی و اجتماعی مبدل خواهد شد و بی اعتماد به نفسی نتیجه اش یا حذف از پهنه ی  اجتماع است یا هضم در دل فرهنگ های دیگر و سیستان با آن‌همه ریشه های بلند فرهنگی و تاریخی به چنین سرنوشتی دچار شده است.

حسینعلی شهریاری در آیین تودیع و معارفه استاندار به فرزند خواندگی سیستان اشاره کرد و نقدهای بسیاری به نحوه انتصابات و عملکرد دولت در سیستان و بلوچستان عنوان کرد.(ایکاش این مدل انتقادات از سوی نمایندگان در طول دوره مدیریت استانداران ادامه می یافت.) با شنیدن خبر توزیع کپسول گاز، بخاری، نفت سفید و گاز رایگان در تربت جام توسط وزیر نفت این تصور برای نگارنده به وجود آمده که نکند خدای نکرده ما فرزند ناخواسته هستیم.(اخبار غیر رسمی و فیلم های منتشر شده در فضای مجازی هم نشان از ورود به زور آنها به هلال احمر تربت جام دارد.)

آخرین تیر خلاص این مشاوران به استاد قاسم سیاسر پژوهشگر و نویسنده نام آور سیستانی در کسوت مدیریت مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان و در واقع به آخرین امیدهای اهل قلم بود.

معاون اول رییس جمهور در آیین افتتاحیه راه آهن زاهدان خاش با اشاره به مسائل آبی سیستان و بلوچستان، انتقال آب از دریای عمان و حفر چاه ژرف را به عنوان راهکار حل این مشکل بیان کرد و از دیپلماسی برای گرفتن حقابه رودخانه هیرمند سخن نگفت.