نماینده جوان سیستان، نقد را تاب نیاورد و استودیو را ترک کرد! سپس از موقعیت نمایندگی بهره برد و جلوی پخش برنامه را گرفت

به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار، فرشید عابدی، مدیرمسئول دیار عیار در برنامه تلویزیونی دادخواه به تهیه‌کنندگی محمدجواد عمرانی، اظهار داشت: نمایندگان سیستان در زمینه استمرار مطالبه حقابه، عملکرد خوبی نداشتند و نتوانستند حقابه ایران از رودخانه هیرمند را به عنوان مطالبه اول کشور و سیاست خارجی مطرح کنند، اگر این اواخر، اتفاقی رخ داد و مسئله حقابه در سطح بین المللی مطرح شد، بخاطر اخطار رئیس‌جمهور جمهور به طالبان بود.
وی افزود: متاسفانه نمایندگان سیستان با یکدیگر انسجام و هماهنگی ندارند و تیم های رسانه ای آن ها در فضای رسانه‌ای و مجازی به دنبال مصادره اقدامات، به نام یکدیگر هستند، این مسئله در قائله ثبت استیضاح نیز به وضوح مشخص شد. حتی در زمان بحران سیستان، نتوانستند کنار یکدیگر قرار بگیرند، مادامی که دو نماینده سیستان نتوانند با یکدیگر منسجم و هماهنگ باشند، چگونه می‌توانند تمام دستگاه های مرتبط با دیپلماسی آب را با یکدیگر هماهنگ کنند؟
وی بیان کرد: مسئله هیرمند برای مقامات کشور، به درستی تعریف نشده است، مادامی که مسئله بحران آب طرح می شود، نخست آب شرب سپس صنعت و کشاورزی اولویت های سیاست آبی کشور مطرح می شوند. چنین روندی در مناطق و اقلیم های مختلف، پیامدهای متفاوتی دارد. پس از بهره‌برداری بند کمال در حوضه آبریز هیرمند در سایه ناکارآمدی و انفعال دستگاه دیپلماسی کشور تا به حداقل رسیدن منابع آبی چاه نیمه ها، شاهد تعریف و اجرای طرح های آبی شامل انتقال، حفر چاه و چاهک و حفر کانال هستیم که تا کنون نتایج مطلوبی نداشته، اما در کوتاه مدت می تواند صرفا کفاف آب شرب و صنعت منطقه را بدهد، چنین رویه ای در میان مدت، کاملا دشت سیستان و بستر تالاب هامون را به محل برداشت گرد و غبار تبدیل می کند. آیا برای این مسئله چاره اندیشی شده؟ و برای مرطوب سازی و یا تثبیت پوشش گیاهی منطقه، تدبیری اتخاذ شده است؟
نمایندگان سیستان در برخورد با مسئله آب منطقه، رویکرد درستی را در پیش نگرفتند، نمایندگان این حوزه انتخابیه در قبال مواجهه با مسئله هیرمند، با در نظر گرفتن اولویت تامین آب شرب، اقدام به ارائه راهکارهایی قبیل حفر چاه های ژرف، انتقال آب از دریای عمان، انتقال آب از تهلاب و … کردند، مقامات کشور نیز با هدف حل بحران آب سیستان، اعتبار مورد نیاز طرح ها را اختصاص دادند. بدین ترتیب، پرونده حقابه هیرمند به صورت جدی در اولویت سیاست خارجی کشور قرار نگرفت.
مدیرمسئول دیار عیار ادامه داد: رویکرد تصمیم گیران بخش آب وزارت نیرو در حوزه سیستان و بلوچستان، صرفا کفاف آب شرب و حوزه صنعت و معدن منطقه را خواهد داد و منفعت صاحبان منافع را تامین خواهد کرد، پس از اتمام طرح های آبی، تکلیف معاش ۵۰ هزار بهره‌بردار کشاورزی و مسئله گرد و غبار منطقه می شود؟ همانطور که ذکر شد، چنین رویکردی با توجه به وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران، به اجبار، پرونده حقابه هیرمند از اولویت خارج و صرفا در ادبیات رسانه ای متولیان امر، باقی خواهد ماند. در صورت ادامه‌ این روند، یک سناریو محتمل است: پس از صرف هزینه های هنگفت، آب شرب منطقه سیستان که با هزینه های نازل، با اتکا به ظرفیت های خود منطقه قابل استحصال و بهره‌برداری بود، تامین می شود. سیاست های غلط جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در زمینه حفر چاهک ها برای حفظ وضعیت موجود کشاورزی و تامین معیشت کشاورزان، باعث کاهش و اتمام آب های زیر قشری می شود، از آنجایی که رویکردهای هیدروپلیتیکی افغانستان اجازه ورود سیلاب به منطقه سیستان را نخواهد داد و میزان بارندگی ۵۰ میلی متری نیز توان جبران برداشت بی رویه آب های زیرقشری را ندارد، این رویکرد غلط باعث از بین رفتن پوشش گیاهی دشت سیستان و بستر تالاب هامون که برای بقا از آب های زیر قشری بهره می بردند، خواهد شد و متعاقب آن از بین رفتن پوشش گیاهی موجب سست شدن بافت خاک منطقه می شود و کل اراضی دشت سیستان و تالاب هامون به کانون های بحران برداشت گرد و غبار تبدیل خواهد شد. در چنین شرایطی با توجه به بادهای غالب منطقه سیستان، شهرستان های پنجگانه شمال استان، شرایط زیست را به طور کلی از دست خواهند داد و بی تردید کیفیت زیست در شهرستان های جنوبی تر مانند زاهدان نیز به میزان قابل توجهی، دچار افت خواهد شد، بنابراین بازتعریف مسئله هیرمند برای مقامات کشور و تصمیم گیران، بسیار مهم و ضروری است، زیرا سیاست فعلی نه تنها بحران آبی سیستان را رفع نمی کند، بلکه صرفا باعث هدررفت سرمایه کشور خواهد شد.
……..
محمد سرگزی، نماینده سیستان در مجلس شورای اسلامی، در بخش اول برنامه استدیو را ترک‌ کرد.
……..
عابدی اظهار کرد: به جناب سرگزی توصیه می کنم آستانه تحملش را بالا ببرد و انتقاد پذیر باشد، سیستان از بحران عبور کرده و افکار عمومی نگران وضع فعلی هستند، مسوولان و نمایندگان باید پاسخگوی عملکرد خود در قبال مردم باشند، ترک‌ برنامه تلویزیونی، توهین به افکار عمومی است.
وی تصریح کرد: سال ۹۶ یکی از پژوهشگران دیپلماسی آب در سیستان هشدار داد که امروز،روز خوب سیستان است و با افتتاح بند کمال خان، شرایط بحرانی برای سیستان متصور است. جناب سرگزی در آن زمان دادستان زابل بودند و یکی از معدود مسوولان رسانه ای، بعید می‌دانم این موضوع به سمع و نظر ایشان نرسیده باشد. دیگر نماینده سیستان نیز در آن ایام نماینده بود. بند کمال در سال ۱۴۰۰ به بهره برداری رسید، مجلس یازدهم از خرداد ۹۹ آغاز شد، جناب سرگزی در اوج پیشرفت فیزیکی ساخت بند کمال‌خان، نماینده بودند، چرا در قبال انفعال دستگاه دیپلماسی، سکوت کردند و از ابزار استیضاح بهره نبردند؟
وی با اشاره به اینکه جناب سرگزی، نماینده سیستان، سال گذشته در مصاحبه با دیار عیار مبنی بر اینکه اگر متولیان امر برنامه مشخصی برای پیشگیری از سد بخش آباد ارائه نکنند، از ابزار استیضاح استفاده می کند، خاطرنشان کرد: بند کمال خان احداث شده و باید پیگیر اصلاح آن باشیم، چرا نمایندگان از این تجربه تلخ، برای پیشگیری از احداث سد بخش‌آباد بهره نبردند؟ دو تونل این سد افتتاح شده و پیش بینی می شود بین یک تا سه سال آینده به طور کامل به بهره برداری برسد، اما نه استیضاح صورت گرفت و نه کسی استعفا داد.
فرشید عابدی اظهار کرد: چرا دستگاه دیپلماسی نسبت به احداث کانال‌های انحراف آب، منفعل و ناکارآمد بوده و نمایندگان سیستان از آن ها منفعل تر عمل کردند؟
وی یادآور شد: شوربختانه هیچ پژوهشی پیرامون احصا پیامدهای سد بخش آباد، انجام نشده است، احصا پیامدهای زیست محیطی سد سازی های افغانستان بر روی ایران و ولایت های مرزی افغانستان، می‌توانست در حوزه دیپلماسی عمومی موثر باشد.
وی اضافه کرد: متاسفانه در حوزه حکمرانی آب عملکرد خوبی نداشتیم، رهاسازی حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب از ذخایر چاه نیمه در طرح موسوم به طرح ۴۶ هزار هکتاری در زمانی که می دانستیم که بند کمال خان در حال تکمیل است، عدم جلوگیری از تبخیر ۳۰۰ میلیون متر مکعبی چاه نیمه ها در سال معادل ۶ برابر آب مصرفی کلانشهر زاهدان یا ۱۰ برابر مصرف شرب سیستان ، استفاده از آب های زیرسطحی و زیرزمینی برای کشاورزی، اختصاص آب های زیرزمینی حوضه جنوبی هامون هیرمند به زاهدان و … انتقاداتی است که در حوزه حکمرانی آب مطرح است.
مدیرمسئول دیار عیار بیان کرد: کمیسار آب ایران در مسئله هیرمند، معاون آب و آبفا وزیر نیروست و در گذشته مدیرکل دفتر رودخانه‌های مرزی این مسوولیت را بر عهده داشت، معاون کمیسار هیرمند عنوان کرده که در خصوص بند کمال خان، یادداشت اعتراضی ارسال کردیم! جای سوال این است که آیا ساختار دفتر رودخانه‌های مرزی و کمیساریای آب ایران برای ارسال یادداشت اعتراضی تشکیل شده؟ نقش کمیسار آب هیرمند در تصمیم سازی برای پیشگیری از سدسازی‌های افغانستان چه بوده؟ افغانستان در این مدت، تمام سد ها و کانال های انحرافی خود را تکمیل کرده، آیا بودن یا نبودن دفتر رودخانه‌های مرزی در نتیجه سد سازی های افغانستان که بعضا ناقض معاهده ۱۳۵۱ بوده، تفاوتی داشته است؟
وی ادامه داد: نمایندگان باید پاسخ دهند که در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، مادامی که مذاکرات حقوقی کمیسار حاصلی برای کشور نداشته، چرا مسئله مذاکرات سیاسی و یا استفاده از اهرم های فشار، زودتر مطرح و اجرایی نشده است؟
وی گفت: سیاست های آبی و سدسازی های افغانستان با دو هدف ابزار قرار دادن آب در حوزه سیاسی و مهندسی اجتماعی صورت می گیرد که در میان مدت علاوه بر به مخاطره انداختن امنیت آبی شرق ایران، خالی شدن منطقه از سکنه و اسکان گروه های قومی ضد ایران را به دنبال دارد.سد سازی های افغانستان در رودخانه‌های هیرمند، فراه و هریرود، تامین آب شرب استان های شرقی را با چالش‌ مواجه کرده است، به رغم وجود معاهده ۱۳۵۱، کمیساریای آب ایران پس از آبگیری بند کمال خان. موفق به اخذ حقابه ایران از رودخانه هیرمند نشده است، بنابراین وزارت نیرو برای رفع تنش آبی، طرح هایی قبیل حفر چاه و انتقال آب از دریای عمان را دنبال می کند. رفع بحران تامین آب شرب استان های شرقی ایران، نسخه درستی برای مسئله سیستان و خراسان نیست، زیرا پدیده گرد و غبار، امکان زیست را در بسیاری از مناطق از بین می‌برد، برای مثال بهره برداری از سد بخش آباد با توجه به خاک شور منطقه و سمت وزش کریدور بادی، فرسایش خاک را افزایش خواهد داد و امکان زیست در سیستان را از بین می برد، این معضل باعث خالی شدن مناطق مرزی از سکنه خواهد شد و متعاقب آن قطعا به تهدیدی علیه امنیت ملی کشور بدل خواهد شد.
وی افزود: به گواه تحلیلگران دیپلماسی آب و مقالات دکترین افغانستانی، یکی از اهداف حاکمان این کشور از سد سازی ها مثل کشور ترکیه که به دنبال ترکی سازی مناطق کرد نشین جنوب ترکیه است، به دنبال گسترش و پراکنش گروه قومی پشتون در نقاط مختلف افغانستان است. حدود ۴۵ درصد ولایت نیمروز را سیستانی ها و بلوچ ها، ۲۵ درصد را گروه قومی هزاره و ۲۵ درصد ساکنان این ولایت را پشتون ها شکل می دهند. هدف افغانستان از انحراف آورد رودخانه هیرمند توسط سامانه انحرافی بند کمال‌خان، احیا و توسعه ۴۹ هزار هکتار از اراضی شوره زار گودزره و اسکان ۴۹ هزار خانواده پشتون در این نقطه است.
عابدی خاطرنشان کرد: از میان ولایت های افغانستان هم مرز با ایران، ولایت نیمروز کمترین میزان نفوس پشتون ها را داراست، با توجه به فشار آبی که به ساکنان این ولایت در حال انجام است و از طرفی پدیده گرد و غبار حاصل از سدسازی افغانستان، روی ولایت های مرزی افغانستان نیز تاثیر منفی می گذارد، بنابراین کوچ اجباری گروه های مختلف قومی از این ولایت سرعت خواهد گرفت و اسکان ۴۹ هزار خانواده پشتون در گودزره، باعث گسترش پشتون ها در امتداد مرز سیستانی می شود. از تمهیدی برای وضعیت سامانه انحرافی بند کمال خان و کانال‌های انتقال آب افغانستان برای ورود سیلاب های فصلی به سیستان نشود، خالی شدن سیستان از سکنه، دور از انتظار نیست. و این پازل خطرناک می تواند چالش های مختلف امنیتی برای منطقه خلق کند.
وی اذعان کرد: جناب سرگزی، نماینده سیستان پس از جلسه با وزیر امورخارجه، در کانال اطلاع‌رسانی خود اعلام کرده که پرونده حقابه هیرمند در شورای عالی امنیت ملی بررسی می شود، اما چند روز قبل مصاحبه ای با عضو کمیسیون امنیت ملی و رئیس کمیته مرز مجلس شورای اسلامی داشتم، وی عنوان کرد که پرونده حقابه در دستور کار وزارت خارجه است و اگر به نتیجه نرسد به شورای عالی امنیت ملی ارسال می شود! نمی دانم این اظهارات با چه هدفی انجام می شود؟
فرشید عابدی عنوان کرد: متاسفانه دولت یازدهم در قائله قرارداد سه جانبه ایران، هند و افغانستان، هیچ تضمینی برای حقابه هیرمند از افغانستان دریافت نکرد. دولت سیزدهم هم بدون اخذ پیش شرط، سفارت افغانستان را به دیپلمات های طالبان تحویل داد.
وی ادامه داد: یک گلایه هم نسبت به استاندار سیستان و بلوچستان وجود دارد که در سفرش به افغانستان، پیرامون مسائل امنیتی و اقتصادی تفاهم نامه امضا می کند، اما در خصوص حقابه هیرمند سخنی نمی گوید.

دیارعیار: در صورت ادامه این روند ناصواب و فشار نمایندگان و سیاسیون بر روی صدا و سیما برای عدم پخش برنامه‌های انتقادی، باعث خدشه دار شدن اعتماد مردم نسبت به صدا و سیما خواهد شد.

مطالب مرتبط:

ادعای کریمی قدوسی مبنی بر اصلاح مسیر هیرمند، افکار عمومی را از استیضاح وزیر خارجه منحرف نکند در صورت ادامه بدعهدی طرف افغان؛ سفارت افغانستان از دیپلمات های طالبان بازپس گرفته شود هنوز انتظارات ما از افغانستان در موضوع حق‌آبه هیرمند محقق نشده است / میزان آبی که وارد سیستان می‌شود بسیار ناچیز است رفتار اخیر مرزبانان طالب با مرزبان ایرانی، نتیجه مماشات در خصوص استیفای حقوق ملت ایران است