بند کمال خان در دوره مجلس دهم تکمیل شد/ نمایندگان سیستان در مجلس دهم چگونه توقع رای مجدد مردم را دارند؟
بند کمال خان در دوره مجلس دهم تکمیل شد/ نمایندگان سیستان در مجلس دهم چگونه توقع رای مجدد مردم را دارند؟
روند تکمیل سازه انحرافی بند کمال خان اواخر دهه ۹۰ شتاب بیشتری گرفت، بهمن ماه ۹۹ آبگیری شد و ۴ فروردین ۱۴۰۰ به بهره برداری رسید. مراحل مهم ساخت بند مذکور همزمان با مجلس رخ داد، حبیب الله دهمرده و احمدعلی کیخا نمایندگان وقت سیستان در مجلس بودند.

بند انحرافی کمال خان دارای طولی حدود ۲ کیلومتر و ارتفاعی معادل ۲۰ متر است، در ساحل سمت چپ آن، سد کنترلی دیگری به طول ۵۴۰ متر احداث شده است که اختلاف ارتفاع آن نسبت به تاج سد کمالخان، ۱۰ متر پایین تر است، که در عمل این سازه نقش، انحراف آب از مسیر رودخانه هیرمند را داشته و بخش قابل توجهی از سیلاب های رودخانه هلمند از طریق این گیت بزرگ به سمت چپ و رود بیابان گسیل می گردد، که متاسفانه پس از طی مسیری بالغ بر ده کیلومتر، مجددا بر روی رود بیابان، سدی به نام قلعه افضل احداث شده است که دارای سرریزی است که سیلاب ها را نهایتا به‌ دشت رام رود هدایت می کند.
بند کمال خان امنیت آبی، غذایی و زیست سیستان سیستان را به مخاطره انداخته و مشکلات عدیده اجتماعی، اقتصادی و امنیتی پدید آورده است. پژوهشگران و کارشناسان دیپلماسی آب در سال ۹۶ نسبت به پیامدهای منفی احداث بند کمال‌خان هشدار دادند. مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری در سال ۹۸ به وزارت‌ خانه های نیرو و خارجه در خصوص مضرات بند مذکور هشدار داد، اما طرف افغان بدون هیچ گونه مشکلی بر خلاف ماده ۵ معاهده دلتا بند کمال‌خان را تکمیل و آبگیری کرد.
حدود سه سال از آبگیری بند کمال خان می گذرد و بخاطر سازه های هیدرولیکی افغانستان بر روی هیرمند. ایران حقابه اش را از رودخانه هیرمند دریافت نکرده است.
یکی از اهداف افغانستان از احداث بند کمال خان مهندسی اجتماعی است، افغانستان با هدف احیای ۴۹ هزار هکتار از اراضی گودزره و اسکان ۴۹ هزار خانواده پشتون در امتداد مرز ایران بند مذکور و کانال های انتقال و انحراف آب ترکو و قلعه افضل را احداث کرده است.
در آیین بهره برداری از بند کمال خان. اشرف غنی احمد زی رئیس جمهور فراری افغانستان با ادبیات ناشایستی همسایه غربی خود را مخاطب قرار داد.‌ سخنگوی وقت وزارت امور خارجه موضع ضعیفی در قبال این اقدام افغانستان اتخاد نمود و صرفا نسبت به معاهده ۱۳۵۱ تاکید کرد که پس از آن اشرف غنی که توقع چنین موضع ضعیفی را نداشت، از موضع ایران تقدیر کرد.
نمی توانیم موضع ضعیف و منفعل وزارت امور خارجه و حتی عدم جلوگیری از احداث بند کمال‌خان با استفاده از ابزارهای سیاسی، حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی را بی ارتباط با عملکرد ضعیف و نامطلوب حبیب الله دهمرده با سوابقی نظیر ریاست دانشگاه زابل و استاندار سه استان و احمدعلی کیخا فارغ التحصیل رشته کشاورزی و رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس بدانیم.
چرا نمایندگان سیستان در مجلس دهم پس از احداث بند کمال‌خان، وزرای وقت نیرو و امور خارجه را استیضاح نکردند؟
شرایط امروز سیستان بخاطر ترک فعل نهادهای متولی در حوزه دیپلماسی آب و ضعف نظارتی نمایندگان سیستان و عدم استفاده کاربردی نمایندگان وقت از ابزارهای مجلس، بسیار اسفناک شده و باعث مهاجرت بسیاری از اهالی منطقه شده است. احمدعلی کیخا نماینده مجلس دهم و حبیب الله دهمرده نماینده مجلس دهم و یازدهم برای انتخابات دوازدهمین دوره انتخابات‌ مجلس نامرد شدند، با توجه به اینکه حضور این دو فرد در بازه زمانی سرنوشت ساز سیستان، موثر نبوده، نامبردگان چگونه توقع رای و اعتماد مجدد مردم سیستان را دارند؟