مراکز علمی برجسته کشور از جمله انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، الگویی تحت عنوان «سبد غذایی بهینه» طراحی کردهاند که ترکیبی استاندارد از گروههای غذایی ضروری برای تأمین نیازهای روزانه بدن ارائه میدهد.
این سبد شامل اقلام زیر است:
– حبوبات: لپه، عدس، لوبیا
– کربوهیدراتها: سیبزمینی، برنج، نان
– میوه: سیبدرختی
– چربیها: روغن مایع، کره پاستوریزه
– پروتئین حیوانی: تخممرغ، مرغ، گوشت قرمز
– لبنیات: پنیر، ماست، شیر
بر اساس گزارش اکو ایران در خردادماه سال جاری، هزینه مواد فوق برای خانوار سهنفره در یک ماه با احتساب تورم در شهر تهران بالغ بر ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تخمین زده شده است.
با توجه به شرایط استان سیستان و بلوچستان و تورم بالاتر که غالباً چند درصد بیشتر از میانگین کشوری است، هزینه این سبد در شهر زاهدان تقریباً ۱۳ میلیون تومان تخمین زده میشود. همچنین با درنظرگیری بُعد خانوار بالاتر در این استان، این هزینه افزایش بیشتری خواهد داشت.
سؤال اصلی این است: آیا سازمانهای متولی کنترل قیمت کالاهای سبد معیشت مردم در استان راهکار یا بستهای برای کنترل بازار اندیشیدهاند؟
علیرغم تعدد تشکیلات کنترلی، هنوز قیمتهای مواد غذایی دچار تفاوتهای قابل توجهی است. اگر شهروندان به فروشگاههای مختلف مراجعه کنند، با قیمتهای متفاوت روبهرو میشوند که اولین سؤال آنها این است: کدام قیمت درست است؟
نمونههایی از تفاوت قیمتها
برای تهیه گوشت قرمز، برنج یا نان در کلانشهر زاهدان، اگر به مناطق پرتردد مختلف مراجعه شود – از جمله خیابان دانشگاه، زیباشهر، امام خمینی، سعدی، چهارراه رسولی، جامجم و میدان کشاورز – قیمتهای متفاوت و روزانه ارائه میشود. حتی در حوزه همان منطقه نیز این تعارض وجود دارد.
– سایه نظارت کجاست؟
– علت این سرگردانی در نظارت چیست؟
– چرا اصول کنترلی به درستی اعمال نمیشود؟
این مسائل در مورد بیشتر اقلام ذکرشده وجود دارد. حتی مسئولان محترم نیز هنگام خریدهایشان در شهر مطمئناً با این موارد و سرگردانیها روبهرو شدهاند.
ضمن تشکر از مسئولان پرتلاش و زحمتکش در این حوزه، باید گفت که قدر این مردم را باید دانست. هرچقدر هم در جهت خدماترسانی به این مردم تلاش شود، باز هم جای تلاش بیشتر وجود دارد.
دکتر مصطفی پیری
سیاستگذار عمومی
