زیبایی، نیازی فطری از آغاز خلقت
زیباییشناسی و گرایش به محیطهای دلنواز از آغاز آفرینش با انسان همراه بوده است. زندگی شهری، بهدلیل پیچیدگیهای زیستی و فاصله گرفتن از طبیعت، ضرورت ایجاد فضاهای چشمنواز و آرامشبخش را دوچندان کرده است. شهروندان برای حفظ تعادل روحی و روانی خود، نیازمند محیطهایی هستند که با احساسات و عواطف آنها پیوند برقرار کند.
نقش زیباسازی در توسعه شهری
زیباسازی شهری یکی از مهمترین محورهای توسعه است و شهر بدون هویت بصری، چیزی فراتر از یک مجموعه ساختمانی بیروح نیست. در این راستا، اجرای طرحهای مبتنی بر خلاقیت و هنر، میتواند شهر را از یکنواختی خارج کرده و آن را به فضایی دلپذیر برای زندگی تبدیل کند.
پیشنهادات برای بهبود زیباسازی شهری
۱_ ایجاد دیدارهای رنگی شاد در سطح شهر که همچون آینهای برای انعکاس نشاط اجتماعی عمل کند
۲_ تأسیس کتابخانههای کوچک شهری برای ترویج فرهنگ مطالعه
۳_ خطوط عابر پیاده خلاقانه که به جذابیت بصری شهر کمک کند
۴_ توسعه مبلمان شهری شامل نیمکتهای مدرن و راحت در مناطق پرتردد
۵_ کاشت گلها و درختان بومی که با اقلیم شهر سازگار باشند
۶_ ایجاد فضاهای عمومی مناسب برای برگزاری جشنهای محلی و افزایش نشاط اجتماعی
۷_ نصب سطلهای زباله زیبا و مناسب برای ارتقای فرهنگ شهروندی
۸_ جانمایی مجسمههای عمومی و نمادهای تاریخی برای تقویت هویت شهری
۹_ بازسازی و طراحی مجدد جداول شهری بهگونهای که جلوهای مدرن و زیبا داشته باشند
۱۰_ از همه مهمتر، نصب المانهای شهری متناسب با فرهنگ و تاریخ منطقه
المانهای شهری، زبان گویای فرهنگ یک سرزمین
المانهای شهری نهتنها نماد تفکر و تاریخ یک جامعه هستند، بلکه نقش مهمی در مشارکت شهروندان و ایجاد حس تعلق به شهر دارند. این المانها نباید سلیقهای و بدون نظر کارشناسان فرهنگی و هنری انتخاب شوند، بلکه باید با هویت و پیشینه تاریخی شهر همخوانی داشته باشند.
زیباسازی شهری در مسیر درست
المانهای شهری نباید خشونت و ناهنجاری را ترویج دهند، بلکه باید بیانگر دانش، فرهنگ و ارزشهای اجتماعی باشند. عناصر تلخ و بیروح، نمیتوانند اساس طراحی شهری باشند؛ بلکه هنر، تاریخ و اندیشههای خلاقانه باید در اولویت باشند.
در پایان، آنچه زیبایی را ماندگار میکند، سادگی و اصالت است. همانگونه که شاعر سیستانی، وحید کیخا، میگوید:
“زیبایی جهان
همه در نقش سادگی است
چونان حنایی ساده
بدست دختران عشایر”
جواد آویشی
مدرس دانشگاه، طراح و ایده پرداز هنر و صنایع خلاق
