محمدعلی مهتدی روز یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار دیار عیار، اظهار داشت: احیای برجام می تواند روی معاهده ۱۳۵۱ و تسهیل این امر، موثر باشد، اگر مذاکرات میان ایران و آمریکا آغاز شود، در ظاهر برجام خواهد بود، اما زمینه های دیگر از جمله نقش منطقه ای جمهوری اسلامی ایران، مسئله محکر مقاومت و حتی مسئله آب را در برخواهد گرفت.
وی افزود: بر فرض اینکه دولت فراگیر در افغانستان تشکیل شود، این مسئله ربطی به آب ندارد، هر حکومتی که در افغانستان روی کار بیاید، باید حقابه را تامین کند و اگر حقابه را نمی دهند، دلایل افغانی ندارد. اکنون مانع ورود آب دشتمال به سیستان شدند، این مسئله مشخص می کند که برنامه ای برای تشنه نگه داشتن سیستان وجود دارد.
وی بیان کرد: وزارت امور خارجه باید از تمام توان خودش و تمام برگه ها استفاده کند، هم در چارچوب دیپلماسی سیاسی عمل کند و هم گزینه نظامی روی میز باشد. مسئله آب؛ مسئله مرگ زندگی است، بنابراین در این زمینه شوخی نداریم.
دیپلمات سابق وزارت امور خارجه، ادامه داد: مسئله آب هیرمند، مسئله دوجانبه میان ایران و طالبان نیست، بلکه یک مسئله منطقهای و بینالمللی است، ما در منطقه خاورمیانه موضوعی به نام جنگ آب داریم؛ پشت پرده جنگ آب اسرائیل قرار دارد، به دلیل اینکه اسرائیل هیچ منبع آبی در داخل ندارد و به منابع آب خارجی متکی است. ما در جنگ آب، هدف هستیم.
وی تصریح کرد: اسرائیل، آب رود اردن را برخلاف موافقت نامه “وادی عربه” که با اردن منعقد کرده، آبی به اردن نمی دهد و این آب را به دریاچه طبریه می ریزد، در گذشته نیز جنوب لبنان را با هدف انحراف آب رودخانه لیتانی و انتقال آن به اسرائیل، اشغال کرد که با مقاومت مواجه شد و در سال ۲۰۰۰ به اجبار خاک لبنان را ترک کرد.
وی خاطرنشان کرد: اسرائیلی ها در زمان سادات اصرار زیادی داشتند که کانالی از رود نیل از زیر تنگه سوئز به سمت صحرای سینا کشیده شود، اما سادات موافقت نکرد و اکنون اسرائیلی ها در حال انتقام گیری از مصر هستند و اتیوپی را وادار کردند که سد عظیمی به نام النهظه احداث کنند، مدتی است که عملیات آبگیری این سد، آغاز شده، این مسئله باعث میشود که سهمیه آب سودان و مصر، بسیار کم و ناچیز شود و بی تردید امنیت استراتژیک مصر و سودان را تهدید می کند.
مهتدی عنوان کرد: ترکیه به عنوان عضو پیمان آتلانتیک شمالی، روی رودخانه های دجله و فرات، ۲۲ سد احداث کرده و در عمل میزان آب اندکی به سوریه و عراق می رسد، تمام هورهای جنوب عراق خشک شده و این مسئله موجب بروز توفان گرد و غبار در عراق شده که روی کیفیت هوای ایران تاثیر گذاشته و گاه این توفان ها به تهران می رسد.
وی یادآور شد: با توجه به روابط گرم ترکیه و اسرائیل، تردید ندارم که اسرائیل در این موضوع شریک است، ترکیه در اقدامی جدید، در حال احداث سدی بر روی رود ارس است که کشاورزی دشت مغان به عنوان انبار غله ایران را کم یا از بین می برد.
پژوهشگر حوزه خاورمیانه، اظهار کرد: دو جلگه حاصلخیز وسیع به نام سیستان و دشت مغان داشتیم، این دو جلگه تمام امنیت غذایی کشور را تامین می کردند. اکنون در سیستان یک قطره آب نیست و مردم در حال مهاجرت هستند، شاهد هستیم که سد کجکی با تشویق آمریکا و اسرائیل احداث شد.
وی افزود: ما یک جنگ منطقهای به نام آب داریم که کشورهای ایران، مصر، سوریه و عراق، قربانی این جنگ هستند و خودشان را برای چنین جنگی آماده نکردند.
وی با بیان اینکه طالبان چگونه بر کل افغانستان حاکم شدند، گفت: اشرف غنی، افغانستان را ترک کرد، آمریکایی ها هم این کشور را ترک کردند و مقادیر زیادی اسلحه را برجای گذاشتند، اجازه ندادند این اسلحه ها به دست ارتش افغانستان بیفتد، به ارتش افغانستان دستور دادند که در برابر طالبان، مقاومت نکنند، بنابراین طالبان بدون شلیک گلوله، بر کل افغانستان حاکم شد و مقادیر زیادی اسلحه، بدست آورد، خود این مسئله را بایستی فکر می کردیم که یک پروژه است و مسئله عادی نیست و طالبان حتما ماموریتی دارند و قرار بود موی دماغ ایران شوند.
محمدعلی مهتدی ادامه داد: دوستان ما در سپاه، با درک همین موضوع، از روز اول می خواستند با طالبان روابط دوستانه برقرار کنند تا از طالبان در حیطه نظامی علیه ایران استفاده نشود.
مطالب مرتبط:
مرگ هامون نزدیک است
طبق وعده طالبان وزارت امورخارجه باید پیگیر اصلاح بند کمال خان باشد/در صورت همکاری طرف افغانستانی میتوانیم یک ماهه ارتفاع سرریز بند کمال خان را اصلاح کنیم/ در صورت تکمیل سد بخش آباد روی فراه رود، سیستان به تاریخ می پیوندد/ برای یک بازی برد_ برد ایران به سمت سرمایه گذاری در تأسیسات آبی افغانستان برود/آقای سلاجقه باید برای احیای تالاب هامون طبق عرف بین الملل دو میلیارد متر مکعب آب طلب کند
سیستان تشنه است؛ طلب ایران از طالبان
بررسی راهکارهای دیپلماسی ایران در قبال طالبان در خصوص مسئله هیرمند در گفت گو با محمدعلی مهتدی تحلیل گر مسائل خاورمیانه
