پس از احداث سد کمال خان، آورد رودخانه سیستان کاملا سیاسی است و دریچه های این سد بر اساس روابط ایران و افغانستان تنظیم میشود.
از بدو تسلط طالبان بر افغانستان روابط دو کشور همواره خوب بوده تا جایی که ایران جز اولین کشورهایی است که سفارت افغانستان در تهران را تحویل نماینده طالبان داد.
تبادلات مرزی و کمک های بشر دوستانه و پذیرش چندین میلیون افغانستانی و تامین آب و برق بخشی از شهرهای مرزی افغانستان از دیگر خدمات ایران به کشور همسایه است.
اما هیچکدام از این مبادلات بین دو کشور به جریان دایمی رودخانه هیرمند و تامین حق آبه گره نخورده و به نظر می رسد این موضوع چالشی، از درخواستهای مقامات ایران حذف و یا به حاشیه رفته است.
چنانچه جریان رودخانه هیرمند خط قرمز روابط با افغانستان باشد، طالبان منافع سرشار روابط با ایران را بر هدایت و هدر دادن آب در گودال زره ترجیح میدهند.
آنچه محرز است کوتاهی و عدم تاکید ایران بر این خواسته است. درخواستهای سطحی در رده های پایین حاکمیت ایران نشان از عدم جدیت دارد که طالبان را مجاب به همراهی در بازگشایی جریان آب هیرمند نکرده است که متعاقب آن شمال استان سیستان و بلوچستان در عطش میسوزد.
سیستان به مثابه فرزند ناخوانده ای میماند که حاکمیت او را در خور حمایت نمیداند.
تلاش دولت وقتی قابل پذیرش است که در صورت عدم تامین حقابه، کلیه روابط سیاسی و اقتصادی با دولت افغانستان را قطع و کلیه مهاجرین افغانستان از ایران اخراج گردند. در صورت عدم تمکین دولت به این درخواست، نمایندگان در جهت تامین منافع ملی این طرح را به تصویب رسانده و دولت را مکلف به اجرا نمایند.
خشکی و یا سرسبزی مزارع دشت سیستان به سیاست حاکمیت گره خورده است، بنابراین دولت باید در مقابل ضرر و زیان ناشی از نکشت زمینهای زراعی به مردم سیستان پاسخگو باشد. همانگونه که در اصفهان چندین سال هزینه نکشت به کشاورزان پرداخت میشود، بهددلیل کوتاهی و ناتوانی دولت در تحقق حق آبه هیرمند، دولت موظف به پرداخت هزینه نکشت به کشاورزان سیستان است.
در چنین شرایطی که نفس سیستان در این تهلکه به شماره افتاده است، دور از انصاف است که مردم سیستان جور ناتوانی در تامین حقابه را بکشند و دولت در این خصوص هیچ کمک و همیاری و جبران خسارت نکند.
بدیهی است عدم پرداخت نکشت به کشاورزان سیستان ظلم مضاعف و مصداق عدم انجام تعهد دولت نسیت به کشاورزان است.
امید است با پیگیری نمایندگان و استاندار، دولت مجاب به پرداخت خسارت نکشت به کشاورزان شده و کوتاهی در عدم پرداخت آن در سنوات گذشته را جبران کند.
حبیب اعلائی
