واقعه ساخت‌وساز غیرقانونی در بلوار معلم زاهدان که با صدور مجوز فراقانونی از سوی شهرداری آغاز شد و با بی‌توجهی به حکم توقف موقت دیوان عدالت اداری ادامه یافت، نمادی روشن از ناتوانی ساختاری در اجرای قانون و تضییع حقوق شهروندی است. این پرونده، فراتر از یک دعوای محلی، مسائل حقوقی، مدیریتی و نظارتی عمیقی را نمایان میسازد که نیازمند واکاوی دقیق است.

معضل سگ‌های ولگرد در زاهدان، فراتر از یک دغدغه موردی یا حاشیه‌ای، به چالشی جدی در ابعاد بهداشتی، روانی و اجتماعی برای شهروندان تبدیل شده است.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با تاکید بر اینکه مردم زمانی مشارکت می‌کنند که خدمات واقعی از سوی شهرداری ببینند، گفت: معضل اصلی شهرداری زاهدان بهره‌وری پایین است.

در تقاطع بلوار امیرکبیر و خیابان بدر زاهدان، زمینی با کاربری فضای سبز سه سال است که در انتظار سرنوشتی روشن به سر می‌برد. این زمین که شهرداری در سال ۱۴۰۱ جدول‌های آن را با وعده احیا تخریب کرد، اکنون به زباله‌دانی محله‌ای تبدیل شده و شرکت گاز نیز بدون اطلاع‌رسانی شفاف به شهروندان، در آن مشغول حفاری برای انشعاب گاز یک نانوایی است. این وضعیت پرسش‌های جدی درباره نظارت بر اراضی عمومی و هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی در این شهر مطرح می‌کند.

یکی از دغدغه‌های مهم شهروندان و فعالان حوزه شهرسازی در زاهدان، مسئله صدور برخی مجوزهای ساختمانی است که گاه با اعتراض همسایگان و ساکنان مواجه می‌شود. این موضوع که در نگاه اول ممکن است صرفاً یک اختلاف محلی به نظر برسد، می‌تواند پیامدهای مدیریتی و مالی گسترده‌ای برای شهرداری و در نهایت برای شهروندان به همراه داشته باشد. ماجرای اخیر در بلوار معلم زاهدان، نمونه‌ای روشن از این واقعیت است که چگونه یک تصمیم اداری می‌تواند زنجیره‌ای از رویدادها را به دنبال داشته باشد که هزینه‌های آن را همگان متحمل می‌شوند.

سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری زاهدان در نگاه اول نهادی است که باید میان مدیریت شهری و شهروندان پل ارتباطی بزند، فرهنگ مشارکت را در جامعه نهادینه کند و مردم را در مسیر اهداف شهرداری همراه سازد. اما در عمل این سازمان به پاشنه آشیل مدیریت شهری تبدیل شده است. نهادی که نه تنها نتوانسته رسالت خود را محقق کند، بلکه حتی در معرفی خویش به جامعه نیز ناتوان مانده است. این شکاف عمیق میان فلسفه وجودی و عملکرد واقعی، داستانی است از غفلت‌های مدیریتی، ساختارهای فرسوده و فرصت‌های از دست رفته.

اختلاف بر سر زمینی که به ربودن منصور کهرازهی در ملأ عام ختم شد و در فضای مجازی تهدیدها از سوی طرفین ادامه یافت و وویس‌هایی که دست به دست شد، بر ابهامات افزود. ماجرایی که پای شهرداری و حوزه اختیارات شهرداری را نیز به میان کشید. در هر روی این ماجرا، فراتر از یک جرم جنایی ساده به مثابۀ نشانه‌ای از بحران عمیق‌تر در ساختار اجتماعی سیستان و بلوچستان قابل خواندن است.

شهر در معنای عمیق خود، انباشتی بیش از بتن، فولاد و سازه است. کالبدی زنده که با نبض هنر می‌تپد و از روح فرهنگ جان می‌گیرد. شهری که از شاعرانه‌ترین تجلیات حیات محروم بماند، به کالبدی بی‌روح فرومی‌افتد که تنها سایه‌ای تهی از زیستن را در خود جای داده است. سینما، موسیقی، نمایش و شعر، چهار رکن بنیادین هستند که بر آن‌ها معماری روح شهر استوار می‌گردد و چون یکی از این ارکان فرو ریزد، تمامی بنای معنوی شهر به لرزه درمی‌آید.

در حالی‌که تهرانی‌ها، مشهدی‌ها و مردم چند مرکز استان دیگر می‌توانند به صورت زنده جلسات شورای شهر خود را مشاهده و عملکرد منتخبین خود در شورای شهر را رصد کنند، مردم زاهدان اطلاعی از موضوع مذاکرات و مباحث مطروحه و مصوبات شورای شهر ندارند.

مدیریت شهری زاهدان در دورانی حساس به سر می‌برد. آنچه امروز در قالب ناکارآمدی‌های روزمره خود را نشان می‌دهد، برآیند فرآیندی پیچیده از تحولات ساختاری است که بنیان‌های مدیریت دموکراتیک شهر را متزلزل ساخته است. این تحلیل بر آن است تا با رویکردی علمی و مبتنی بر شواهد، ریشه‌های این بحران را در لایه‌های عمیق‌تر جستجو کند و راه‌های برون‌رفت را ترسیم نماید.