اکوسیستم سیستان و تالاب هامون بیش از دو دهه از خشکسالی، سوءمدیریت منابع آبی و خشکسالی تصنعی حاصل از سد سازی های کشور همسایه، دوست و برادر ( افغانستان) آسیب دیده و عدم وجود دیپلماسی فعال، نبود دغدغه دولتمردان و ضعف جامعه مدنی موجب شده که جامعه سیستان چنین رویکردی را به صورت ناخودآگاه بپذیرند.

استاندار اسبق سیستان و بلوچستان گفت: حقابه رودخانه هیرمند یک موضوع منطقه ای است و باید فرا استانی به این موضوع ورود پیدا کرد. موضع دیپلماسی فعال آب باید در اولویت وزارت امور خارجه و نیرو باشد، فعال نگه داشتن این موضع و خارج نشدن این مسئله از دستور کار این دو وزارتخانه به عهده استاندار نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی است، باید در هر فرصتی، سفر و دیداری این موضوع تقویت شود و استمرارش در تعامل کارشناسی مورد توجه قرار گیرد.

هشتم بهمن سال ۱۴۰۰ تعدادی از مطالبه گران منطقه سیستان براساس اصل ۲۷ قانون اساسی تجمعی مسالمت آميز برای اعتراض به نحوه دیپلماسی و ضرورت احقاق حق ایران از رودخانه هیرمند طبق معاهده ۱۳۵۱ را برنامه ریزی کردند که به علت بی تدبیری و قصور برخی از دستگاه های متولی، این تجمع پایان تلخی داشت.

معاون اول رئیس جمهور گفت: 700 هزار تبعه افغانستانی در سیستان و بلوچستان از سرانه آرد مردم استان بهرمند هستند و یکی از علت های صفوف طولانی نانوایی ها در این استان است، در صورت عدم تامین حق آبه از کشور همسایه تمامی این افراد به افغانستان برگشت داده خواهند شد.

عدم وجود دیپلماسی فعال و مستمر، نداشتن موضع قوی برای گرفتن حقابه هیرمند، عدم انسجام میان دو وزارتخانه نیرو و خارجه و نظاره گر بودن وزارت امورخارجه علل اصلی به نتیجه نرسدن حقوق ایران از رودخانه بین المللی هیرمند محسوب می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به مشکلات منطقه سیستان گفت: در گام اول پیش بینی باید به درستی صورت می‌گرفت و در گام دوم نیز مدیریت بحران باید از وقوع حوادث پیشگیری می‌کرد و بعد از وقوع حادثه نیز خدمات رسانی به درستی انجام می‌شد که متاسفانه در هر سه بخش دچار مشکل بویم.

حسینعلی شهریاری در آیین تودیع و معارفه استاندار به فرزند خواندگی سیستان اشاره کرد و نقدهای بسیاری به نحوه انتصابات و عملکرد دولت در سیستان و بلوچستان عنوان کرد.(ایکاش این مدل انتقادات از سوی نمایندگان در طول دوره مدیریت استانداران ادامه می یافت.) با شنیدن خبر توزیع کپسول گاز، بخاری، نفت سفید و گاز رایگان در تربت جام توسط وزیر نفت این تصور برای نگارنده به وجود آمده که نکند خدای نکرده ما فرزند ناخواسته هستیم.(اخبار غیر رسمی و فیلم های منتشر شده در فضای مجازی هم نشان از ورود به زور آنها به هلال احمر تربت جام دارد.)

این روزها سیستان هم سرنوشتی مشابه سهراب دارد، در گوشه ای گرفتار آمده و وعده های حل مشکل حقابه بیشتر به رجزخوانی شباهت دارد تا یک برنامه مدون برای تأمین حداقل نیازهای آبی سیستان به خاک غلطیده.

با توجه به رویداد ها و اعتراضات اخیر طیف های مختلف از ما توقعاتی دارند که از عهده ما گشوده است و صلاح را بر این دانستیم تا به صورت موقت فعالیت رسانه ای خود را به حالت تعلیق درآورده تا در شرایطی دیگر با انرژی مضاعف به عرصه مطبوعات و توسعه همه جانبه استان ورود کنیم و با کمک مردم به رویارویی با عقب ماندگی ها برویم.

معاون اول رییس جمهور در آیین افتتاحیه راه آهن زاهدان خاش با اشاره به مسائل آبی سیستان و بلوچستان، انتقال آب از دریای عمان و حفر چاه ژرف را به عنوان راهکار حل این مشکل بیان کرد و از دیپلماسی برای گرفتن حقابه رودخانه هیرمند سخن نگفت.