رئیس امت واحده پاکستان گفت: هر دو کشور از این جریان که ایران مراکز جیش العدل را هدف قرار داده است آگاه بودند، اما به دلیل افکار عمومی از یک سو و فشار‌های بین‌المللی و امپریالیسم آمریکا از سوی دیگر، پاکستان مجبور به اتخاذ این موضع شد که ما نمی‌دانستیم.

حسن کاظمی قمی سفیر و نماینده رئیس‌جمهور در امور افغانستان در دیدار رسمی با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در خصوص مسائل اقتصادی، سیاسی، قضایی و امنیتی باستثنای حقابه ایران از رودخانه هیرمند بحث و تبادل نظر کرد.

طبق توافق میان دولت ایران و هیات حاکمه افغانستان مبنی بر بازديد از ايستگاه سنجش آب دهراود واقع در بالادست سد کجکی، زمينه این بازديد فراهم شد و هیات ایرانی از این ايستگاه بازديد کردند. دستیار رئیس جمهور ایران در امور افغانستان پس از بازدید اعلام کرد که هیات ایرانی در کابل بسر می برد و به زودی گزارش بازديد از ايستگاه سنجش دهراود به دست آن‌ها می رسد. هیات حاکمه طالبان طالبان که انگار از قبل، سناریوی بازی خود را طراحی کرده بودند، بلافاصله در پاسخ به این اظهار نظر مقام ایرانی، از طریق وزارت امور خارجه خود اعلامیه ای منتشر کردند که علاوه بر غیر واقعی بودن، افکار عمومی افغانستانی و غیر افغانستانی را با خود همراه کرده است، این اعلاميه از سوی نشريات مختلف در ايران، افغانستان و رسانه های بین المللی منتشر شده است.

در ادامه اقدامات جمهوری اسلامی ایران برای دسترسی به حقابه هیرمند، نماینده ویژه رئیس جمهور در امور افغانستان از حضور یک هیات کارشناسان ایرانی در این کشور برای نخستین بار با هدف بازديد از وضعیت آب رودخانه هیرمند و سرچشمه های آن خبر داد.

پس از تکمیل و آبگیری بند کمال خان، زنگ هشدار امنیت آبی منطقه سیستان و کلانشهر زاهدان به صدا درآمد، سامانه انحرافی بند کمال خان امکان مدیریت سیلاب‌های حوضه آبریز هیرمند را در اختیار حاکمان افغانستان قرار داد؛ پیش از آن، گاه سیلاب‌هایی بیش از میزان حقابه وارد سیستان می‌شد، بنابراین عدم اجرای معاهده ۱۳۵۱ هیرمند محسوس نبود، اما با کنترل و انحراف سیلاب های رودخانه هیرمند توسط بند کمال خان، به تدریج تنش آبی سیستان تشدید شد.

حدود یک ماه قبل، حسن کاظمی قمی در یک برنامه تلویزیونی، هشدار داد که ا"گر آب بود و طالبان ندادند، این حجت بر جمهوری اسلامی ایران تمام است که در این مسئله که جز حقوق اساسی ملت ایران است، چگونه رفتار کند و باید در طول یک ماه انجام شود"؛ با توجه به بی عملی از جانب متولیان امر در قبال اولتیماتوم کاظمی قمی، اقتدار کشور زیر سوال رفته و تشنگی سیستان تشدید شد.

استاد تمام اکولوژی دانشگاه زابل در واکنش به اظهارات کاظمی قمی مبنی بر اینکه هیات کارشناسی قرار است که یک ماه دیگر از سد کجکی بازدید کند، گفت: هیات کارشناسی ایران، زمانی از سد کجکی بازدید می‌کند که قرار نیست آب قابل توجهی پشت سد باشد، مگر آب پشت سد، به قدری باشد که صرفا توان به چرخش درآوردن توربین ها را داشته باشد، یک ماه دیگر محصولات زراعی، صیفی و ... برداشت شده و آبی درون سد باقی نمی ماند.

نماینده‌ ویژه رییس‌جمهور ایران در امور افغانستان خبر داد که طالبان اجازه داده تا کارشناسان ایرانی از سد کجکی بازدید کنند و هیات حاکمه افغانستان باید به حقابه هیرمند پایبند باشند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در کانال اطلاع رسانی خود نوشت: خطاب به رییس جمهور عنوان کردم که ایجاد بند انحرافی در سد کمال خان یعنی دهن کجی به جمهوری اسلامی ایران و زیر پا نهادن همه قواعد بین المللی، بنابراین ورود دستگاه‌های امنیتی به موضوع حقابه یکی از خواسته های مهم مردم است، اگر فکر اساسی نشود، نظام عنقریب با یک فاجعه انسانی در استان مواجه خواهد شد.

در طول یک سال اخیر با روند جاری شدن سیلاب در حوزه آبریز رودخانه هیرمند با توجه به سد سازی های افغانستان به ویژه سامانه انحراف بند کمال خان در مسیر رودخانه، فشار افکار عمومی موج جدیدی برای مطالبه حق آبه ایران از رودخانه هیرمند را رقم زد به گونه ای که رییس جمهور در جلسه هیات دولت خطاب به وزاری خارجه و نیرو دستور پیگیری این موضوع را صادر کرد.