بررسی تصاویر ماهواره‌ Sentinel-2 توسط مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران حاکی از آن است که طی دوره 20 روزه از 22 دی تا 12 بهمن 1403، جریان قابل توجهی در رودخانه هلمند افغانستان جریان یافته است که این جریان در بند کمال‌خان جمع‌آوری و از طریق این بند و مخزن دوم آن به سمت شوره‌زار گودزره منتقل شده است. 

سرپرست وزارت آب و انرژی حکومت طالبان مدعی شد: رهبر طالبان با توجه به وضعیت خشکسالی و نیازمندی‌های مردم به مدیرت آب در کشور متعهد بوده و در این راستا به ممالک همسایه اطمینان می‌دهد که از این امر هیچ کشوری دیگری متضرر نخواهند شد!

پس از سفر وزیر امور خارجه کشورمان به کابل و نشست های وی با وزیر خارجه و رئیس‌الوزرای طالبان، شاهد اظهار نظر رسمی مولوی امیرخان متقی، دانش آموخته دارالعلوم مکی زاهدان، پیرامون مسئله آب بودیم. مولوی متقی دقیقا مشابه این اظهارات را پس از سفر محرابیان، وزیر نیرو دولت سیزدهم به کابل نیز مطرح کرده بود.

مناقشه آبی افغانستان با کشورهای همسایه تمامی ندارد و سیاست های مبتنی بر دروغ این بار با اظهار نظر وزیر امور خارجه طالبان وارد فاز تازه ای شده است. این مقام طالب مدعی ست امارت اسلامی در نعمتی که خداوند داده دخالتی ندارد، مردم سیستان و بلوچستان هم برادران ما هستند و ما بین مردم هلمند، نیمروز و سیستان و بلوچستان فرقی نمی گذاریم و مشکلات به وجود آمده به خاطر خشکسالی ست. 

این روزها سفر عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به افغانستان تحت حاکمیت امارت اسلامی طالبان، بار دیگر موضوع حق آبه سیستان بر اساس معاهده ۱۳۵۱ را بر سر زبان ها انداخته است و یک سوال مهم را به ذهن متبادر می سازد که آیا پایبند کردن افغان‌ها به معاهده راه حل دیپلماتیک دارد؟

در جریان سفر رئیس‌جمهور و جمعی از اعضای هیات دولت به منطقه سیستان، مطالبه واحد مردم، مسئولان، ائمه جمعه، اهالی رسانه، نخبگان و مطالبه‌گران، صرفا گرفتن حقابه ایران از رودخانه هیرمند بود که پس از احداث بند انحرافی کمال‌خان در حاله ای از ابهام‌ قرار گرفته است.

دیپلماسی ناکارآمد آب، شرق کشور را با بحران‌های جدی ناشی از سدسازی‌های افغانستان بر روی رودخانه‌های مشترک مواجه می‌کند، سدهای افغانستان بر رودخانه‌های مرزی، هریرود و هیرمند را از جریان طبیعی محروم کرده‌اند؛ کاهش شدید آورد آب این رودخانه به سد دوستی، تأمین آب شرب خراسان‌رضوی را با بحران جدی مواجه می‌کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره‌ی احداث «سد بخش آباد» بر روی «فراه‌رود» که هامون از آن سرچشمه می‌گیرد و این‌که ایران چگونه می‌تواند حق‌آبه خود را از طالبان مطالبه کند و ساخت این سد چه تاثیری بر زندگی و معیشت مردم منطقه سیستان خواهد داشت، گفت: ترک‌ها در حال ساختن سدهای زیادی در افغانستان هستند. 

مراسم افتتاح مطالعات سد «کج‌صمد» بر خاشرود در ایالت فراه افغانستان با حضور «ملامحمد یونس آخندزاده»، وزیر احیا و توسعه روستایی این کشور انجام شد

حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.