در میان انبوه نقدهایی که این روزها متوجه رسانه ملی است، شاید هیچ پدیده‌ای به اندازه ظهور چهره‌های ناشناس و فاقد سابقه در کسوت کارشناس و مجری، بر پیکره اعتماد عمومی زخم نزده باشد. صدا و سیمای جمهوری اسلامی، که دیروز مأمن و مأوای نخبگان و هنرمندان و پناهگاه فرهنگی مردم بود، اکنون با هجمه‌هایی از جنس بی‌اعتنایی و دل‌زدگی مواجه است.

ارج نهادن به فرهنگ‌های گروه‌های جمعیتی تقاط مختلف ایران، حائز اهمیت است. فرهنگ فولکلور گروه‌های جمعیتی سراسر ایران می‌تواند در راستای انسجام و هویت ملی نقش آفرینی کند، اما مادامی که ظرافت‌های فرهنگی و اجتماعی در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ نشود، می‌تواند باعث بروز آثار منفی در جامعه شود. استفاده از زبان‌های محلی برای تولید برنامه خبری به منظور جذب مخاطب گرچه در برخی از استان‌ها مسبوق به سابقه است، اما در سیستان و بلوچستان راه‌انداری بخش خبری به زبان بلوچی این توقع را برای سیستانی‌ها نیز به وجود می‌آورد که بخش خبری به زبان یا گویش سیستانی را مطالبه کنند.

در روزگاری که رسانه‌های استانی باید پُل ارتباطی میان حاکمیت و مردم باشند و با بهره‌گیری از نیروهای خلّاق و بومی، آیینه تمام‌نمای فرهنگ و هویت منطقه‌ای به شمار آیند، آنچه در شبکه هامون می‌گذرد، روایتی دیگر است، روایتی از تخصص‌زدایی، بی‌توجهی به دانش بومی رسانه و فراموشیِ سنت دیرپای برنامه‌سازی حرفه‌ای در دیار سیستان و بلوچستان.

طرح ملی ایران جان را می‌توان فرصتی استثنایی و بی‌بدیل برای هر استان دانست تا بتواند در کانون توجه ملی قرار گیرد و توانمندی‌ها، ظرفیت‌ها و زیبایی‌های خود را به تصویر بکشد. این طرح به‌ویژه برای استان سیستان و بلوچستان که همواره نیازمند بازنمایی واقعی و خنثی‌سازی تصاویر قالبِ نامناسب است، اهمیتی دوچندان دارد. آنچه در اجرای این طرح در استان رقم می‌خورد، اما بیش از آنکه نویدبخش بهره‌گیری از این فرصت طلایی باشد، نشان‌دهنده تکرار رویه‌هایی ناکارآمد و دوری گزینی از سرمایه‌های اصلی و اصیل فرهنگی و هنری استان است.

صدا و سیمای سیستان و بلوچستان تاریخچه‌ای پرفراز و نشیب دارد، اما آنچه در این یادداشت می‌خواهم روایت کنم، داستان تولیدات داستانی در این مجموعه و شبکه هامون است. شبکه‌ای که با هدف ایجاد اشتغال برای هنرمندان بومی تأسیس شد، اما رفته‌رفته تبدیل به بنگاه اقتصادی برای غیربومی‌ها گشت. با تلاش هنرمندان بومی، برای مدتی این شبکه در مسیر هدف تعریف‌شده قرار گرفت، تا اینکه در سال‌های اخیر باز این عوامل غیربومی‌اند که در نقش‌های کلیدی برنامه‌سازی به کار گرفته می‌شوند و هنرمندان استان به راحتی از گردونه ساخت برنامه‌های تلویزیونی کنار گذاشته شده‌اند.

همان‌طور که در سینما، کارگردان مغز متفکر و رهبر بی‌بدیل تیم است، در تلویزیون این بارِ سنگین رهبری و موتور محرکه خلاقیت بر دوش تهیه‌کننده قرار دارد. شبکه هامون، به‌عنوان صدای محلی سیستان و بلوچستان، از نخستین روزهای تأسیس تا امروز، با چالشی عمیق و دوگانه دست‌وپنجه نرم کرده است؛ معضل تهیه‌کننده خلاق و بحران خلاقیت.

از همان بدو تأسیس شبکه هامون به دلیل عدم جذب نویسندگان در ساختار اداری صدا و سیمای استان، برنامه تلویزیونی و به ویژه رده «ج» و «د» از محتوای جذاب و کارشناسی شده و آیتم های خلاقانه تهی بوده و صرفا در کوتاه مدت، تعداد محدودی برنامه موفق به جذب مخاطب یا اخذ نمره بالا در ارزیابی های معاونت استان ها شدند.

چند هفته از توهین های صدا و سیمای استان می گذرد و بالتبع حق خود می دانم مادامی که نه ادعاهای خود را ثابت کرده اند و نه عذرخواهی، دعوی خود را به مردم برم. به همان مردمی که توهین ها را نشر دادند تا به دفعات بسیار زیاد رسد.

برنامه دادخواه به تهیه‌کنندگی دانیال اسداللهی فرصتی بود تا برخی از مشکلات شهری در گفت‌وگویی که بین من و محمدرضا کوچکزایی تدارک دیده شده بود به مردم اعلام شود. در این برنامه از سوی دو طرف مسائلی بیان شد که به دلیل ضبطی بودن برنامه، حذف شده بود. من به صورت ضمنی به تهیه کننده اجازه سانسور داده بودم، اما این حجم از سانسور در حدی که معانی را عوض کند در تصورم نمی گنجید .

در پی انتشار خبری مبنی بر عدم انجام تعهدات از سوی بنیاد شهید و امور ایثارگران سیستان و بلوچستان و شرکت صوتی تصویری سروش به مدیریت محمد سالاری، بنیاد شهید و امور ایثارگران اقدام به نگارش جوابیه نموده و پیشنهاد مناظره با حضور رسانه ها را داده است. پایگاه خبری تحلیلی دیار عیار با کمال میل این پیشنهاد را با هدف شفاف سازی و پاسخگویی به افکار عمومی می پذیرد و علاوه بر حضور رسانه ها، خواهان حضور جامعه ایثارگر و پخش مستقیم مناظره از طریق اپلیکشن های متعلق به همه رسانه ها هستیم تا مردم خود ابعاد مختلف موضوع را به قضاوت بنشینند.