مقاله ذیل به قلم قاسم سیاسر در شانزدهمین شماره ماهنامه زال منتشر شده است.

امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: موضوع تقسیم استان اراده جمعی همه مسئولان را می‌طلبد، یک ضرورت غیر قابل انکار برای توسعه و پیشرفت استان است؛ استانداران ادوار، نخبگان استان و همه دلسوزان به این موضوع اذعان دارند. 

قاسم سیاسر، پژوهشگر، نویسنده و مورخ، نظریه ای کارشناسی درباره ضرورت تقسیم سیستان و بلوچستان به رشته تحریر درآورده است.

در پی انتشار مقاله تاملی در باب تقسیم استان به قلم قاسم سیاسر در روزنامه شرق، عبدالوهاب شهلی بر نقدی را بر آن در فضای مجازی منتشر کرد که پاسخ قاسم سیاسر را در پی داشت. پایگاه خبری تحلیلی دیار عیار با هدف ایجاد گفت و گو در این باره، هر دو نوشته را منتشر می کند و از کارشناسان و صاحبنظران دعوت به عمل می آورد تا نظرهای موافق و مخالف خود نسبت به تقسیم استان را برای این نشریه ارسال کنند.

نماینده مردم یزد در مجلس با اشاره به بررسی‌های لازم و کارشناسی از پیگیری طرح تقسیم استان سیستان و بلوچستان در مجلس دوازدهم خبر داد.

نماینده چابهار طی مصاحبه ای، تقسیم سیستان و بلوچستان را مشروط به حفظ نام "بلوچستان" کرده است، با توجه به این که مسئله تقسیم استان، یک مسئله کارشناسی است و به آن نباید از منظر حق و باطلی نگریست، بنابراین در این یادداشت اظهار نظر معین الدین سعیدی مورد نقد و بررسی قرار داده شد.

پیرمحمد ملازهی از صاحبنظران قوم بلوچ در باره علل مخالفت خود با تقسیم استان سیستان و بلوچستان به چند استان در یک یادداشت به بیان نگرانی های خود در این باره پرداخته است. هویت زدایی قوم بلوچ، نگرانی طرح تقسیم از سوی نماینده اصولگرای سیستان و نگرانی در باب نامیده شدن زاهدان به عنوان سرحد سیستان، از سوی نگارنده قابل واکاوی آمد.

تقسیم استان سیستان و بلوچستان به چند استان از دیرباز مطرح بوده و در دهه گذشته از سوی برخی چهره های فعال سیاسی و علمی دگر باره مطرح شد. نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی با ارائه طرح آن به مجلس مسیری تازه به این خواسته بخشید. از آنجا که نماینده سیستان به مواضع تند اصولگرایی شناخته میشود باعث شد تا مخالفان تقسیم استان به نیت او با دیده تردید نگریسته و اصلاح طلبان حامی طرح تقسیم استان در مواجهه با این طرح و مقابله با مخالفان تقسیم مردد شوند. مخالفان تقسیم استان با حمله به چهره های علمی تقسیم استان به تخریب آن‌ها روی آورده و امنیت روانی شان را به مخاطره انداختند.

مورد مهمی که در بحث تقسیم استان سیستان و بلوچستان بدان اشاره نمی شود، امنیت است. بلوچستان به دلیل تفاوت مذهبی با حاکمیت چه در زمان پهلوی و چه جمهوری اسلامی، کمترین تعامل را داشته است. بلوچستان با پراكندگي جمعیت و علیرغم داشتن جمعیت جوان، اشتغال کافی ندارد و برای تامین معاش وابستگی به مرز پاکستان و قاچاق کالا و بعضا مواد مخدر دارد. برخی از این قاچاقچیان بسته به نوع کالا و خطراتش به تشکیل گروه های مسلحانه روی آورده و از طریق مبارزه با مرزبانان و نیروهای نظامی و انتظامی، اخبار ناامنی استان را به سایر مناطق کشور مخابره می کند.

پیرو سلسله تجمعات خودجوش مردمی که در آن مطالبات به حق مردم سیستان به صراحت بیان گردید و منجر به واکنش و مواضع مخاطبین مردم یعنی وزیر امور خارجه و رییس جمهور گردید،  با توجه به گذشت بیش از 2ماه از این مواضع انقلابی متاسفانه کوچکترین تغییری در شرایط حاد سیستان اتفاق نیفتاده است. بار دیگر در این مکان جمع شده ایم و یک صدا مطالبات به حق خود را که بر آمده از شرایط فوق بحرانی منطقه می‌باشد و عدم حل آن‌ها در کوتاهترین زمان ممکن به حیات سیستان پایان می‌دهد در بندهای ذیل اعلام می‌داریم.