پس از آبگیری بند کمال خان و انحراف آورد رودخانه به شوره زار گودزره توسط سامانه انحرافی این بند، قریب دو سال آبی وارد سیستان نشد، به رغم وجود معاهده و وجود مسیر تاریخی رودخانه هیرمند، طی این دو سال وزارت امور خارجه در راستای دریافت حقابه ایران از رودخانه مذکور توفیقی نداشته است. 

موضوع حقابه رودخانه هیرمند طبق معاهده ۱۳۵۱ همیشه در زمان خشکسالی و تنش های آبی اهمیت پیدا می کرد، از اوایل دهه ۵۰ تا کنون معاهده مذکور، مورد قبول تمامی دولت های افغانستان بود، اما هیچگاه پرداخت نمی شد بلکه این سیلاب ها بودند که به پایین دست حوضه آبریز هیرمند جاری می شدند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در کانال اطلاع رسانی خود نوشت: خطاب به رییس جمهور عنوان کردم که ایجاد بند انحرافی در سد کمال خان یعنی دهن کجی به جمهوری اسلامی ایران و زیر پا نهادن همه قواعد بین المللی، بنابراین ورود دستگاه‌های امنیتی به موضوع حقابه یکی از خواسته های مهم مردم است، اگر فکر اساسی نشود، نظام عنقریب با یک فاجعه انسانی در استان مواجه خواهد شد.

فرشید عابدی، مدیرمسئول پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار به علت سکوت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در قبال انفعال دستگاه دیپلماسی در زمینه تامین منافع ملی به ویژه مسئله حقابه رودخانه هیرمند و متعاقب آن به مخاطره افتادن زیست مردم سیستان، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس را در نامه ای سرگشاده مورد خطاب قرار داد.

مسوول حوزه‌های علمیه شهرستان زهک گفت: طی جلسه ای که به همراه جمعی از مطالبه گران با فرماندار شهرستان زابل داشتیم، فرماندار موافقت کرد که تجمع در فضای باز انجام شود، بنابراین تجمع مطالبه حقابه رودخانه هیرمند روز جمعه راس ساعت ۱۰ صبح در محل چهارراه شهربانی (شهدا) برگزار می شود.

شوربختانه در زمان ریاست جمهوری اشرف غنی، دستگاه دیپلماسی ایران منازعات آبی رودخانه هیرمند و هریرود را در قرارداد همکاری سه جانبه ایران، هند و افغانستان که با هدف تسریع، تسهیل و ارتقای ترانزیت چابهار و اتصال کشور هند و افغانستان به کشورهای آسیای میانه از طریق بندر چابهار، توسعه صادرات سه کشور و ایجاد کریدور بین المللی بین کشورهای مذکور، لحاظ نکرد.

آبگیری بند کمال خان از آنجایی زنگ خطر بحران تامین آب را در سیستان به صدا درآورد که سامانه انحرافی این بند باعث شد تا وزارت آب و انرژی افغانستان بر خلاف سنوات گذشته بتواند تمام سیلاب های حوزه آبریز هیرمند را مدیریت کند، سیاست اشرف غنی مبنی تهاتر آب با نفت، بدعهدی های طرف افغانستانی و سیاست های کشاورزی این کشور، مهم ترین نکاتی بود که ورود سیلاب به سیستان را با اما و اگر مواجه می کرد، این مسئله باید مدنظر مدیران دستگاه‌های مرتبط با تامین نیاز آبی و سایر سیاست گذاران این حوزه برای اتخاذ تدابیر مناسب قرار می گرفت.

دکتری تاسیسات آبی با اشاره به اینکه با امکانات موجود کشورمان می توانیم در عرض ۱۵ روز تا یکماه ارتفاع سرریز سد کمال خان را اصلاح کنیم، گفت: در حوزه فراه رود قراردادی نداریم و باید به سمت انعقاد قرارداد برویم، اگر سد بخش آباد بر روی فراه رود احداث شود فاتحه سیستان خوانده است، باید در مورد فراه رود یک بده و بستان داشته باشیم. ما باید کارهای عمرانی و شغل های جایگزین ایجاد کنیم تا طرف افغانستانی از احداث سد بخش آباد صرف نظر کنند.

یک کارشناس محلی گفت: بارها هشدار دادیم که از نظر زیست محیطی هرگونه دستکاری در بستر تالاب هامون اشتباه است، زیرا ساختار خاک و معادله های زیست محیطی را تغییر می دهد.

کارشناس منابع آبی گفت: حفر کانال در تالاب هامون سابوری باعث می شود که چندین میلیون تن خاک در یک نقطه دپو شود، این خاک که در گذشته به صورت فشرده شده یا کمپاکت شده موجود بود، اکنون به صورت یک تپه ای درآمده که ظرفیتی برای ایجاد ریزگردها فراهم کرده است، این تپه ها منبعی است که موجب هدایت چندین میلیون تن خاک به منطقه سیستان می شود‌.