کریمی قدوسی عضو کمیسیون امنیت ملی طی مصاحبه‌ای با خبرگزاری خانه ملت که سعی در توجیه عملکرد وزارت امور خارجه و تطهیر طالبان داشته و مدعی شده که طالبان برای اصلاح مسیر رودخانه هیرمند اقدامات عمرانی را شروع کردند و تمامی تخریب های زمان اشرف غنی از نظر عمرانی در حال اصلاح است.

کمیسار آب هیرمند از سال ۹۶ مطلع بود که بند کمال خان در حال تکمیل است، برای پیشگیری از احداث بند کمال خان چه اقدامی انجام داده است؟ از طرفی برخی از منابع اعلام کردند که سد بخش آباد بر روی فراه رود سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد و چند سال است که مسئله احداث این سد و تبعات زیست محیطی آن مطرح است، آیا وزارت نيرو برای پیشگیری از احداث سد بخش آباد برنامه ای دارد؟

عضو کمیسیون کشاورزی و آب مجلس گفت: متاسفانه ضعف دیپلماسی آب وجود دارد اما با توجه به شرایط ویژه سیستان و مشکلات عدیده زیست محیطی و اجتماعی موجود در این منطقه بسیار فاجعه‌بار است. می‌طلبید دیپلماسی آب در برابر مباحثی که با کشور افغانستان داریم فعال‌تر می‌شد، حوزه کمیساریای آب از ابزار فنی استفاده می‌کنند اما در شرایط خاص فعلی نیازمند استفاده از ابزارهای سیاسی و حتی از نگاه من نظامی هستیم، منظور من حمله نظامی که با موازین بین‌المللی همخوانی ندارد، نیست بلکه باید این موضوع به عنوان یک اهرم وجود داشته باشد اما متاسفانه این مقوله به عنوان یک دیپلماسی فعال با طرف افغان در دستور کار مسئولان وزارت خارجه نبوده است.

ابوالفضل ظهره وند، سفیر سابق ایران در افغانستان با اشاره به خشک شدن هامون، گفت: بحث دیگر مربوط به هامون است که دارای مصوبه بین المللی است و جز کنوانسیون سازمان ملل است که به دلیل بی توجهی خشک شده و تغییرات اقلیمی سختی به وجود آورده است. هیچکس به این اشاره نمی‌کند آن زمان که ما با افغان‌ها قرارداد امضا کردیم در پایین سد کجکی که منشا آب آنجاست، یک سایت کنترل آبی آنجا هست و جدول آبی آنجا مشخص شده است که ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب در سال باید ایران دریافت کند.

نماینده سیستان گفت: انفعال دستگاه دیپلماسی در خصوص آب های مرزی و رودخانه های بین المللی خصوصا رودخانه هیرمند اصلا قابل پذیرش نیست و حتما طرح استیضاح وزیر امور خارجه را در این خصوص در پی خواهد داشت و در صورت عدم عزم جدی دولتمردان جهت حل مشکلات و احقاق حقوق مردم مظلوم سیستان و ادامه بی تفاوتی های مسئولین مربوطه قطعا بنده به عنوان خادم مردم شریف سیستان این روند را نخواهم پذیرفت و استعفای خود را تقدیم مجلس خواهم کرد.

در صورت عدم تامین حقابه رودخانه هیرمند، قطع روابط سیاسی و اقتصادی با افغانستان، اخراج اتباع افغانستانی و پرداخت حق نکشت کشاورزان سیستانی در دستور کار دولت و مجلس قرار گیرد.

در پی بارش باران و جاری شدن آب در هیرمند و بازگشایی دریچه سد انحرافی کمالخان اخبار و تصاویر آن در فضای مجازی منتشر شد و اخبار ضد و نقیضی منتشر شد تا باز هم افکار عمومی به بازی گرفته شود.

استانداران براساس اختیارات قانونی در چارچوب سیاست های نظام می توانند در مراودات بین المللی با استان های کشورهای همجوار ایفای نقش کنند. یک عضو کمیسیون امنیت ملی عنوان کرده بود که به استانداران منطقه اختیار دادند که با مقامات محلی طالبان رایزنی کنند. سوال این است در این وضعیت اسفناک بحران آبی، استاندار سیستان و بلوچستان در راستای دیپلماسی آب چه اقدامی انجام داده است؟

در زمان افتتاح بند کمال خان حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون متر مکعب آب در چاه نیمه ها موجود بود، از این میزان به روایتی ۲۹۷ میلیون متر مکعب و به روایتی ۲۷۹ میلیون متر مکعب در لوله های طرح ۴۶ هزار هکتاری، مقداری برای تست و مقداری هم برای کشاورزی رهاسازی شد. در واقع یک مرحله آب داده شد و به دلیل کمبود آب مرحله دوم واگذار نشد و محصول به برداشت نرسید، از این مقدار حجم کمی هم در انهار رها سازی شد. طبق آمار غیر رسمی حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب رها سازی صورت گرفته است.

جمعی از دانشجویان دانشگاه زابل طی نامه ای خطاب به فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و عضو مجمع نمایندگان استان ضمن اشاره به عدم توفیق نمایندگان سیستان در انتخاب اولویت های منطقه، خواستار استیضاح وزیر امورخارجه و ورود شورای عالی امنیت ملی به مسئله حقابه رودخانه هیرمند شدند.