مراسم افتتاح مطالعات سد «کج‌صمد» بر خاشرود در ایالت فراه افغانستان با حضور «ملامحمد یونس آخندزاده»، وزیر احیا و توسعه روستایی این کشور انجام شد

پاکستان در یک حمله هوایی، به حریم افغانستان تجاوز کرده و طالبان، در پاسخ، مواضع تندی اتخاذ کرده اند. به نظر می‌رسد که رابطه طالبان و پاکستان، به شدت شکرآب شده و فهم چرایی این کدورت، با توجه به رابطه ارباب رعیتی سابق میان پاکستان و طالبان، حائز اهمیت است.

سخنگوی حکومت طالبان روز چهارشنبه ۲۵ دسامبر (پنجم دیماه ۱۴۰۳) به خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که حملات هوایی پاکستان در یک استان مرزی در شرق افغانستان ۴۶ کشته برجای گذاشت. این در حالی است که وزارت دفاع حکومت طالبان وعده داده است که انتقام این حمله را از پاکستان خواهد گرفت.

اگر تحریرالشام را یک گروه ایدیولوژیک بدانیم، تغییراتی که این روزها در شخص و شخصیت احمد الشرع مشاهده می‌کنیم و طبیعتاً نمایانگر رویکردهای سیاسی گروه تحت رهبری او هست، بهت آور می نماید، اما اگر تحریرالشام را یک سازمان استخباراتی بدانیم، آنگاه این تفاوت رفتاری، چندان عجیب پنداشته نخواهد شد.

مصاحبه اخیر وزیر نیرو در خصوص حقابه رودخانه هیرمند و تالاب بین‌المللی هامون، نشان از درک ناچیز وزیر از هیدروپلیتیک و دیپلماسی آب داشت و از طرفی علی آبادی در روایت استراتژی وزارت نیرو، اولویتی در زمینه دیپلماسی آب قائل نشد.

یک کارشناس هیدروپلتیک گفت: حال اگر سد بخش آباد ساخته شود، شرایط دشوار می‌شود. با این انرژی که طالبان گذاشته و حمایت‌های مالی قطر و تکنولوژیکی ترکیه، این سد قطعا کامل خواهد شد. فعلا شواهدی در رابطه با اینکه ترکیه پول برای تکمیل این سد می‌دهد، در اختیار نداریم ولی این کشور به شدت کمک فنی برای سد بخش آباد دارد و شرکت‌های ترک به این پروژه ورود پیدا کرده‌اند. اراده‌ای که خود مقامات طالبان دارند بر این است که سد بخش آباد ساخته شود.

حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.

برگزاری همایش کشاورزی بین ایران و افغانستان، فرصتی برای توسعه کشاورزی افغانستان است؛ اما در غیاب تعهد به حقابه هیرمند، این همکاری به تقویت زیرساخت‌های افغانستان به قیمت خشکی سیستان ختم می‌شود.

حفظ فراه‌رود بسیار کلیدی است و بقای مردم سیستان به‌خصوص در فصل گرم و بادخیز سال به آن بستگی دارد. بیشترین کمکی که سیلاب‌های فراه‌رود انجام می‏‌دهد، جلوگیری از برخاستن گردوغبار است. وقتی این بخش از تالاب بین‌‏المللی هامون دارای آب است، هم تثبیت خاک، هم مرطوب سازی بستر را به‌دنبال دارد و درنتیجه مانع مناسبی در برابر خیزش ریزگردها خواهد بود.

نشست کارگروه تالاب‌ها درباره بررسی وضعیت تالاب هامون در استان سیستان و بلوچستان با حضور شینا انصاری معاون رییس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، احمدرضا لاهیجان‌زاده معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌ها، صدیقه ترابی معاون محیط زیست انسانی، معاون استانداری سیستان و بلوچستان، نمایندگان وزارت امور خارجه، معاونت راهبردی، وزارت نیرو و وزارت بهداشت  برگزار شد.