قدیم‌ترها مردم‌اش «زابل جان» صدایش می‌کردند اما حالا می‌گویند، «شانس ما این بود که از گربه ته‌اش به ما رسید.» خشکسالی و توفان‌های پی‌درپی، چندسالی است که مردم سیستان و بلوچستان را مجبور به مهاجرت کرده، آنها که پولی در جیب داشتند از سیستان رفتند و آنها که ماندند، فقیرترین‌ها هستند و زندگی سختی دارند. روستاهای مرزنشین سیستان در دوسال اخیر خالی و خالی‌تر شده‌اند. طالبان آب را به‌روی مردم سیستان بسته و کمبود امکانات رفاهی اولیه، زندگی را برای آنها سخت‌تر کرده است. 

روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: طالبان از دولت جمهوري اسلامي ايران امتيازات زيادي گرفت در حالي که به هيچيک از حقوق قانوني مردم ايران تن نداد حتي با غصب حقابه ايران از هيرمند و هريرود ظلم بزرگي به مردم شرق کشورمان کرد.

امام‌جمعه شهر بنجار گفت: هفته گذشته سخنگوی وزارت امور خارجه مطالبی را درخصوص حقابه سیستان مطرح کرد که به نظر می‌رسد بیشتر جنبه گفتار درمانی دارد؛ این‌که بگوییم سال‌هاست پیگیر هستیم و در حال مطالبه هستیم، به تنهایی مشکلات را حل نمی‌کند. اگر واقعاً مسئولان بخواهند مسئله‌ی حقابه را حل کنند، باید وارد عمل شده، با جدیت مذاکره کنند و اقدامات مؤثر انجام دهند.

يک ضربه ديگر هم در سکوت مطلق مسئولين کشور و رسانه ملي به حياتي‌ترين بخش زندگي اجتماعي مردم شرق کشورمان از ناحيه حکومت خودخوانده طالبان وارد شد. با افتتاح سد «پاشدان» در ولايت هرات که با مسدود کردن مسير رودخانه هريرود صورت گرفت، مهم‌ترين منبع آب شرب مشهد خشک شد. با مسدود شدن و انحراف مسير هريرود به طرف سد پاشدان، سد دوستي در پائين‌دست اين رودخانه تقريباً خشک و سهميه آبي که هميشه از هريرود به مشهد مي‌رسيد قطع شد.

نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان گفت: احساس می‌کنم که برخی از مسئولان سیاسی و امنیتی کشور، حاکمان افغانستان را نشناختند و ساده لوحانه، خوش‌بین هستند، بازی می‌خورند و از همه ابزارها برای احقاق حق استفاده نمی‌شود. اگر مخاطب خود را بشناسیم، می‌توانیم درست عمل کنیم.

رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان بر روی ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی دو سوی مرزهای ایران و افغانستان تاثیرات شگفتی می گذارد که با توجه به پیچیدگی آن، باید برای دفع خطرات آن آگاه بود و به موقع اقدام کرد. برای مقابله یا بی اثر کردن رویکرد هیدروپلتیک افغانستان، ابتدا می‌بایست استراتژی این کشور را در قبال مسئله آب تعریف کرد تا امکان بازتعریف ضد استراتژی فراهم شود.

به گفته کارشناسان و مردم بومی، بحران آب در سیستان و بلوچستان از شمال تا جنوب استان موضوع تازه‌ای نیست، اما آنچه شرایط را برای مردم سخت‌تر کرده است نداشتن تدبیر و برنامه توسط مدیران استانی و شهرستانی است که علیرغم بهبود وضعیت منابع آبی نسبت به سال گذشته روز به روز شاهد افزایش قطعی آب در گرمای بیش از ۵۰ درجه و سواستفاده رسانه‌های معاند هستیم.

امیر خان متقی سرپرست وزارت خارجه طالبان در پنلی در مجمع گفت وگوی تهران به موضوع حضور مهاجران افغانستانی در ایران اشاره کرد و گفت: ایران در طول ۴۰ سال گذشته به خاطر تحولات در افغانستان میزبان مهاجران افغانستانی بوده و ما این لطف ایران را فراموش نمی‌کنیم.

در نشست خبری اخیر استاندار سیستان و بلوچستان با اصحاب رسانه، پرسش‌های کلیدی درباره استراتژی توسعه استان مطرح شد که پرسش‌هایی به پاسخ‌های ارائه شده، نگرانی‌هایی را درخصوص درک عمیق استاندار نسبت به چالش‌های بنیادین منطقه ایجاد کرده است.

معاهده آب هیرمند بین ایران و افغانستان در سال 1351 (1973 میلادی) امضا شد که بر اساس آن، افغانستان موظف است سالانه 820 میلیون متر مکعب آب را به ایران تحویل دهد. این معاهده مهمترین سند حقوقی بین‌المللی در خصوص تقسیم آب هیرمند است و مبنای حقوقی مطالبات ایران محسوب می‌شود.