به گفته کارشناسان و مردم بومی، بحران آب در سیستان و بلوچستان از شمال تا جنوب استان موضوع تازه‌ای نیست، اما آنچه شرایط را برای مردم سخت‌تر کرده است نداشتن تدبیر و برنامه توسط مدیران استانی و شهرستانی است که علیرغم بهبود وضعیت منابع آبی نسبت به سال گذشته روز به روز شاهد افزایش قطعی آب در گرمای بیش از ۵۰ درجه و سواستفاده رسانه‌های معاند هستیم.

امیر خان متقی سرپرست وزارت خارجه طالبان در پنلی در مجمع گفت وگوی تهران به موضوع حضور مهاجران افغانستانی در ایران اشاره کرد و گفت: ایران در طول ۴۰ سال گذشته به خاطر تحولات در افغانستان میزبان مهاجران افغانستانی بوده و ما این لطف ایران را فراموش نمی‌کنیم.

در نشست خبری اخیر استاندار سیستان و بلوچستان با اصحاب رسانه، پرسش‌های کلیدی درباره استراتژی توسعه استان مطرح شد که پرسش‌هایی به پاسخ‌های ارائه شده، نگرانی‌هایی را درخصوص درک عمیق استاندار نسبت به چالش‌های بنیادین منطقه ایجاد کرده است.

معاهده آب هیرمند بین ایران و افغانستان در سال 1351 (1973 میلادی) امضا شد که بر اساس آن، افغانستان موظف است سالانه 820 میلیون متر مکعب آب را به ایران تحویل دهد. این معاهده مهمترین سند حقوقی بین‌المللی در خصوص تقسیم آب هیرمند است و مبنای حقوقی مطالبات ایران محسوب می‌شود.

در پی سیلاب رودخانه هیرمند و سرریز سدهای «کجکی» و «ارغنداب» وزیر نیرو از برنامه‌ریزی برای سفر کمیساران آب ایران به افغانستان به‌منظور سنجش میزان آب رودخانه خبر می‌دهد. «عباس علی‌آبادی» به پیام‌ما می‌گوید بیش از پنج بار با طالبان برای برگزاری جلسه کمیساران مکاتبه کرده است. جلسه‌ای که بنا بر معاهده این‌بار باید به میزبانی ایران برگزار می‌شد، اما طرف افغانستانی می‌گوید مجوز سفر به ایران را ندارد.

سد کجکی در افغانستان در پی سیلابی شدن رودخانه هیرمند در بالادست سرریز کرد. خبری که براساس تصویر ماهواره‌ای نیز قابل‌تأیید است. براساس تصاویر ماهواره‌ای «سد کجکی»، ۳۰ فرودین ۱۴۰۴ در بیشترین میزان ذخیره آب در بالاترین حد ممکن و کاملاً پر است.

در روزگاری که خشکسالی چون زخمی کهنه بر پیکر سیستان نشسته است، اکنون آب‌های خروشان هیرمند از سد کجکی سرریز می‌شود؛ گویی طبیعت خود حکمی دیگر صادر کرده است. آن‌چه سال‌ها از سوی حاکمان افغانستان با بهانه‌ی کمبود آب انکار می‌شد، امروز در قامت سیلابی عظیم، حقیقت را فریاد می‌زند.

اگر چه همواره مدیریت نادرست منابع آب در وزارت نیرو وجود داشته، اما وجود مهندسین آگاه و نخبه مانع تصمیمات اشتباه و هزینه بردار می‌شده است. با آمدن احمدی نژاد و حاکم شدن قلدر مآبی بر سیستم اداری و حذف مهندسین نخبه و غالباً بازنشسنه شدن نسل مهندسین تحصیلکرده و آگاه به امور آبی، روند اضمحلال اداری در بدنه وزارت نیرو آغاز و تصمیمات اشتباه و غیر کارشناسی شده در جای جای ایران، خود را به نمایش گذاشت.

هفته گذشته پس از ورود سیلاب رودخانه هیرمند به مرز سیستان، خبر اعزام هیاتی متشکل از منتفذان طایفه‌ای و مذهبی بلوچ منطقه سیستان به ولایت نیمروز و برگزاری جلسه‌ای میان این هیات و والی نیمروز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

این روزها با ورود آب از فراه رود به سابوری و از هیرمند به چاه نیمه ها بار دیگر نمایندگان، محیط زیست و برخی مقامات با استوری کردن تصاویر ورود آب و انتشار خبر آمدن آب در پی بهره برداری از رخدادی هستند که نه در آمدنش نقشی داشتند و نه می دانند منشاء این آب چیست و به چه میزان و تا کی تداوم خواهد یابد.