امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: معاون اجرایی رئیس جمهور اعلام می‌کند که مسئله آب هیرمند حل شده و‌ پرونده آن بسته شده است، این حق مردم است، این مسئله را برای مردمی که روزی تمام زندگیشان به آب هیرمند وابسته بود، تببین کنید، شفاف توضیح دهید که چه قراردای، چه هماهنگی انجام‌شده، بالاخره حقابه هیرمند رهاسازي می‌شود یا نه؟

رودخانه هیرمند در استقرار جوامع انسانی و تمدن سازی شرق فلات ایران نقشی غیر قابل انکار داشته است. بطوریکه در منابع تاریخی سیستان را زاده هیرمند می نامند چنانکه مصر را زاده نیل! شکل گیری تمدن 5000 ساله این منطقه و اوج و حضیض آن متناسب با کم آبی، سیلاب و تغییرات مسیر هیرمند بوده است. این رود خانه در گذشته در جغرافیای فعلی هر دو کشور افغانستان و ایران جاری بوده‌ اما جدایش افغانستان، مناقشات و پس گرفتن دوباره هرات از ایران به موجب معاهده پاریس و خودداری گسترده حاکمیت افغانستان از جاری ساختن رود هیرمند در خاک ایران، مسئله حقابه هیرمند را به یکی از مسائل مهم سیاسی، اجتماعی و زیست‌محیطی دو کشور مبدل ساخت.

گزارش پیش رو، به ارزیابی چشم انداز امنیتی افغانستان پس از به قدرت رسیدن طالبان پرداخته و ضمن بررسی روندهای اصلی، پیامدهای آن را برای صلح، امنیت و ثبات منطقه‌ای و جهانی مورد واکاوی قرار می‌دهد. این گزارش، سه روند امنیتی اصلی در حال ظهور در افغانستان را شناسایی کرده است: (1) شکاف‌های درون طالبان، (2) حضور سازمان‌های افراطی و تروریستی (3) ظهور گروه‌های مقاومت ضد طالبان. این گزارش همچنین به بررسی منابع مالی طالبان، از جمله درآمدهای دولتی، کمک‌های بین المللی و جریان‌های مالی غیر قانونی پرداخته و تأثیر تحریم‌های بین المللی را بر جامعه افغانستان ارزیابی می‌کند. بررسی خطرات بالقوه تحولات فوق الذکر، بر ثبات و امنیت جهانی و منطقه‌ای نیز از دیگر بخش‌های این گزارش است.

در حالی که طالبان هنوز حقابه هیرمند را نداده است و مردم سیستان از مشکل بی آبی رنج می برند، منصوری مدعی حل مسئله آب هیرمند شده است، منصوری، معاون اجرایی رئیس جمهور مدعی حل و فصل مسئله آب هیرمند با طالبان شد. طالبان نیز اخیرا ادعا کرده بود که این اختلاف حل شده است.

«محمدحسین ولایتی» عکاس و تدوینگر خبرگزاری تسنیم توسط گروه طالبان در افغانستان بازداشت شد.

برای ارزیابی حکومت طالبان در دو سال گذشته، موضوع‌ها و موارد مختلف می‌توانند به عنوان معیار موفقیت و یا ناکامی مورد بررسی قرار گیرند اما تجربه نشان داده است که معیارهای انتزاعی و یا فرعی برای بررسی حکومت عملکرد حکومت سرپرست افغانستان و چشم‌اندازهای پیش رو، کارآمدی لازم را ندارند. از این رو بر اساس تجربه به دست آمده، تلاش شده است که در این نوشته بر اساس چند فاکتور مشخص که در سرنوشت حکومت طالبان و مردم افغانستان نقش تعیین کننده‌ای دارند، کارکرد حکومت طالبان در دومین سال حاکمیت، مورد ارزیابی قرار گیرد.

کشورهای منطقه دربارهٔ اقدامات آبی امارت اسلامی افغانستان احساس خطر کرده‌ان، ازبکستان، تاجیکستان و ترکمنستان در اجلاسی به چاره‌جویی مسئله آب پرداختند، اما ایران در این نشست حضور نداشت.

در روابط بين‌الملل، هميشه «عمل‌ گرائي» بايد اصل و محور باشد و اموري از قبيل تعارفات بايد در حاشيه باشند. نظام جمهوري اسلامي، کار خوبي مي‌کند که با حکومت خودخوانده طالبان از درِ خصومت و جنگ و ستيز درنمي‌آيد ولي متأسفانه تعارفات و امتيازدهي‌هاي بيجا در تعامل با اين گروه، جايگاه محوري پيدا کرده است. از امتياز دادن‌هاي بيجا از قبيل تحويل دادن سفارت افغانستان در تهران به طالبان که بگذريم، کوتاه آمدن در مورد حقابه ايران از هيرمند هيچ توجيهي ندارد.

اواخر فروردین 1401، کار بر روی کانال آبی قوش تپه در شمال افغانستان آغاز شد. این کانال با طول 285 کیلومتر از ولایات بلخ، جوزجان و فاریاب می‌گذرد و قرار است مزارع کشاورزی شمال افغانستان را آبیاری کرده و به رفع مشکلات در زمینه کمبود مواد غذایی در افغانستان کمک کند. آب این کانال از «آمو دریا» (یکی از دو رودخانه بزرگ آسیای مرکزی که حدودا 1500 کیلومتر از مرز بین آسیای مرکزی و افغانستان را تشکیل می‌دهد) تأمین می‌شود. کانال آبی قوش تپه در طول مرز ازبکستان به آمو دریا متصل می‌شود و بدین ترتیب، بخش تاجیکستانی این رودخانه که در بالا دست قرار می‌گیرد، تحت تأثیر این پروژه قرار نخواهد گرفت اما ازبکستان و ترکمنستان به دلیل این که 15 درصد از آب آمو دریا به کانال قوش تپه وارد خواهد، به شدت از این وضعیت متاثر خواهند شد. این امر می‌تواند، روابط این دو کشور آسیای مرکزی را با حکومت طالبان به شدت تحت تاثیر قرار دهد.

یک مقام ارشد سیاسی حکوت طالبان روز شنبه با بیان اینکه این حکومت تعامل خوب با همسایگان دارد، مدعی شد که طالبان مسئله حقابه ایران را با تفاهم و گفت و گو حل و فصل کرده است.