پریان مشترک، خاشرود و رود خوسپاس منابع تامین کننده تالاب هامون‌پوزک هستند، با احداث بند کمال خان بر روی رودخانه هیرمند و از حیض انتفاع خارج شدن پریان مشترک، آورد خاشرود و رودخانه خوسپاس توان تکمیل هامون پوزک و متعاقب آن سرریز شدن به هامون سابوری را ندارند. در گذشته با پیوستن آب پریان مشترک به آورد خاشرود و خوسپاس در هامون پوزک، آب سرریز به سمت هامون سابوری و گذر از چونگ خرگوشی و چونگ سرخ برای محیط زیست و مرطوب سازی تالاب بخش ایران حائز اهمیت بود.

درگیری‌های چند ماه اخیر میان مرزبانان طالبان و ارتش پاکستان منجربه انسداد مرزهای دو کشور و توقف مبادلات تجاری شده، این امر موجب شده که کالاهای مورد نیاز افغانستان به سمت بندرعباس سوق پیدا کند.

با نزدیک شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی و علیرغم ساختار سنتی تبلیغات در استان، کاندیداهای مجلس شورای اسلامی درصددند تا با طریق نزدیک شدن به مدیران و بهره گیری از نفوذشان در میان طوایف، افراد زیر مجموعه و خدمات گيرنده بهره برده و میزان آرای احتمالی خود بر روی کاغذ را افرایش دهند. در این میان برخی مدیریت ها به دلیل حوزه گسترده کاری، تعداد کارکنان و نوع رابطه ای که با طیف های مختلف مردمی دارند برای کاندیداها اهمیت بیشتری دارند. 

مهم ترین مصوبات سفر ۱۳ ماه قبل علی سلاجقه، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به سیستان شامل مرطوب سازی تالاب هامون و کانون های بحرانی گرد و غبار با استفاده از ظرفیت حقابه، آب های داخلی و طرح های آبخیزداری حوضه مشرف، تدوین برنامه چرایی برای دام ها، اخراج شترهای بدون شناسنامه از منطقه، پیگیری حقابه زیست محیطی تالاب و پیگیری حقابه زیست محیطی از طرح انتقال آب از دریای عمان بود که بعضا نه تنها محقق نشد بلکه در برخی حوزه شاهد تخریب های بسیار بودیم که میزان گرد و غبار را افزایش داده است.

سیطره تفکر سیاست سنتی بر فضای استان، یک بن بست سیاسی به وجود آورده و امکان زایش تفکرات نو را گرفته است. سایه سنگین مردان سیاست بدون مدرک تحصیلی سیاسی یا اقتصاد و دانش لازم علم سیاست، به استمرار عقب ماندگی های تاریخی تداوم بخشيده است. در نبود احزاب فعال، رسانه های مستقل و نهادهای مدنی، این مردان قدرت عاری از اندیشه های مدرن در هیبت رهبران مذهبی، بزرگان طوايف و مراکز قدرت سنتی هستند که خط و ربط های سیاسی استان را تعیین کرده و آرای مردمی را به صندوق انتخابات سوق می دهند. بحران در شورای اسلامی شهرهای استان، ناکارامدی نمايندگان مجلس و مردان تاثیرگذار در انتصابات، نمونه بارز در مسیر اشتباه بودن است.

مصوبه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل مشخصا حقوق محیط زیستی را در دسته حقوق بشر قرار داده، بخشی از سرمایه‌گذاری های بین المللی در بخش پروژه های آبی افغانستان، فجایع انسانی و زیست محیطی عدیده ای برجای گذاشته که مصداق بارز آن بند کمال خان و سد بخش‌آباد بر روی رودخانه هیرمند و فراه است. نقض حقوق بشر در حوزه معضلات زیست محیطی بارزترین پیامد سدسازی‌های افغانستان و ترکیه است که ضرورت پیگیری های تشکل های زیست محیطی و دولتی از سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بشری را دو چندان می کند.

پیرو دستور رئیس جمهور مبنی بر استفاده از ظرفیت اراضی بلا استفاده دستگاه های اجرایی برای تامین زمین مورد نیاز طرح ملی مسکن، مالکیت اراضی راه آهن در زاهدان بدون نظر مثبت اداره کل راه آهن جنوبشرق و همچنین های توسعه ای راه آهن مانند سایر دستگاه های اجرایی به سازمان ملی زمین و مسکن انتقال یافت و اجرای طرح هایی مانند TOD، دهکده لجستیک و توسعه ایستگاه راه آهن زاهدان را با چالش جدی مواجه کرده است.

يکي از مشکلات جدي کشور، پيچيده کردن مسائل ساده و سياسي-امنيتي کردن امور فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي است. مصاديق متعددي براي اثبات اين ادعا قابل طرح مي‌باشند که در اين مختصر مجال شرح آن‌ها نيست همين‌ قدر اشاره شود کافي است که هر جا، رويکرد و واقعه‌اي که با تکيه بر تخصص و دلايل مستند قابل تحليل و حل و فصل مي‌باشد اگر به هر دليلي به مصلحت فرد يا گروهي که از قدرت و سيطره فراواني بر خوردار هستند نباشد، آن مشکل بلافاصله سياسي يا امنيتي تلقي مي‌شود و آنقدر راه حل‌ها پيچيده مي‌گردد که آن مشکل تبديل به بحران شده و در هياهوي ناشي از آن، حقيقت گم مي‌شود. همان مثل معروف که براي حل يک مسئله راحت‌ترين کار، پاک کردن صورت مسئله است و متأسفانه در شيوه حکمراني ديگر تبديل به يک اصل ثابت شده و اگر بهبود و گشايشي در بديهي‌ترين نيازهاي جامعه مثل برخورداري از حق داشتن يک سفره ساده معيشتي که کف نياز مردم است به وجود نمي‌آيد به‌دليل همين رويکرد مي‌باشد. نيازهاي ديگر که پيش‌کش!

کلاف سردرگم ساختار دیپلماسی کشور در حوزه آب و مصائب زیست محیطی حاصل از سیاست های آبی کشورهای همسایه به ویژه افغانستان و ترکیه و حکمرانی نادرست آب، باعث بروز فجایع انسانی و زیست محیطی بسیاری را در کشور شده که اگر برای آن چاره‌ی اندیشیده نشود، در مناطق شرق، شمال شرق و غرب و شمال‌غرب کشور نیز تشدید می شود.

حدود ده سال قبل در حال تهیه و تولید مستندی به نام زیارت برای شبکه هامون بودم. مستندی بر اساس تحقیقات میدانی و کتابخانه ای خودم با موضوع پیوند اسطوره ها، افسانه ها، حماسه ها، تاریخ و نقش خواب و باورهای مردم در شکل گیری زيارتگاه ها در سیستان. اتفاقی شگرف که نمونه اش در هیچ کجای دنیا مسبوق به سابقه نبود و فلسفه شکل گیری زیارتگاه های سیستان را متمایز و تبدیل به یک نقطه عطف در پیوند مذهب و تاریخ میکرد، یک آشتی میان تاریخ ایران باستان با ایران اسلامی.